Қазақша рефераттар

Қосжарнақты өсімдіктердің тұқымдастары

Сабақ туралы мәлімет

Пән және сынып

Биология, 6-сынып.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ.

Сабақтың тақырыбы

  • Жабық тұқымды өсімдіктердің сипаттамасы мен көптүрлілігі.
  • Қосжарнақты өсімдіктердің тұқымдастары.
  • Жабық тұқымды өсімдіктердің табиғаттағы және адам шаруашылығындағы маңызы.
  • Гүлді өсімдіктердің даражарнақты және қосжарнақты кластарына бөлінуі.

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Жабық тұқымды өсімдіктер туралы білімді тереңдету: тұқымның жеміс ішінде жетілетінін, көбею мүшесі гүл екенін және олардың адам өміріндегі маңызын түсіндіру.

Дамытушылық

Түрлі әдіс-тәсілдерді қолдану арқылы оқушылардың қызығушылығын арттыру, ойлау және салыстыру дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Қоршаған ортаны аялауға, өсімдіктер мен жануарларды қорғауға, салауатты өмір салтын ұстануға тәрбиелеу.

Сабақтың әдістері

  • Сұрақ-жауап
  • Ребус шешу
  • Салыстыру кестесі
  • Биологиялық диктант

Көрнекіліктер және байланыс

  • Презентация, суреттер
  • Қағаз қиындылары, карточкалар
  • Пәнаралық байланыс: химия

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Амандасу.
  • Оқушыларды түгендеу, журналға белгі қою.
  • Кабинет жағдайын тексеру.
  • Сабақтың жоспары мен ережелерін таныстыру.

II. Үй тапсырмасын сұрау

Оқушылар қағаз қиындыларын құрастырып ребус шешеді. Ребус шешілген парақтың артындағы сұрақтарға жауап береді.

Тапсырмалар

  • Ребус шешу.
  • Сұрақтарға жауап беру.

III. Жаңа сабақ

Жабық тұқымды өсімдіктердің негізгі белгілері, қосарланып ұрықтану және олардың маңызы түсіндіріледі.

IV. Бекіту

Ашық тұқымдылар мен жабық тұқымдыларға арналған салыстыру кестесі толтырылады.

Үй тапсырмасына арналған сұрақтар

  1. Эрозия дегеніміз не?
  2. Қылқан жапырақты өсімдіктерді ата.
  3. Қарағай неліктен бір үйлі өсімдік деп аталады?
  4. Сүрек дегеніміз не?
  5. Қылқан жапырақты өсімдіктер неліктен ашық тұқымдылар бөліміне жатады?
  6. Дің дегеніміз не? Дің неден тұрады?

Жабық тұқымды (гүлді) өсімдіктер

Жабық тұқымды өсімдіктер — өсімдіктер дүниесінің ірі бөлімі. Олардың көбею мүшесі — гүл. Сондықтан оларды гүлді өсімдіктер деп те атайды.

Гүлді өсімдіктер — қазіргі өсімдіктер дүниесіндегі түр саны ең көп, кең таралған топ.

Негізгі ерекшеліктері

  • Гүлдің түзілуі: гүлдер тек жабық тұқымды өсімдіктерде қалыптасады.
  • Жынысты көбею мүшелері: гүлде аталықтар мен аналықтар жетіледі. Аналықтың гүл түйінінде тұқым бүршіктері орналасады.
  • Қосарланып ұрықтану: бұл құбылыс тек гүлді өсімдіктерге тән.

Қосарланып ұрықтану қалай жүреді?

1) Тозаңдану және тозаң түтігінің түзілуі

Аталықтың тозаңқабында түзілген тозаң дәндері аналықтың аузына түседі. Сол жерде тозаң өніп, тозаң түтігін түзеді.

2) Екі спермийдің қатысуы

Тозаң түтігімен екі спермий тұқым бүршігіне жетеді: біреуі жұмыртқа жасушасын ұрықтандырады, екіншісі орталық жасушамен қосылады.

3) Ұрықтың түзілуі

Ұрықтанған жұмыртқа жасушасынан зигота пайда болады, ал зиготадан ұрық дамиды.

4) Эндосперм мен жемістің қалыптасуы

Орталық жасушадан эндосперм түзіледі — ол ұрыққа қорек болады. Тұқым бүршігінен тұқым, ал гүл түйінінің қабырғасынан жемісқап қалыптасады.

Табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы

Азық-түлік

Адамға қажетті тағам өнімдерінің көп бөлігі гүлді өсімдіктерден алынады.

Мал азығы

Ауыл шаруашылығындағы жануарлар үшін қоректік дақылдар өсіріледі.

Шикізат және дәрілік өсімдіктер

Өндірістің түрлі салаларына шикізат болады, сондай-ақ дәрі-дәрмек жасауға қолданылады.

Гүлді өсімдіктердің кластары

Даражарнақтылар

Бұл класс өкілдері тұқым құрылысы, тамыр жүйесі, сабақ, жапырақ және гүл құрылысының ерекшеліктері арқылы сипатталады.

Қосжарнақтылар

Даражарнақтылардан тұқымының құрылысы, тамыры, сабағы, жапырағы және гүлі бойынша айырмашылығы бар. Бұл бөлімде қосжарнақты өсімдіктердің тұқымдастары қарастырылады.

Бекіту тапсырмасы

Ашық тұқымдылар мен жабық тұқымдылардың айырмашылықтары мен ұқсастықтарын салыстыру кестесі арқылы анықтаңыз.