Мереке алдындағы жағдай
Тәрбие сағатының тақырыбы
Ана – өмірдің шуағы
Мақсаты
Оқушыларға 8 наурыз — Халықаралық әйелдер күні туралы түсінік беру; аналарды құрметтеуге, сыйлауға тәрбиелеу; ойлау қабілеттері мен сана-сезімдерін дамыту.
Негізгі ой
Ана — тек үй шаруасының иесі ғана емес, елдің де, ұрпақтың да қамын ойлайтын жан-жақты тұлға.
Тәрбиелік бағыт
- Мейірім мен құрмет
- Кішіпейілділік пен жомарттық
- Отбасына көмектесу мәдениеті
Мұғалімнің кіріспе сөзі
Қымбатты қыздарымызды, аяулы аналарымызды, ардақты әжелерімізді 8 наурыз — төл мерекелеріңізбен шын жүректен құттықтаймын!
Балалар, аналар тек ас әзірлеп, кір жуып, үй жинап қана қоймайды. Олар елдің жайын ойлайды, қоғамға қызмет етеді. Динадай күйші, Шарадай биші, Сарадай ақын, Әлия мен Мәншүктей батыр апаларымыз — соның дәлелі.
Бүгінгі күні аналар атқармайтын жұмыс өте аз. Өздерің білетін аналардың мамандықтарын атап көрейік:
Қорытынды: Ана — жалғыз ғана “ана” емес, ол — жан-жақты, дана тұлға.
Бала үшін мен ардақты анамын,
Отан үшін мен де бір қыз баламын.
Ортасында от жүректі лаулатып,
Жалындаған жырға айналып барамын.
Көрініс: Мереке алдындағы жағдай
Үй ішіндегі әңгіме
Бай (Данияр): Көктем — тіршіліктің көзі дейді ғой… ал тіршілік — табыстың өзі екен.
Ана (Ақбота): Аман-есен келдің бе. Ақша табамын деп жүріп, бала-шағаңды ұмытпағайсың.
Ұлы (Азамат): Әке, ассалаумағалейкүм! Маған бәтеңке әкелдіңіз бе? Өткенде айтқанмын ғой, аяғымдағысы жыртылып қалды.
Бай: Көрдім. Аздап шыдай тұр. Көктем шықты, жазда жалаңаяқ жүре бересің.
Қызы (Жұлдызай): Әке, маған күртеше керек.
Бай: Мектепке барғанда аласың. Әйтпесе ескіріп не қысқарып қалады.
Ана: Қашан сенің “бар” дейтін кезің болады екен?
Алдардың келуі
Алдар: Ай, жеңеше, сізге не болды?
Ана: Не болсын… мына “Шықбермес” өз балаларына да татыратын емес. Байыған сайын пейілі тарылып барады.
Алдар: Мереке алдында жарқылдап жүрудің орнына бұл қалай? Қой, ренжімеңіз, жүріңіз үйге. Қазір бәрін реттеймін.
Алдар баймен тілдеседі
Алдар: Ассалаумағалейкүм, байеке!
Бай: Уағалейкүмассалам!
Алдар: Көңіл күйіңіз жақсы екен, табысыңыз да жаман емес шығар?
Айтыс үлгісіндегі сөз қағыстыру
Байдың мақтан сөзі
Менен асқан жұмыстың көзін білер бай бар ма?
Мыңғырған мал қорада, дүниесі сай бар ма?
Теңге қалай жасаудың жолын өзім білемін,
Ақша толы қалтамда, көңілденіп жүремін.
Алдардың тоқтамы
Алдар: Тоқта, тоқта, өтірікті соқпа.
Жайсаң мінез, жайдары, жомарт байлар жоқ па?
Бар болса да “жоқ” дейтін, сараңдығың жоқ па?
Бәстесу: Алдар байдың сараң еместігін дәлелдету үшін қарыз сұрайды.
Алдар: Бәстесейік.
Бай: Қаншаға?
Алдар: Бір теңгеге.
Алдар: Онда маған келесі жылға дейін жүз теңге қарыз бере тұршы.
Бай: Жүз теңге ме? Мә, екі жүз теңге!
Мұғалімнің сұрағы және балалардың уәдесі
Мұғалім: Балалар, араларыңда қызғаншақ, қатты, өзімшіл балалар бар ма?
Балалар: Жоқ.
Мұғалім: Мен сендерді мырза, кішіпейіл, ақкөңіл, мейірімді деп білемін. Мереке күні аналарыңа, әпке-қарындастарыңа көмектесесіңдер ғой?
Балалар: Иә.
Көрініс: Базардағы сәт
Сатушының шақыруы
Келіңіздер, келіңіздер! Жаңа бұйым көріңіздер: Пәкістаннан, Үндістаннан, Түркиядан, Кореядан келген жаңа заттар толып жатыр. Бикештерге де, мырзаларға да сыйлық көп!
