ЫРЫСБАЛА - бақытты, ырысты қыз бала
Төменде қазақ тілінде кең тараған, көпшілігі араб, иран тілдерінен енген қыз есімдерінің мағынасы берілді. Әр атаудың жанында қысқаша түсіндірме және кейбір нұсқалары көрсетілді.
Х әрпінен басталатын есімдер
Бұл топта араб тілінен енген есімдер басым. Мағыналары көбіне мейірім, адалдық, қорғау, қадір-қасиет ұғымдарымен байланысты.
Хабиба (Хафиза Хабиба)
Араб тілінен: жан дос, сүйікті, сүйкімді қыз/әйел.
Нұсқасы: Қабиба.
Хадиша
Араб тілінен: шала туған қыз.
Нұсқасы: Қадиша.
Хадия
Араб тілінен: сый, тарту.
Нұсқасы: Қадия.
Халида
Араб тілінен: мәңгі бақи, өлмес, ұзақ жасаушы.
Халила
Араб тілінен: сүйікті дос, адал жолдас қыз.
Нұсқасы: Қалила.
Халима
Араб тілінен: рақымды, жуас.
Нұсқасы: Қалима.
Халиса
Араб тілінен: таза, қоспасыз, адал.
Ханифа
Араб тілінен: адал, таза, ақ.
Хатима
Араб тілінен: жомарт, қайырымды.
Хатипа
Араб тілінен: уағыздаушы; бата беруші, мақтаушы.
Нұсқасы: Қатипа.
Хафиза
Араб тілінен: қорғаушы, сақтаушы.
Ш әрпінен басталатын есімдер
Бұл бөлімде қазақ, араб және иран тілдерінен шыққан есімдер аралас берілген. Кейбірі табиғатқа, сұлулыққа және ізгі қасиеттерге қатысты.
Шара
Қазақ есімі: көздің ұясы, ойдымы, көздің аумақ көлемі; амал, әдіс, айла.
Туыстас атау: Шырынгүл.
Шарапат
Араб тілінен (шарафат): ізгілік, адамгершілік, жақсылық; абырой, құрмет, даңқ, ізет.
Шарбану
Иран тілінен (шахр + бану): ханым; қала басшысы, әкімі; қаланың сұлу бикештері.
Шафиға
Араб тілінен: шарапатты, мейірім жасаушы, рақымы мол қыз.
Шахзада
Иран тілінен: шахтың баласы (ұлы немесе қызы).
Шахия
Иран тілінен: шахқа байланысты, шахқа тән; ең жақсы, ең таңдаулы, аса зор.
Шәкира
Араб тілінен: алғыс айтушы, құрметтеуші; мейірбан, асыл.
Шәмсия
Араб тілінен: күн.
Нұсқасы: Шәмшия.
Шәрбат
Араб тілінен: жеміс шырыны, сусын.
Шәрипа
Араб тілінен (шариф): мейірбан, игі, қасиетті, құдіретті.
Шекер
Иран тілінен (шакар): қанттың уақ, майда ұнтағы; ауыспалы мағынада — тәтті құмшекер.
Нұсқасы: Секер.
Біріккен есімдер: Шекерқан, Секерқан.
Шолпан
Қазақ тілінен: таңғы жарық жұлдыз.
Шұға
Биязы, жұмсақ мата.
Шынар
Қазақ тілінен: биік тау терегі (шынар ағашы); ауыспалы мағынада — қолжетпес биік, асқақ.
Шынаргүл
Шынар ағашының гүліндей әдемі, сұлу.
Шырайгүл
Гүлдей көрікті, әдемі, сұлу қыз.
Шырын
Иран тілінен: жеміс нәрі.
Шырынгүл
Тәтті, нәрлі гүл, яғни гүлдей нәзік, әдемі, сұлу.
Ырысқа байланысты есімдер
Бұл атауларда ырыс, құт, бақыт ұғымдары алдыңғы орынға шығады.
Ырысалды
Ырыстың, бақыттың алды. Қазақта тұңғыш бала ырыстың бастауы болсын деген ниетпен қойылған.
Ырысбала
Бақытты, ырысты қыз бала.
Синонимдері: Ырысжан, Ырысқан, Ырысқалым.
Ырысты
Бақытты, құтты.
Інжу және Іңкәр
Бұл екі есімнің бірі табиғаттағы асыл тасты, екіншісі жүректегі ынтызар сезімді білдіреді.
Інжу
Теңіз астынан алынатын ақ, қызғылт, сары, кейде қара түсті әдемі тас.
Мағыналас атауы: Маржан.
Іңкәр
Араб тілінен: құмар көңіл, ынтық, аса жақсы көретін ынтызар.
Біріккен есім: Іңкәрбала.
Ескертпе
Есімдердің айтылуы өңірлік ерекшелікке қарай өзгеруі мүмкін. Мұнда ең жиі кездесетін мағыналар мен нұсқалар ықшам түрде берілді.
Қыз есімдерін әрі қарай қарау үшін тізімді әріп бойынша жалғастырып отыруға болады.