Тендер тапсырмалары
Сабақтың мақсаттары
Бұл сабақ қысқаша көбейту формулаларын жүйелі түрде қайталап, оларды есептер шығару барысында сенімді қолдануға үйретуге бағытталған. Ойын элементтері оқушылардың қызығушылығын арттырып, топтық жұмыс мәдениетін қалыптастырады.
Білімділік
- Қысқаша көбейту формулаларын қайталау.
- Формулаларды пайдаланып есептер шығару.
- Алған білімді жүйелеу.
- Логикалық тапсырмалар арқылы ой қорытындылау.
Дамытушылық
- Математикаға қызығушылықты арттыру.
- Ой-өріс пен логикалық ойлауды дамыту.
- Іздену дағдысын қалыптастыру.
Тәрбиелік
- Патриоттық және ұлтжандылыққа тәрбиелеу.
- Алғырлық пен шапшаңдықты дамыту.
- Ізденімпаздыққа баулу.
Сабақ құрылымы: «Тендер» форматындағы ойын
Сабақ топтарға бөлінген жарыс түрінде өтеді. Әр топ — «компания». Мақсат — тапсырмаларды дұрыс әрі жылдам орындап, «тендерді» жеңу. Топтарды бөлу үшін оқушыларға мына стикерлер таратылады: a² − b², (a − b)², (a + b)². Әр топ өз ішінен топ басшысын сайлайды.
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Амандасу.
- Оқушыларды түгендеу.
- Сабақтың мақсаты мен ережесін түсіндіру.
Ойынның идеясы
2017 жылы Қазақстанда өткен EXPO-2017 халықаралық көрмесінің құрылыс жобалары үшін компаниялар тендерге түскендей, бүгінгі сабақта да топтар тапсырмалар арқылы өз «жобасын» дәлелдейді.
Тендер тапсырмалары
1) Ауызша қайталау
Тақтадағы ұяшықтар арқылы қысқаша көбейту формулаларын ауызша қайталау.
2) Негізгі есептер
Төмендегі өрнектерді ықшамдаңыз немесе көбейткіштерге жіктеңіз (қысқаша көбейту формулаларын қолданыңыз).
(5b − 4x)(5b + 4x)
144 − y²
(m + n)² − (m − n)²
(1/3a − 1/2b)(1/3a + 1/2b)
x² − 6xy + 9y²
(a − 1)(a² + a + 1) − a²(a − 8)
3) Логикалық тапсырмалар және сұрақтар
Сұрақтарға жауап беріңіз. Кейбірі әзіл түрінде берілген.
- Қазақ мақалында «бір қарын майды шірітетін» қанша құмалақ айтылады?
- Нөл санын алғаш ойлап тапқан кім?
- Кімді «математика королі» деп атаған?
- (Әзіл есеп) Наурыз мерекесінде 20 адам би биледі. Ләззат 7 жігітпен, Гүлзат 8 жігітпен, Айгүл 9 жігітпен, ал Айдана мерекеге келген барлық жігітпен би биледі. Мерекеде қанша жігіт болған?
- Үнділіктер оны «Сунья», ал араб математиктері «Сифр» деп атаған. Біз оны қазір қалай атаймыз?
- Есімдері әртүрлі, жастары бірдей жеті ағайындылардың есімдерін атаңыз.
- Үстелде бірнеше кәмпит жатыр. Екі ана, екі қыз, әже және немере бір-бірден кәмпит алғанда, үстелде кәмпит қалмады. Бастапқыда үстелде қанша кәмпит болған?
- Шеңбердің диаметрі дегеніміз не?
- Қандай бөлшек дұрыс бөлшек деп аталады?
- Алмұрт алмадан ауыр, ал алма өріктен ауыр. Алмұрт ауыр ма, әлде өрік ауыр ма?
- (Әзіл есеп) Бір бала тарақандарды ұстап жүріп, 5-еуін өлтірді, ал одан 3 есе көбін жаралады. Сол жараланғандардың 3-еуі ауыр жарақаттан өліп қалды, ал қалғандары тіріліп кетіп, көршілеріне көшіп кетті. Көршілеріне неше тарақан кетті?
