Қазақша рефераттар

Зәршығару жүйесі мальпиги түтікшелері

Үй тапсырмасын тексеру

Үй тапсырмасы: бунаяқтылар типіне жататын жәндіктердің негізгі ерекшеліктерін еске түсіру және қысқаша сипаттау.

Терминдермен жұмыс

Төмендегі ұғымдарды дұрыс қолданып, мағынасын түсіндіріңіз.

Хитин

Сыртқы қаңқаның негізгі заты.

Баскөкірек

Бас пен көкіректің бірігіп кеткен бөлігі.

Құрсақ

Дененің артқы бөлімі, ішкі мүшелердің едәуір бөлігі орналасады.

Тұтқыаяқ

Қоректі ұстауға бейімделген аяқ.

Күйісаяқ

Қоректі ұсақтауға/шайнауға бейімделген мүшелермен байланысты ұғым.

Жүруге арналған аяқ

Қозғалысқа маманданған аяқ түрі.

Демтүтік

Тыныс алуды қамтамасыз ететін түтікшелер жүйесі.

Өкпе

Кейбір бунаяқтыларда кездесетін тыныс алу мүшесі.

Астың ішектен тыс қорытылуы

Қорек асқорыту жолынан тыс ортада ыдыратылып, кейін сорылады.

Түйінді жүйке жүйесі

Жүйке түйіндері (ганглиялар) арқылы ұйымдасқан жүйе.

Сабақтың тақырыбы

Бунақденелілердің дамуы және пайдасы мен зияны

Бұл тақырыпта бунақденелілердің негізгі құрылымдық ерекшеліктері, даму түрлері, жіктелуі және табиғат пен адам өміріндегі рөлі қарастырылады.

Бунақденелілер класы: негізгі сипаттамалар

Жалпы мәлімет

  • Көпжасушалы, омыртқасыз жануарлар.
  • Шамамен 700 000 түрі бар, 35 отрядқа бірігеді.
  • Денесі бас, көкірек, құрсақ бөліктерінен тұрады.

Қозғалыс және сыртқы құрылым

  • Көпшілігінде 1 немесе 2 жұп қанат болады.
  • Барлығына ортақ белгі: 6 аяқ.

Асқорыту және зәршығару

  • Асқорыту жүйесі ауыздан басталады.
  • Зәршығару жүйесі: мальпиги түтікшелері.

Тыныс алу, қанайналым, жүйке жүйесі

  • Тыныс алуы: демтүтік (трахея) арқылы.
  • Қанайналым жүйесі: ашық.
  • Жүйке жүйесі жоғары дамыған: мидың алдыңғы, ортаңғы, артқы бөлімдері бар.

Даму түрлері

Тура даму

Дернәсілдік кезең айқын байқалмайды, жас дарақ ересекке ұқсас болып дамиды.

Шала түрленіп даму

Дамуда қуыршақ кезеңі болмайды; жас дарақтар (нимфа) біртіндеп ересекке айналады.

Толық түрленіп даму

Жұмыртқа → дернәсіл → қуыршақ → имаго (ересек) кезеңдері арқылы өтеді.

Жіктелуі

Бунақденелілер класының негізгі тармақтары

Туақанатсыздар (класс тармағы)

Қанаты жоқ немесе өте қарапайым құрылысты топтар.

Қанаттылар (класс тармағы)

Қанаты дамыған, түрлік алуандығы өте жоғары топтар.

Жануарлар топтарының салыстырмалы көптүрлілігі

Төмендегі тізім жануарлар дүниесіндегі кейбір ірі топтардың салыстырмалы түрде қаншалықты кең таралғанын көрсетуге арналған:

  1. 1.Қарапайымдар
  2. 2.Құрттар
  3. 3.Ұлулар
  4. 4.Желілілер
  5. 5.Шаянтәріздестер
  6. 6.Өрмекшітәріздестер
  7. 7.Бунақденелілер

Бунақденелілердің сан алуандығына мысалдар

1. Дәуіт

2. Шегіртке

3. Бөлме шыбыны

4. Тарақан

5. Бит

6. Термит

7. Көбелек

Құмырсқа: әлеуметтік құрылымы және қорғануы

Аналық

Ұрпақ өрбітуге жауапты негізгі дарақ; колонияның тұрақтылығын қамтамасыз етеді.

Жұмысшы

Қорек жинау, ұя салу, дернәсілдерді күту және қорғау қызметтерін атқарады.

Аталық

Негізгі қызметі — шағылысу; колонияда әдетте қысқа мерзім болады.

Қорғану ерекшеліктері

Құмырсқалар жаудан қорғануда ұжымдық әрекетке сүйенеді: дабыл сигналдары, бірге шабуыл жасау, сондай-ақ кейбір түрлерінде шағу немесе химиялық қорғаныс (иіс/қышқыл бөлу) байқалады.

Өрмекшітектестер мен бунақденелілер: дене құрылысының айырмашылығы

Өрмекшітектестер

Денесі екі бөлімнен тұрады: баскөкірек және құрсақ.

Бунақденелілер

Денесі үш бөлімнен тұрады: бас, көкірек, құрсақ.

Қорытынды

Бунақденелілер — түр саны ең көп топтардың бірі. Олардың дамуы әртүрлі жолмен жүреді, ал табиғаттағы рөлі мен адам өміріне әсері пайдалы да, зиянды да болуы мүмкін.

Ескерту: сабақ материалы бойынша слайдты жүктеу тапсырма ретінде берілуі мүмкін.