Ана тілім - асыл мұрам Сабақтың мақсаты
Сабақтың тақырыбы
Ана тілім — асыл мұрам
Сабақтың мақсаты
Оқушылардың өз еліне, ұлтына, тіліне деген сүйіспеншілігін арттыру; тілді ұлттық мұра ретінде сезіндіру; тіл мәдениетін сақтауға баулу; тіліміздің қадір-қасиетін өнер арқылы бойларына сіңіруге үйрету.
Көрнекілігі
- Тіл туралы өлеңдер
- Мақал-мәтелдер
- Плакаттар
- Шарлар
Кіріспе сөз
Мұғалім: «Ана тілім — дана тілім, айбарлым, сырың терең тұнығындай қайнардың. Ана тілім — қасиетім қастерлім, бір өзіңнен бақыт нәрін алғанмын», — деп ақындар жырлағандай, халқымыздың өшпес асылы, сөнбес шырағы, мол қазынасы — сан ғасырлық тарихы бар қасиетті тілі мен өнеріне арналған «Ана тілім — асыл мұрам» тақырыбындағы сабағымызды бастаймыз.
Мұғалім: Балалар, қандай мерекені атап өткелі жатырмыз?
Оқушылар: Қазақстан Республикасы Тілдер күнін.
1998 жылғы 20 қаңтардағы Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығына сәйкес, 22 қыркүйек — Қазақстан халықтарының тілдері күні ретінде аталып келеді.
Мұғалім: Қане, балалар, тіл мерекесіне арналған ән-жыр, тақпақтарымызды ұсынайық.
Жүргізушілер сөзі
1-жүргізуші
Сәлеметсіздер ме, оқушылар, ата-аналар, ұстаздар!
2-жүргізуші
Армысыздар, сабаққа қатысушылар!
2-жүргізуші: Тіл — қай ұлттың, қай халықтың болсын баға жетпес рухани қазынасы, ұлттық санамен байланысты ардақты мұрасы. Сондықтан «Тілден тілдің кемдігі жоқ» деп айтылады.
2-жүргізуші: Біздің қоғамға ана тілін ардақтай білетін жас ұрпақ керек. Тіл мәдениеті үшін күрес — өзге тілді мұқату емес, ана тілінің қызмет өрісін кеңейту, оны білім мен тәрбие, таным-түсініктің қуатты құралына айналдыру.
1-жүргізуші: Иә, тілдің қоғамдық қызметі кеңейгенде ғана ана тілінің мерейі өседі. Тіл мәдениеті үшін күрестің тағы бір маңызды саласы — ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүрлі нормаларды сақтай отырып, жаңа үрдістерді тану, жаңа норманың орнығуына ықпал ету.
2-жүргізуші: Иә, бүгінгі сабағымыздың мақсаты мен міндеті де — осы.
Өлеңдер мен тақпақтар
1-жүргізуші
Бізде берік ұлы достық, Бірлік құрып, тілек қостық. Ұлы мақсат биігінде, Дос жолына жүрек тостық.
Ерасыл
Менің тілім — біреу-ақ, Сөйлейтін де, жазатын. Тауып қойған тілеуі-ақ Қазақ деген өз атын. Дариядай пейілі — Тілі, діні, жыры да.
Ырысты
Ана тілім — ана күтім, арым менің, Сәулетім — сая бағым, сәнім менің. Аспаным өзіңменен арайлап, Нұрланып атар ылғи таңым менің.
Арман
Тілім барда мақтанам, Тілім — менің аппақ ән. Бірлігімді бүгінгі Ана тілім сақтаған.
Шағын көрініс: «Тіл не үшін керек?»
Тұрар: Мен саған сұрақ қойғым келіп тұр. Тіл не үшін керек?
Жанерке: Досым-ау, тіл бір-бірімізбен сөйлесу үшін қажет қой.
Азамат: Жарайды. Онда адамдардың бәрі неге бір ғана тілде сөйлемейді? Неге «ана тілі» деп бөлінеді?
Ерсұлтан: Себебі әр елдің өз Отаны, өз тілі бар.
Мұғалім: Балалар, сендер бір-біріңмен сөйлескенде қай тілде сөйлесесіңдер?
