Қазақша рефераттар

Дыбыс пен әріптің айырмашылығын ата

Сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы: Дауыссыз дыбыстар және олардың түрлері

Бұл сабақта оқушылар дауыссыз дыбыстардың жасалуын түсініп, олардың қатаң, ұяң және үнді болып бөлінетінін меңгереді.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Дауыссыз дыбыстардың ерекшеліктерін түсіндіру және олардың қатаң, ұяң, үнді болып бөлінетінін меңгерту.

Дамытушылық

Оқушылардың логикалық ойлауын, өз бетінше іздену дағдысын және сөйлеу тілін дамыту.

Тәрбиелік

Өзара сыйластыққа, елін және жерін сүюге, батырлық пен ерлікке тәрбиелеу; экологиялық және эстетикалық тәрбие беру.

Сабақ туралы мәлімет

Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Сабақтың типі
Дәстүрлі
Көрнекілігі
Слайд, плакаттар, кестелер, карточкалар
Пәнаралық байланыс
Әдебиет, музыка, табиғаттану

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу, оқушыларды сабаққа бағыттау және жұмысқа жұмылдыру.

2) Үй тапсырмасын тексеру

I. Жаттығуды тексеру

Оқушылар бірін-бірі тексереді.

II. Тест тапсырмаларымен жұмыс

Үлгерімі төмен оқушылармен жеке жұмыс жүргізіледі.

III. Кестелік тест

Оқушылар өз бағаларын сабақ бойы қасындағы бағалау парағына белгілеп отырады.

3) Өткен сабақты бекіту: «Алтын қақпа» ойыны

Жаңа сабаққа көшу үшін оқушылар үш қақпаны ашуы керек: Тас қақпа, Күміс қақпа, Алтын қақпа.

Тас қақпа (III деңгей)

  1. Көп нүктенің орнына қажетті дауысты дыбысты қой.
  2. Әліпбиде неше әріп бар?
  3. Тек қазақ тілінің сөздерінде ғана кездесетін дыбыстарды ата.

Күміс қақпа (II деңгей)

  1. Дыбыс пен әріптің айырмашылығын түсіндір.
  2. Дауысты дыбыс деген не?
  3. Қазақ тілінде неше дауысты дыбыс бар? (У дыбысының құбылмалылығын түсіндір.)

Алтын қақпа (I деңгей)

  1. Ізденіс тапсырмасы: еліміздегі қай өзендер әліпбидегі 8-әріптен басталады?
  2. Әліпбидегі бірінші әріп пен соңғысының алдындағы әріптен қандай сөз шығады?
  3. Дауыссыз дыбыс қалай жасалады? Олар қалай бөлінеді?

Ойын нәтижесі қорытындыланып, қақпалар «ашылады». Осы арқылы оқушылар жаңа тақырыпқа дайындалады.

Жаңа сабаққа дайындық: негізгі ұғымдар

Үн

Үн созылып шығады: өкпеден шыққан ауа кедергісіз немесе өте аз кедергіден өтіп, дыбыс жасайды.

Салдыр

Салдыр дыбыстарды айтқанда өкпеден шыққан ауа кедергіге ұшырап, соқтығысу нәтижесінде пайда болады.

Айтылым арқылы байқату

Оқушыларға жұп дыбыстарды айтқызып, айырмашылығын сезіндіру ұсынылады:

Т – Д П – Б С – З

Жаңа сабақ: дауыссыз дыбыстар

Өкпеден шыққан ауа кедергіге ұшырап шықса, мұндай дыбыстар дауыссыз дыбыстар деп аталады.

Дауыссыз дыбыстар тізімі

Б, В, Г, Ғ, Д, Ж, З, Й, К, Қ, Л, М, Н, Ң, П, Р, С, Т, Ф, Х, Ц, Ч, Ш, Щ, Һ, (У)

Негізгі жіктелуі

Дауыссыз дыбыстар үн мен салдырдың қатысына қарай үш түрге бөлінеді: қатаң, ұяң, үнді.