Ассамблеяның басты мақсаты
Жаңа әрі теңдесі жоқ құрылымның пайда болуы
Қазақстан халқы Ассамблеясының құрылуы — объективті қажеттілік. Қазақстан тарихи тағдыры ортақ көптеген этностардан құралған унитарлы мемлекет болғандықтан, оларды ортақ құрылым аясында біріктірудің тиімді жолы ретінде Ассамблеяны құру ұсынылды.
Бұл идеяға Қазақстан қоғамының тарихи негіздері алғышарт болды. Жаңа әрі бірегей құрылымды іске асыру аймақтарда кіші ассамблеяларды құрудан басталып, қоғамды топтастырушы тетіктердің біріне айналды.
Құрылу бастамасы және мақсаттары
1995 жылғы 16 ақпанда Президент Н. Ә. Назарбаев ұлттық мәдени орталықтардың жетекшілерімен кездесу өткізіп, ұлтаралық келісімді сақтау және оны нығайту үшін Президент жанындағы консультативтік-кеңесші орган ретінде жаңа қоғамдық институт құру қажеттігін атап өтті.
Ассамблеяның басты мақсаттары
- Қазақстандағы барлық этностардың рухани жаңғыруы мен дамуын қамтамасыз ету
- Өркениеттік және демократиялық ұстанымдарға негізделген ұлтаралық қатынас мәдениетін қалыптастыру
- Мемлекеттік ұлттық саясатта барлық этностардың мүдделеріне құрметті нығайту
Ассамблея қоғамды топтастырушы күш ретіндегі тұжырымдамаға сүйене отырып ұсынылды және ұлттық саясатты мемлекеттік басқару деңгейінде жетілдіруге белсенді түрде атсалысады.
Мәртебесі, құрылымы және құқықтық негізі
Ассамблея Президент жанындағы ұжымдық орган мәртебесіне ие, ал оның облыстық бөлімдері әкімдер жанындағы органдар ретінде жұмыс істейді. Құрылған күнінен бастап Ассамблея ұлттық саясаттың негізгі бағыттары бойынша мемлекеттік шешімдер қабылдауға қатысып келеді.
Ассамблея этномәдени бірлестіктерді біріктіреді: олардың жетекшілері Қазақстан халқы Ассамблеясының және кіші ассамблеялардың мүшелері болып табылады. 2008 жылы «Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы» Заңның қабылдануы институттың құқықтық негізін айқындап, оның қоғамдық рөлін күшейтті.
Мәдени жаңғыру және қоғамдық ықпал
Ассамблея өз қызметінің алғашқы күндерінен бастап Қазақстандағы этностар мәдениетінің жаңғыруына және дамуына елеулі үлес қосып келеді. Көптеген мәдени іс-шаралар жалпы халықтық сипат алып, ортақ қоғамдық құндылыққа айналды.
Жалпыхалықтық сипат алған мерекелер
- Наурыз мейрамы
- Корей және неміс мәдениетінің фестивальдері
- Татарлар мен башқұрттардың Сабантойы
Республикалық деңгейдегі дәстүрлі шаралар
Дүнгендер, күрдтер және басқа да этностардың мерекелері мен түрлі форумдары республикалық деңгейде жүйелі түрде өткізіліп келеді.
Сессиялар мен Кеңестің қызметі
Ассамблеяның ең жоғары органы — Қазақстан халқы Ассамблеясының сессиясы. Ассамблея Кеңесі заң жобаларын сараптамадан өткізуге қатысады, мемлекеттік тіл мен Қазақстандағы барлық халықтардың тілдері мен мәдениетін дамытуға ықпал етеді, жастар арасында қазақстандық патриотизмді қалыптастыруға бағытталған бастамаларды қолдайды.
Сонымен қатар, Кеңес бұқаралық ақпарат құралдарымен жүйелі байланыс орнату, халықаралық ынтымақтастықты дамыту және әрбір этностың мәдени дамуын қолдау сияқты маңызды бағыттарды жүзеге асырады. Ассамблея өткізген сессияларда Президент Н. Ә. Назарбаев ұлтаралық татулық пен келісімді нығайту жолындағы ізденістерді үздіксіз жалғастыру қажеттігін тұрақты түрде атап өтті.
Халықаралық танылуы және бірегейлігі
Қазақстан халқы Ассамблеясының үлгісі бойынша Ресей Федерациясында және Қырғызстанда халық ассамблеялары құрылды. Дегенмен, Қазақстан халқы Ассамблеясы деңгейі мен қызмет ауқымы жағынан дараланып, көпэтносты қоғамды біріктірудің тиімді моделі ретінде ерекшеленеді.
Күллі Қазақстан халқының және еліміздегі әрбір этностың болашағы үшін жауапкершілік — Ассамблея қызметінің өзегіндегі маңызды қағида.
Мемлекеттік ұлттық саясаттың қағидалары және нәтижелері
Базалық қағидалар
Мемлекеттік ұлттық саясаттың базалық принциптері — барлық ұлттық және конфессиялық топ өкілдерінің тең құқықтарын қамтамасыз ету және барлық конфессиялардың қызметі үшін қолайлы жағдай жасау.
Осы саясаттың нәтижесінде Қазақстанда он сегіз жылдан астам уақыт бойы этностық немесе діни негіздегі бірде-бір жаппай саяси қақтығыс тіркелген жоқ. Тәуелсіз Қазақстанның алғашқы заңнамалық актілері азаматтық және саяси қауымдастыққа негізделген құқықтық базаны қалыптастырып, этностық немесе діни тиесілігіне қарамастан, барша азаматтардың құқықтары мен бостандықтарының теңдігін қамтамасыз етті.
Қазақстан жүргізіп отырған этносаралық саясат тәжірибесі халықаралық қауымдастық тарапынан жоғары бағаланып, халқының құрамы ұқсас көпэтносты мемлекеттердің қызығушылығын тудырды.