Африканың халықтары
Сабақ туралы мәлімет
Бұл жоспар 7–8 сыныптарға арналған аралас сабақтың құрылымын, мақсаттарын және мазмұнын жүйелейді.
Сынып
7–8
Сабақ түрі
Аралас сабақ
Сабақ тақырыптары
- 7-сынып: Африканың халқы және елдері
- 8-сынып: Атмосфераның маусымдық циркуляциясы
Сабақ мақсаты
1) Білімділік
- Африканың халқы мен елдері туралы білімді қалыптастыру.
- Барлық нәсілдердің тең екенін түсіндіру: айырмашылық сыртқы белгілерінде ғана болатынын дәлелді түрде ұғындыру.
- Атмосфера циркуляциясы туралы білімді одан әрі жетілдіру.
2) Дамытушылық
- Ой-өрісті, танымдық ойлау қабілетін және іскерлікті дамыту.
- Өз бетінше ізденуге, шығармашылық жұмысқа баулу.
3) Тәрбиелік
- Еңбекқорлыққа, әдептілікке және ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен сәлемдесу.
- Оқушыларды түгелдеу.
II. Үй тапсырмасын сұрау
1) Тренинг ойыны
Африкаға және Қазақстанға қатысты сөздерді кезекпен айту.
2) «Ой қозғау» стратегиясы: климаттық белдеулер
Сұрақ: Африка материгіне қандай климаттық белдеулер тән? Әр белдеудің басты ерекшеліктерін атаңдар.
III. Жаңа сабақ: Африканың халқы мен елдері
Негізгі бағыттар
- Халқы
- Нәсілдері
- Тілдері
- Халықтың орналасуы
- Африка елдерін тарихи-географиялық аймақтарға топтастыру
Қысқаша дерек
Африканың қазіргі халқы 700 млн-нан асады. Материк халқының нәсілдік, тілдік және ұлттық құрамы күрделі. Африкада Жер шарындағы негізгі үш нәсілдің де өкілдері кездеседі.
Нәсілдік құрамы және мысалдар
Эфиоптар: Эфиопия таулы қыратын мекендейді. Еуропалық және негр тектес халықтар арасынан қалыптасқан өтпелі нәсілге жатады.
Малагасийлер: Мадагаскар аралында тұрады; негр және моңғол тектес нәсілдердің араласуынан қалыптасқан.
Еуропалық тектес халықтар: Африканың солтүстігі мен оңтүстігінде шоғырланған. Солтүстікте араб және бербер халықтары, Жерорта теңізі жағалауында француздар кездеседі. Оңтүстік Африкада Нидерландыдан қоныс аударғандардың ұрпақтары — африканерлер (бурлар) және ағылшындар тұрады.
Халықтың қоныстануы
Африка материгінде халық біркелкі қоныстанбаған. Орташа тығыздық — 1 км²-ге 22 адам.
Ең сирек қоныстанған аймақтар
Сахара сияқты шөлді өңірлер.
Ең тығыз қоныстанған аймақтар
- Ніл өзені аңғары
- Гвинея шығанағы
- Жерорта теңізі жағалауы
Африка елдері және аймақтарға жіктеу
Африкада шамамен 50-дей мемлекет бар. Табиғат жағдайы мен халық құрамының ерекшеліктеріне сәйкес Африка елдері 5 тарихи-географиялық аймаққа топтастырылады.
Бұл жіктеу картамен жұмыс кезінде елдердің орналасуын, табиғи орта мен демографиялық ерекшеліктердің байланысын түсіндіруге көмектеседі.