Оқушылар: Қазақ тілінде, ана тілімізде сөйлесеміз.
Мұғалім: Неге біз өз тілімізді «ана тілі» дейміз?
Оқушылар: Өйткені бұл тілді анамыздың аузынан естиміз.
Нұрқасым: Дұрыс айтасыңдар! Ана тілі — ананың ақ сүтімен бойға дарыған өз тіліміз. Ал ана — бәрінен де қастерлі, аяулы, асыл жан.
Мұғалім: Тіл халықпен бірге өмір сүріп, дамиды. Әр ұлттың тілі — оның бақыты, тірегі.
Жадыра
Ақыл-ойын дараның Ана тілден аламын. Ана тілім ардақты — Ақ сүтіндей анамның.
Бекарыс
Ақыл-ойын дананың Ана тілден аламын. Сүйем туған тілімді, Мақсат етем әр сөзін.
Жайна
Ана тілім — елім, Қайсар, қайрат, күнім. Ана тілім — менің Басқа қонған бақ құсым.
Ән
«Ананың тілі — аяулым» әні орындалады.
Мақал-мәтелдер
Мұғалім: Ана тілі туралы қандай мақал-мәтел білесіңдер?
Шынарай: Ана сүті бой өсіреді, ана тілі ой өсіреді.
Нұржайна: Піл көтермейді, тіл көтереді.
Ахан: Ақыл көркі — тіл, тіл көркі — сөз.
Жанболат: Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте.
Мирас: Өнер алды — қызыл тіл. Тілден биік асқар жоқ, тілден терең теңіз жоқ.
Өлең
Оқушылар орындауында «Атамекен» өлеңі оқылады.
Оқушылардың жыр жолдары
Айдана
Ана тілі — біздің туған анамыз, Анамыздай әлдилеп, бағып-қағамыз. Ана тілін бағаласақ қалай біз, Өз бағамыз солай болмақ бағамыз.
Абылайхан
Ана тілді білмесем, Шат-шадыман жүрмес ем. Жер бетінде сайраңдап, Қазақ болып жүрмес ем.
Жеңіс
Анамның тілі — айбыным менің.
Айгерім
Туған тілім — тірлігімнің айғағы, Тілім барда айтылар сыр ойдағы. Өссе тілім — мен де бірге өсемін, Өшсе тілім — мен де бірге өшемін.
Құндылық пен жауапкершілік
1-жүргізуші: Қазақстан Республикасының «Тілдер туралы» Заңында: тіл — ұлттың аса ұлы игілігі әрі оның өзіне тән ажырағысыз белгісі. Ұлттық мәдениеттің гүлденуі мен ұлт болашағы тілдің дамуына, оның қоғамдық қызметінің күшеюіне тығыз байланысты екені айтылады.
2-жүргізуші: Қазіргі қазақ тілі — мемлекетімізді өркендетуге ықпал ететін қуатты күш, халқымыздың мәдени дәрежесін көтеретін пәрменді құрал, жұртшылықты ұлттық рухта тәрбиелеудің өткір тетігі.
Хормен
Қазақ тілім — ана тілім, Қастерлейді ұл-қызым мәңгі сені. Болашағым, бақытым — дара тілім! Ана тілі — ана сүтім, арым менің, Сәулетім, сая бағым, сәнім менің. Аспаным өзіңменен арайланып, Нұрланып атар ылғи таңым менің.
Мұғалім: Өлең-тақпақтарда айтылғандай, өз тілімізді қадірлеп, сүйе білуіміз керек. Тіл бар жерде — ұлт бар, жер бар, рух бар. Сондықтан әрқайсымыз өз ұлтымыздың тілін ардақтайық.
Қорытынды
Айда: Тіл — адамның саналы ғұмырындағы басты құрал. Өнерлі, білімді, мәдениетті, қоғамның белсенді азаматы болуды адам тіл арқылы үйренеді.
Қазақ тілі — халықтың барлық іс-әрекетінің, қарым-қатынасының құралы болғандықтан, оның мәдениетін биік деңгейге көтеру — әрқайсымыздың борышымыз.
Осымен «Ана тілім — асыл мұрам» атты ашық тәрбие сағатымыз аяқталды. Тіл мерекесі құтты болсын!