Қазақша рефераттар

Гранатты лақтыру

Сабақ туралы мәлімет

Тақырып

Жарықшақты қол гранаттарын лақтыру тәсілдері

Мақсат

Оқушыларды жарықшақты қол гранатасын лақтыру тәсілдеріне үйрету

Уақыты

45 минут

Өткізілетін жері

10-сынып, тактикалық алаң

Көрнекі құралдар

  • Оқу гранатасы
  • АӘД оқулығы

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

3 минут

Взвод командирі оқушыларды сапқа тұрғызады, оқытушыға рапорт береді. Амандасу жүргізіледі, түгендеу жасалады, оқушылардың сыртқы келбеті тексеріледі.

2) Өтілген тақырыпты сұрау

7 минут
  • Қаруды көтеріп, қысқа аялдама жасап жүріп келе жатқанда қандай ату тәсілдерін қолдануға болады?
  • Ашық жерлердегі әуе нысаналарын жою үшін автоматшы (пулеметші) атуды қандай жағдайларда жүргізеді?
  • Автоматшы (пулеметші) жергілікті заттардың тасасынан ату үшін қандай жағдайда орналасады?
  • Әуе нысаналарына ордан (байланыс жолынан) тұрып ату қалай жүргізіледі?

3) Негізгі бөлім (АЕ.Т. 6)

25 минут

Жарықшақты қол гранаталарын лақтыру екі негізгі құрамдас әрекеттен тұрады: лақтыруға дайындалу және лақтырудың өзі.

  • Дайындық: гранатты жарақтау және қауіпсіз ұстау тәртібі
  • Лақтыру: пәрмен бойынша немесе ұрыста өздігінен орындау

Гранатты жарақтау тәртібі

Гранатты жарақтау «Гранаттарды дайында!» пәрмені бойынша, ал ұрыста — жағдайға қарай өздігінен орындалады. Жарақтау үшін гранат сөмкеден сол қолмен алынады, ал оң қолмен металл қалпақшасы шешіледі немесе тығын корпус түтігінен бұралып шығарылады. Содан кейін тұтандырғыш алынып, орталық түтікке қойылады да, шегіне дейін бұралып енгізіледі — гранат лақтыруға дайын.

Лақтыру орындалатын жағдайлар

Жарықшақты қол гранаталарын әртүрлі жағдайда лақтыруға болады: түрегеп, тізерлеп, жатып, сондай-ақ ЖҰМ-нан, танкіден, БТР-дан және жаяу реттегі қозғалыста (тек шабуыл гранаттары) орындауға рұқсат етіледі.

Лақтыру аймағы гранаттың ұшу жолында кедергілер (ағаш бұтақтары, қалың шөп, сым темір және т.б.) болмайтындай етіп таңдалады.

Гранатты лақтырудың жалпы тәртібі

Лақтыру «Гранатпен — ат!» пәрмені бойынша, ал ұрыста — өздігінен орындалады. Гранат қолға алынып, саусақтармен ағытқыш иінтірек корпусқа қысып ұсталады. Екінші қолмен сақтандырғыш мұрындықтың ұшы қысылады, мұрындық жұлынып алынады да, гранат құлаштап нысанаға лақтырылады.

Лақтыру тәсілдері

Түрегеп тұрып лақтыру

Нысанаға тура қарап, гранат оң қолда, қару сол қолда ұсталады. Сақтандырғыш мұрындық жұлынып алынады. Оң аяқ тізеден бүгіліп, дене оңға бұрылады. Қол төмен және артқа доға бойынша сермеледі, содан кейін оң аяқ дереу түзетіліп, дене нысанаға бұрыла отырып гранат лақтырылады. Лақтыру кезінде дене салмағы сол аяққа түсіріледі, қару артқа ұсталады.

Тізерлеп тұрып лақтыру

Гранат оң қолда, қару сол қолда ұсталады. Сақтандырғыш мұрындық жұлынып алынады. Оң аяқ сәл артқа қойылып, сол аяқпен тізерлей тұрады. Қозғалыс жерге тіреніп күш алумен орындалады. Кеуде нысанаға қарай бұрыла отырып, гранат құлаштап лақтырылады. Соңынан қару алынып, атысқа дайындық жасалады.

Адымдап немесе жүгіріп келе жатып лақтыру

Гранат жартылай бүгілген оң қолда, қару сол қолда ұсталады; сақтандырғыш мұрындық жұлынып алынады. Сол аяқтан адымдағанда гранат ұстаған қол алға және төмен бағытталады. Екінші адымда қол төменнен доға бойынша қозғалып, дене оңға бұрылады. Үшінші қадамда сол аяқ нысанаға қарай бағытпен ұшына басылады, оң аяқ тізеден бүгіліп, сермеу аяқталады. Жүру (немесе жүгіру) жылдамдығын пайдаланып, аяқ, дене және қол күшін бірізді жұмылдырып, гранат иық тұсынан асыра лақтырылады.

Ордан немесе оқпанадан лақтыру

Қару қалқаға қойылады. Гранат оң қолға алынып, сақтандырғыш мұрындық сол қолмен жұлынып алынады. Оң аяқ артқа қойылады. Белмен еңкейіп, аяқтар сәл бүгіліп, гранат ұстаған қол шегіне дейін кері тартылады. Сол қолға сүйене отырып, еңсе күрт жазылады да, гранат нысанаға лақтырылады. Лақтырғаннан кейін дереу оқпанаға (орға) жасырыну қажет.

Терезе мен есік сияқты тік нысанаға лақтыру

Терезе немесе есік секілді тік нысанаға гранат күшпен, тік бағытта және түзу сызыққа жуық траекториямен лақтырылады. Нысананың жоғарғы шетін көздеген дұрыс: гранат ұшу соңына қарай жылдамдығын баяулатып, біртіндеп төмендейді. Лақтыруды түрегеп, тізерлей немесе жатып орындауға болады.

Орда/оқпанада орналасқан қарсыласқа лақтыру бұрышы

Қарсыластың орда немесе оқпанада орналасқан тірі күшін жою үшін гранатты көкжиекке қатысты 35–40° бұрышпен лақтыру ұсынылады. Бұл жағдайда гранат аспалы траекториямен түсіп, ор арқылы аз домалап, сыртқа домалап кетпеуі көзделеді.

Гранат тұтандырғышының жұмыс істеу реті

  1. Ағытқыш иінтірек ұрыстық серіппенің әсерінен ауытқып, соққышқа энергия береді.
  2. Соққыш капсюль-тұтандырғышты түйреуіш (істік) арқылы жарады.
  3. Капсюль-тұтандырғыштан шыққан от баяулатқышты тұтатады.
  4. Баяулатқыш арқылы өткен от капсюль-детонаторды іске қосады, ол гранаттың жарылғыш зарядын жарады.
  5. Гранат корпусы жарылып, жарықшақтар жан-жаққа ұшады.

4) Қорытынды бөлім

10 минут

Сұрақтар мен тапсырмалар

  • Жарықшақты қол гранаталарын лақтыруға дайындық қалай жүргізіледі?
  • Түрегеп тұрып жарықшақты қол гранатасын лақтыру тәсілі қалай орындалады?
  • Лақтыру үшін гранатты жарақтау тәртібін түсіндіріңдер.
  • Гранатты ордан немесе оқпанадан лақтыру тәсілдері қандай?