Қойдың төлі қайсы
Сабақ туралы
Пән
Ана тілі (1-сынып)
Сабақ тақырыбы
Төлді қалай шақырады. Дауыссыз дыбыстар мен әріптер.
Сабақ түрі
Аралас сабақ
Әдістері
- Түсіндіру
- Баяндау
- Сұрақ-жауап
- Ойын
Көрнекілігі
Суреттер, плакаттар, оқулық.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Берілген тақырыпты сауатты оқып, түсінгенін жүйелі түрде баяндай білуге баулу.
Дамытушылық
Оқушыларды дауыстап, дұрыс, мәнерлеп әрі шапшаң оқуға жаттықтыру; сөздік қорын молайтып, тіл байлығын арттыру.
Тәрбиелік
Мал мен адам арасындағы байланысты түсіндіру; қазақ халқының мал шаруашылығымен айналысатынын және төрт түлікті қадірлейтінін әңгімелеу. Әр малдың төлін таныстыру, мақал-мәтел, жаңылтпаш, жұмбақ айтқызу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Балалардың сабаққа дайындығын тексеру.
- Оқушыларды үстел үстіндегі түрлі-түсті қағаз текшелерін таңдауға ұсынып, сол арқылы топқа бөлу.
- Әр топты жеке үстелге отырғызу.
II. Жаңа тақырыппен жұмыс
А) Қайталау арқылы еске түсіру
- Балалар, сөз неден құралады?
- Дыбыстардан.
- Дыбыстар немен таңбаланып жазылады?
- Әріппен.
- Әріптерді біз не істейміз?
- Көреміз, жазамыз.
- Ал дыбыстарды ше?
- Айтамыз, естиміз.
- Дыбыстар қандай топқа бөлінеді?
- Дауысты және дауыссыз дыбыстар.
- Дыбыстардан басқа тағы немен таныспыз?
- Белгілермен.
- Белгілерді атаңдар:
- Ь Ъ
- Дауысты дыбыстарды айтып көріңдер.
- Жауап оқушылар тарапынан айтылады.
- Дауыссыз дыбыстарды айтып көріңдер.
- Жауап оқушылар тарапынан айтылады.
Ә) Кіріспе әңгіме
Қазақ халқы ежелден мал шаруашылығымен айналысқан. Ғасырлар бойы қалыптасқан тәжірибесінің арқасында олар малдың тіршілік-табиғатын, қадір-қасиетін терең танып-білген. Қазақстан жерін малсыз елестету қиын: малдың еті, сүті, терісі ғана емес, тіпті мүйізі мен сүйегіне дейін тұрмыста қажетке жаратылған. Сондықтан кейінгі ұрпақ төрт түлікке қатысты ұлттық ұғымдар мен бай тәжірибені ұмытпауы тиіс.
«Ненің төлі?» ойыны
- Қойдың төлі қозы
- Ешкінің төлі лақ
- Жылқының төлі құлын
- Сиырдың төлі бұзау
- Түйенің төлі бота
Мұғалім әр түлікке қысқаша тоқталып, ерекшелігін түсіндіреді.
1) Ешкі мен лақ
Жұмбақ
Басында екі таяғы бар,
Төрт аяғы бар.
Өлең
Ақ мүйізді ақ ешкім,
Салпан құлақ сары ешкім.
Жүні жібек, сүті бал,
Үйір мүйіз қара ешкім.
Тау-тас кезіп ойнайсың,
Ойынға бір тоймайсың.
Болса-дағы сақалың,
Секеңдеуді қоймайсың.
- Ешкінің төлін қалай атаймыз?
- Лақ.
- Ешкі мен лақты қалай шақырады?
- Шөре-шөре
- Қалай қайырады?
- Шөк-шөк
Ұйқасын табыңдар
Тастан тасқа секіріп,
Қойдан маза кетірген,
Ұзын салпаң құлақты —
Кім біледі? (Лақты)
Осы өлеңнен ешкі мен лақтың тентек, ширақ болатынын, ал қойдың жуас екенін аңғаруға болады.
Талқылау сұрағы
Ешкі мен қойдың қандай пайдасы бар?
- Сүтін ішеміз.
- Етін жейміз.
- Жүнінен және терісінен киім тігеміз.
- Аяқ киім жасаймыз.
2) Жұмбақ (жалғасы)
Кішкене ғана бойы бар,
Айналдыра киген тоны бар.
(Мәтін берілген үзіндіде осы бөлім осы жолдан кейін аяқталған.)