Қасиетті сезім ананың сүтімен бірге өзінен - өзі келмейтін баланың бойында біртіндеп қалыптасатын құдіретті сезім
Балаларға патриоттық тәрбие беру — ортақ міндет
Балаларға патриоттық тәрбие беру мәселесі әрдайым өзекті. Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев: «Қазақстанның отаншылдық сезімін тәрбиелеу білім берудің мектепке дейінгі жүйесінен жоғары оқу орындарына дейінгі барлық ұйымдарда көкейкесті. Балаларды Отанды, туған жерді, өзінің халқын сүюге тәрбиелеу – мұғалімнің аса маңызды, аса жауапты да қадірменді парызы» — деп атап өткен.
Негізгі ой
Отанға сүйіспеншілік сезімі өздігінен қалыптаспайды: ол баланың бойына жүйелі тәрбие, үлгі және орта арқылы біртіндеп сіңеді.
Ұғымдардың тарихи контексті
Әр дәуірдің тарихи кезеңдерінде отансүйгіштікке тәрбиелеудің өзіндік мүдделері мен мазмұны болады. Ең алдымен, «ұлтжандылық», «отансүйгіштік», «патриотизм» ұғымдары сол заманның ақиқаты мен дүниетанымынан туындайды.
Ұлтжандылық пен ұлтшылдықты шатастырмау
Бауыржан Момышұлы: «Ұлтын сүю — ұлтшылдық емес, ұлтжандылық» деген. Демек, ұлттық болмысты нығайту өзіңді өзгеден жоғары қою емес; оны ұлтшылдық ретінде қарастыруға болмайды.
Патриоттық сезім қалай қалыптасады?
Патриоттық сезім — Отанға, туған өлкеңе, өскен ортаңа деген сүйіспеншілік. Өз ұлтыңды құрмет тұту, туған тарихтан және ана тілден ажырамау — ел ертеңі саналатын жас ұрпақтың бойына сіңірілетін басты қағидаттар.
Бұл қасиетті сезім ананың сүтімен бірге өзінен-өзі келе салмайды: ол баланың бойында біртіндеп қалыптасатын құдіретті ұстаным. Патриотизм — адамның саналы өмірімен қатар дамитын психологиялық, саяси және әлеуметтік құбылыс.
Жеке деңгей
Еліне, жеріне, тілі мен мәдениетіне, ұлттық құндылықтарына қатысты жеке қатынасты сезіну және бағалау.
Қоғамдық деңгей
Ортақ игілікке қызмет ету, қоғамдық келісімді сақтау және бірлікке үлес қосу.
Қазақстандық патриотизм: тәуелсіздікпен бірге туған ұғым
Осыған орай Н. Ә. Назарбаев патриотизмді «әр этностың ұлттық сезімін сыйлап, бірде-бір ұлтпен қарама-қайшылық туғызбау» деп сипаттаған. Осы тұжырымнан «ұлттық патриотизм» және «қазақстандық патриотизм» ұғымдарының қалыптасқаны белгілі.
Неліктен бұл маңызды?
Еліміз егемендік алғаннан бері жас ұрпақ тәрбиесінің темірқазығы — қазақстандық патриотизм. Бұл ұғым тәуелсіздігімізбен қатар туған және еліміздегі саяси-әлеуметтік ахуалдың ерекшелігін айқындайды.
Қазақстанда жүзден аса ұлт пен ұлыс өкілдері өмір сүреді. Қазақстан — олардың көпшілігінің туған Отаны және алдағы уақытта да мәңгі тұрақтайтын мекені. Сондықтан әр азамат Қазақстанды ата жұртым деп танып, оның тәуелсіздігін қорғауға, материалдық байлығын арттыруға адал еңбек етуі тиіс. Сол себепті қазақстандық патриотизм ұғымы күнделікті өмірде жиі қолданылып, кеңінен орнығып келеді.
Педагогикалық мәні және құндылықтар жиынтығы
Қазақстандық патриотизмнің педагогикалық жүгi болашақ Қазақстан азаматтарын тәрбиелеумен тікелей байланысты. Ол — Отан-анаға сүйіспеншілік, азаматтық ерлік пен өнеге, білім мен білікті, ақыл-парасатты ел игілігіне жұмсау, атамекен мүддесіне арнау.
Құрамдас құндылықтар
- Елдің өткенін, тарихын құрметтеу.
- Ана тілін қадірлеу, мәдениет пен ұлттық құндылықтарды сақтау.
- Әдет-ғұрып, салт-дәстүрді білу және ұрпаққа жеткізу.
- Қоғамдық келісімге, өзара сыйластыққа және ортақ жауапкершілікке адал болу.
Демек, қазақстандық патриотизм — тек сезім ғана емес, ол күнделікті мінез-құлықтан, еңбек пен білімге адалдықтан, ел мүддесіне қызмет етуден көрінетін тұтас азаматтық ұстаным.