Сыйлық таңдау және түйін
Алдар: Маған ана қаламсапты, қызыма қуыршақ, әйеліме орамал беріңізші.
Сатушы: Мінекей, ең әдемісі. Орап берейін.
Бай: Маған да…
Алдар: Балаларың не сұраған еді? Оның үстіне, Шығайбайдың әйелі шыт орамал тартып жүр деген ұят емес пе — дұрысын алыңыз.
Сатушы: Таза былғары бәтеңке, әдемі күртеше, жібек орамал, көйлек — бәрі бар. Орап берейін.
Бай жомарт көрінгенмен, соңында қалтасында ақша қалмай, Алдардың артынан қуып кетеді. Көріністің астары — дүниені қуалау әрдайым қуаныш әкелмейді.
Қыз: Әке, кімді қуып кетті?
Ұлы: Алдар ағаны.
Ана: Шырақтарым, әкелерің қанша дүние қуғанымен, бәріне жету мүмкін еместігін сезсе ғой…
Өнер бөлімі: би мен өлең
Би: «Қара жорға»
Мерекелік көңіл күйді көтеретін ұлттық би орындалады.
Балалардың арнауы
Ақбота: Сырнай тартып, би билер тойларыңа, балалар. Бағалаймыз еңбегін — аман болсын аналар.
Данияр: Сабағым болмаса, дүкенге өзім барар ем, күлін алып от жағып, ағашын да жарар ем.
Жұлдызай: Қойым болса қорада, оған шөбін салар ем, қи шығарып, су тасып, қозыларға қарар ем.
Әлжан: Қыз болсам ғой қиналмай, кірін жуып берер ем. Шай қайнатып, бала ойнатып, үйін жинап жүрер ем.
Айдана: Епті емеспін мен дағы: еден жуа салмаймын. Екі-үшеуін сындырмай, ыдыс жуа алмаймын.
Ізгі тілек пен уәде
Азамат: Сеніміңді ақтаймын, еркелеткен балаңмын. Аман жүріп әрқашан, мұңаймашы, анашым.
Зәру: Мерекеңмен өзіңді құттықтайды балаң. Арнап айтқан әнімді қабыл алшы, анашым.
Ниязби: Өнегесін үйреніп, көмекші боп жүрейік. Алдарыңда бас иіп, би де билеп берейік.
Барлығы бірге
Қайдан біле берейік көп тірліктің жайын біз,
Қандай жұмыс болса да, ана үшін дайынбыз.
Гүл-гүл жайнап әрқайсымыз — кіреді біздің сәніміз,
Аналарды тойымен құттықтаймыз бәріміз!
Сыйлық табыстау
Оқушылар аналарына арнап сыйлық дайындады. Енді сол сыйлықтар табысталады.
Көңілді нөмір: «Немерем менің…» (4 әженің әңгімесі)
Әжелер немерелерінің қылықтарын әзілмен, әндетіп айтады.
Бәрі: Келіннен қорқып саспайық, келіңдер өсек бастайық. Немеренің әртүрлі қылығын айтып тастайық.
Апыр-ай, белім-ай, қайда кетті келін-ай?
1-бала (Айдана)
Немерем менің қазақша таза сөйлей алмайды, орысша сөйлесе алдына жан салмайды.
Ойпырмай, сұмдық-ай, қайда кетті келін-ай?
2-бала (Жұлдызай)
Немерем менің компьютер ойынына тоймайды, тамаққа да қарамай, үзіліссіз ойнайды.
Ойпырмай, сұмдық-ай, ұят екен, масқара-ай.
3-бала (Бейбарыс)
Немерем менің сабақтан «екі» алып келеді. Апайын жамандаса, келін соған сенеді.
Ойпырмай, сұмдық-ай, бұл не деген масқара-ай.
4-бала (Ниязби)
Немерем менің ақшаға үйір болып алыпты: он теңгені сағызға аямай бере салыпты.
Ойпырмай, сұмдық-ай, бұл не деген масқара-ай.
Бәрі: Келіндер келіп қалған ба? Біз де үйге қайтайық. Немере — тәтті жалғанда, барына шүкір етейік.
Апыр-ай, белім-ай, шай қойдың ба келін-ай?
Қорытынды құттықтау
Аналар, арулар, сұлу қыздар — мәңгі әсем гүл болып қала беріңіздер!
Сіздерді көктемнің алғашқы гүл мерекесі — 8 наурыз мейрамымен құттықтаймыз. Көктеріңізден күн кетпесін, құшақтарыңыздан гүл кетпесін, өмірлеріңізден күлкі кетпесін!
Аналар ғой қуат берер тірлікке,
Алдарыңда сәби болып жүрдік те.
Аналар ғой жақсылыққа жетелеп,
Үйрететін ынтымаққа, бірлікке.
Құт болып әрбір үйден табылып, шуақ болып әрбір шаңыраққа жағыла беріңіздер!
Осымен мерекелік концертіміз аяқталды. Келіп тамашалағандарыңызға рахмет!