- Үстелдің бір бұрышы кесіп алынды. Үстелде енді неше бұрыш қалды?
- (Әзіл есеп) Анасы Әсет пен Азатқа 5 тәтті тоқаштан алып берді. Әсет тоқаштарын 6 минутта жеп қойды. Азат әр тоқашын 4 минуттан жейді. Әсет әлі қанша минут қызғанады?
- Еменде 3 бұтақ, әр бұтақта 3 алма бар. Барлығы неше алма?
- Заттарды санау үшін қолданылатын сандар қалай аталады?
- Бірдей көбейткіштерден тұратын көбейтінді қалай аталады?
- (Әзіл есеп) Кішкентай Есетті мысық тырнап алғанда, ол 5 минут жылады. Ара шаққанда, 3 минутқа ұзақ жылады. Анасы сабынмен жуғанда, ара шаққаннан 2 есе көп уақыт жылады. Анасы Есетті 11 минут жуындырды. Есет жуынғаннан кейін қанша уақыт жылады?
4) «Жұлдызшаны орнына қой» (формуланы толықтыру)
Теңдікті дұрыс теңдікке айналдыру үшін жұлдызшаның орнына тиісті өрнекті қойыңыз.
(* + 2b)² = a² + 4ab + 4b²
(5x² + *)(5x² − *) = 25x⁴ − 16y⁴
a⁴ − 225b¹⁰ = (a² − *)(* + a²)
(3a − 0.5b)² = 9a² − * + 0.25b²
(2a + 4b)² = * + 16ab + 16b²
(2x² − 3a)(2x² + 3a) = * − 9a²
5) Сергіту сәті
Берілген шашыраңқы әріптердің орнын табу (қысқа сергіту тапсырмасы).
6) Топ басшыларына деңгейлік тапсырмалар
Әр топ басшысына жеке деңгейлік тапсырмалар ұсынылады.
(x − 4c)(x + 4c) =
x² + 2x + 1 =
(a + 6b)² =
(4 − 5x)² − 64 =
81x² − 9 = 0
EXPO-2017 туралы қысқаша ақпарат
Астанада өткен EXPO-2017 көрмесі Орталық Азия мен ТМД елдері аумағында ұйымдастырылған алғашқы халықаралық көрме болды. Көрме 3 айға созылып, 2017 жылғы 10 маусымнан 10 қыркүйекке дейін өтті.
Оған әлемнің 100-ге жуық елі және 10 шақты халықаралық ұйым қатысады деп күтілді. Көрмеге 5 миллионнан астам адам келеді деген болжам жасалды.
Бұл оқиға еліміздің халықаралық деңгейде ілгерілеуіндегі маңызды қадам ретінде бағаланды. Көрме кезеңінде Астана мен оның маңындағы аймақтарда бизнес, қызмет көрсету, қонақ үй және туризм салаларының дамуына жаңа серпін беру көзделді.
Астананың бұл бәсекеде жеңіске жетуіне бірнеше фактор ықпал етті: елордамыздың әлемдік деңгейдегі іс-шараны қабылдауға дайын орталық ретінде танылуы, мемлекетімізге берілген жоғары баға және біз ұсынған «Болашақтың энергиясы» тақырыбы.
Идеялық байланыс
Сабақтағы «тендер» моделі оқушылардың пәндік білімін жарыс арқылы бекітуге, ал EXPO тақырыбы арқылы сабаққа қоғамдық-маңызды контекст беруге көмектеседі.
Қорытынды
Сабақ соңында нәтижелер қорытындыланып, «тендерді» жеңген компания анықталады.
Жеңімпаз топ мүшелері құттықталып, оқушылардың жұмысы бағаланады.
Бағалау өлшемдері (ұсыныс)
- Дұрыстық және дәлелдеу.
- Жылдамдық және ұқыптылық.
- Топтық өзара әрекет.
- Белсенділік және жауап мәдениеті.
Күтілетін нәтиже
- Формулаларды сенімді қолдану дағдысы қалыптасады.
- Оқушылардың логикалық ойлауы және сөйлеу дағдысы дамиды.
- Сабаққа қатысу мотивациясы артады.