Неғылған қанат
Сабақ тақырыбы: Құлагердің сипаты
Бұл жоспар жаңа тақырыпты меңгертуге бағытталған және БжС технологиясы бойынша «Ауызша сабақ – 1 картасы» негізінде ұйымдастырылады.
Сабақ түрі
Жаңа сабақ.
Сабақ әдісі
БжС технологиясы бойынша «Ауызша сабақ – 1 картасы».
Сабақ мақсаты
- Әңгімені оқып, мазмұнын меңгерту.
- Зейінді, ойлау жылдамдығын, есте сақтау қабілетін дамыту.
- Әдемілікке, сұлулыққа, өнерге баулу және ұлттық өнерді дәріптеу.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылардың дайындығын тексеру.
- Сергіту сәті.
- ТСҚ (тақырыптық сөздік қор) бойынша жұмыс.
II. 7 кілтті сөз
III. Қарама-қарсы сұрақтар (сұрақ–жауап)
Төмендегі сұрақтар мәтінді терең түсінуге, кейіпкер сөзі мен көркем детальдерді дәл табуға бағытталған.
- Асқа келген жұрттың аузына кім ілікті? Ақан сері мен Құлагер
- Бүкіл халық нені көруге асықты? Көкшенің дүлдүлі
- «Жоқ, бұл Құлагердің нағыз өзі!» — деп кім айтты? Күреңбай
- Үстінде жеңі салақтаған кең шидем шапан, басында елтірі бөрік киген кім? Сыншы Күреңбай
- Кім көптің ішінен алға шығып, аттың жалынын сипап, мойнын қағып, кейін шегініп, тағы да алды-артын бір рет орап шықты? Күреңбай
- «Апырмай, мақтаса мақтарлық… нағыз ауыздығымен құс тістеген жануар екен!» — деп кім айтты? Күреңбай
- «Оны қайдан біле қойдың, сен де тани береді екенсің!» — деген кім? Батыраш
- Күреңбай жүйріктің несіне баға беріп сөйледі? Әр мүшесіне
- Терісі қандай? Жұқа
- Ет пен терінің арасында жылтыраған не жоқ? Май
- Басқа аттар ақ көбікке малынғанда, бұның несі де жіпсімейді? Құлағының түбі
- Қос шынтағы қандай? Күреске ыңғайланған балуанның шынтағындай
- Аяғы мен тұяғы қандай? Аяғы қазықтай тік, тұяғы Оқжетпестің қайрақ тасындай
- «Мынау жай мал емес, не екен?» — деді сыншы. Пырақ
- «Неғылған қанат? Біраздан соң сен шал, жаман керді Көкшенің басында ұшқан бүркітке теңестірерсің» — деді кім? Батыраш
- Күреңбай «қанат» деп нені меңзеді? Қабырғаны
- Құлагердің неше қабырғасы бар? 13
- «Ат шаппайды, не шабады?» — деді сыншы. Бап
- Сыншы аттың терісінде «сықпа құрттың дәміндей дәм жоқтығын» қайдан білді? Аттың терін жалады
IV. Сын тұрғысынан сұрақтар (дұрыс/бұрыс және түзету)
Төмендегі тұжырымдарды талдап, қажет жерінде түзету енгізу арқылы мәтіндегі дәлдікті бекіту ұсынылады.
Асқа келген жұрттың аузына Күреңбай сыншы ілікті.
Бүкіл халық Ақан серіні көруге асықты.
Көптің ішінен Батыраш алға шығып, аттың жалынын сипап, мойнын қағып, кейін шегініп, тағы да алды-артын бір рет орап шыққан.
Сыншы: «Мен көрген сәйгүліктердің ішінде мұнымен үзеңгі қағыстырып, тізе соғар жылқы баласы әлі бұл өлкеде туған жоқ», — деп тамсанғанда, жұрттың аузы ашылып, Құлагерге тесіле қарады.
«Оны қайдан біле қойдың, сен де тани береді екенсің!» — деді жұрт (Батыраш).
Күреңбай жүйріктің мінез-құлқына баға беріп сөйледі.
«Басқа аттар ақ көбікке малынғанда, құлағының түбі де жіпсімейтін көнбіс-ақ!» — деді сыншы.
«Денесінде бір жапырақ арам қан жоқ», — деді сыншы.
«Қос құлақ Балқаштың қисық кеткен қамысындай; жағында ұстарамен кесіп алар қырым май жоқ», — деді сыншы.
Быртың бақай, ит жіліншек, тазы тізелі, бөкен санды, сіңірі бура тілерсек.
«Мынау жай мал емес, сұңқар екен! Тіфә-тіфә, тіл-көзден сақтасын!» — деді сыншы.
«Неғылған қанат? Біраздан соң сен шал, жаман керді Көкшенің басында ұшқан бүркітке теңестірерсің!» — деді халық (Батыраш).
«Кез келген жылқыда, өздерің білесіңдер, он бір қабырға болады!» — деді сыншы.
«Ал Құлагерде екі қабырға артық, міне, қанат деген — сол екі қабырға», — деді сыншы.
«Әрі тұрыңдар, о несі-ай! Сенбей тұрмысыңдар?! Бәйгеге шабатын атқа қол тигізбес болар», — деді сыншы.
Содан кейін сыншы сыртта көп жүріп келіп, бес құмалақ тастаған аттың қиын алқанына салып, сығып көрді.
Күреңбай аттың көзін жалап көрді.
«Шіркін-ай, атым ат-ақ, баптаушысы да сабаз екен», — деді сыншы.
«Құмалағында да аюдың көз жасындай бір тамшы су жоқ».
V. ТСҚ (тақырыптық сөздік қор)
Тақырыпқа қатысты жаңа сөздерді бекіту, мағынасын ашу және сөйлем ішінде қолдану.
VI. Қорытындылау
Мәтіндегі Құлагер бейнесін сипаттайтын негізгі белгілерді жинақтау, «бап» пен «сын» ұғымдарының мәнін талдау, оқушының ой қорыту дағдысын бекіту.
Назар аударатын өзек
Көркем деталь
Құлагердің әр мүшесін жеке бағалау арқылы тұлпар болмысы ашылады.
Сыншының рөлі
Күреңбайдың байқағыштығы мәтіннің негізгі тірегіне айналады.
«Бап» ұғымы
Жүйрікті оздыратын күш — тек шабыс емес, бап пен күтім.