Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы
40–50 жылдардағы халықаралық қатынастар
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін халықаралық қатынастар түбегейлі өзгерді. Капиталистік және социалистік жүйелер арасындағы бәсеке күшейіп, әлемдік саясатта жаңа кезең — қырғи қабақ соғыс басталды. Бұл кезеңде қауіпсіздік архитектурасы қайта құрылып, халықаралық ұйымдар мен әскери-саяси одақтар пайда болды.
Сабақтың мақсаты (білімділік)
Соғыстың аяқталуынан кейін қалыптасқан жаңа әлемдік тәртіпті, капиталистік және социалистік әлем арасындағы бәсекенің себептері мен салдарын нақты дәйектер арқылы түсіндіру.
Сабақтың мақсаты (дамытушылық)
БҰҰ-ның құрылуы мен Потсдам конференциясы туралы бейнематериалдар арқылы ой қорытып, пікір айтуға үйрету; топтық жұмыс барысында жылдам талдау жасап, қорытынды шығаруды дамыту.
Сабақтың мақсаты (тәрбиелік)
Соғыстың нәтижелерін түсіндіру арқылы бейбіт өмірдің құндылығын бағалауға тәрбиелеу; бейбітшілік идеяларын алға тартқан БҰҰ қызметінің мәнін ашу арқылы достық пен бірлікке баулу.
Сабақ форматы
- Сабақтың түрі: аралас
- Әдісі: интерактивті
- Көрнекілігі: дүниежүзінің саяси картасы, слайдтар
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқу құралдарының түгелдігін тексеру.
- Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Тақырып: Африка елдерінің Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі даму белгілері. Жауаптарды мамандықпен байланыстырып талқылау ұсынылады.
Ойталқы сұрағы: Бүгінгі тақырыппен байланыстыра отырып, Африка құрлығындағы елдерге қандай көмек көрсетуге немесе қандай ұсыныс беруге болады?
III. Жаңа сабақ
Мұғалім кіріспе ретінде 1–2 сөйлеммен кезеңнің жалпы сипатын береді. Одан кейін негізгі оқиғалар жүйеленіп қарастырылады.
Негізгі оқиғалар хронологиясы
Төмендегі тізім 1940–1950 жылдар аралығындағы халықаралық қатынастардың өзегін құрайтын басты кезеңдерді қамтиды.
-
Германияның капитуляциясы 8–9 мамыр, 1945
Еуропадағы соғыс аяқталып, жаңа саяси келісімдер дәуірі басталды.
-
БҰҰ-ның құрылуы (Жарғының қабылдануы) 26 маусым, 1945
Бейбітшілікті сақтау және халықаралық ынтымақтастықты дамыту мақсатында әлемдегі ең беделді ұйым қалыптасты.
-
Потсдам конференциясы 1945, шілде
Берлин маңындағы Цецилиенхоф сарайында КСРО, АҚШ және Ұлыбритания басшылары Еуропадағы соғыстың қорытындысын және Германияға қатысты шешімдерді талқылады.
-
Жапонияның капитуляциясы 2 қыркүйек, 1945
Екінші дүниежүзілік соғыс толық аяқталып, соғыстан кейінгі реттеу үдерістері жаһандық сипат алды.
-
Қырғи қабақ соғыстың басталуы 1946
Идеологиялық және әскери-саяси текетірес күшейіп, халықаралық қатынастарда блоктық жүйе айқындала түсті.
-
Маршалл жоспары 1947–1948
Батыс Еуропаны экономикалық қалпына келтіру арқылы ықпал аймағын кеңейтуге бағытталған бастама.
-
Кеңес–Финляндия шарты 1948
Бейбіт қатар өмір сүру қағидасының нақты көріністерінің бірі ретінде қарастырылады.
-
НАТО-ның құрылуы туралы пакт сәуір, 1949
Батыс елдерінің ұжымдық қауіпсіздік жүйесі нығайып, әскери-саяси қарсыластық институционалданды.
-
Бейбітшілікті қорғау конференциялары мен съездері 1948–1949
Әртүрлі елдерде соғыстың қайталануына жол бермеу және тұрақтылықты сақтау мәселелері көтерілді.
-
Бағдат пактісі 1955
Аймақтық қауіпсіздік құрылымдарының кеңеюі қырғи қабақ соғыс логикасының әр өңірге тарағанын көрсетті.
Потсдам конференциясының мәні
1945 жылғы шілдеде өткен Потсдам конференциясы Еуропадағы соғыстың қорытындысын айқындап, ең алдымен Германияға қатысты шараларды белгіледі. Негізгі бағыттардың бірі — Германияны толық қарусыздандыру, сондай-ақ соғыс қаруын өндіретін өндіріс орындарын жою мәселелері болды.
Сыныптағы жұмыс форматы
- Оқушыларға тақырып толық ашылған таратпа материал үлестіріледі.
- Топқа бөлініп, мәтіннен түсінгендерін ватманға түсіріп, безендіріп «қабырға газеті» ретінде ұсынады.
- Жұмыс барысында тақтада Қазақстанның БҰҰ-дағы қызметі туралы бейнематериал көрсету ұсынылады.