Қазақша рефераттар

Атаулы сөйлем, түсіндірмелі сөйлем

Сабақ туралы

Сабақтың атауы

Қазақстан – ортақ үйіміз. Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем

Дереккөздер

  • Оқулық
  • Сөздіктер

Мақсаты

  • Қазақстан мемлекеті туралы білімді тереңдету.
  • Болашақты жасайтын — қазіргі жастар екенін ұғындыру.
  • Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемнің жасалу жолдарын меңгерту және оны қолдануға үйрету.

Оқу нәтижесі

  • Оқушы өз білімін тәжірибеде қолданады.
  • Сөздік қоры молаяды.

Әдіс-тәсілдер

  • Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер
  • Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету
  • Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау
  • Ақпараттық-коммуникативтік технологияларды қолдану
  • Талантты және дарынды балаларды оқыту
  • Жас ерекшеліктеріне сәйкес оқыту және оқу
  • Оқытуды басқару және көшбасшылық

Сабақ барысы

Ұйымдастыру кезеңі

  1. 1. Психологиялық даярлық: «Атом–молекула» әдісі.
  2. 2. Үй тапсырмасын тексеру: «Кіндік қаным тамған жер — туған жер».
    «Ержетіп-өсіп, қарым-қатынас жасайды — байланыс жасайды».
    Сөз тіркестерін контексте қарастыру.
  3. 3. Жаңа сабақ: сөйлесім және грамматикалық тапсырмалар.

Сөйлесім (2-тапсырма)

Оқушылар төмендегі сұрақтарға жауап береді, пікір алмасады.

  • Сен қай елде тұрасың?
  • Сенің Отаның жер көлемі бойынша әлемде нешінші орын алады?
  • Шекарасы неше шақырымнан асады?
  • Қай елдермен шектеседі?
  • Еліңде қандай ірі қалалар бар?
  • Туған жеріңнің қандай биік таулары мен ірі өзен-көлдерін білесің?
  • Атамекен туралы қандай мақал-мәтелдер білесің?

Грамматика

Кластерді топ ішінде талқылау және топ басшысының түсіндіруі.

Негізгі ұғым

Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем — құрамындағы жай сөйлемдер бір-біріне қарама-қарсы мән білдіріп байланысатын құрмалас түрі.

Жиі қолданылатын жалғаулықтар: бірақ, алайда, дегенмен, сонда да.

Жаттығулар

3-тапсырма (жазылым)

Мәтіннен қарсылықты салалас құрмалас сөйлемді теріп жазыңыз.

Қазақстан – 2050 бағдарламасында белгіленген міндеттердің бәріне бірдей қол жете қоймас, сонда да қазақстандықтарға оны жүзеге асыруға сенімді беталыс керек.

4-тапсырма (құрастыру)

Берілген сөйлемдер негізінде қарсылықты салалас құрмалас сөйлем құраңыз.

  • Қазақстан Республикасында негізгі мемлекет құрушы ұлт — қазақтар, алайда мемлекетімізде түрлі ұлт өкілдері өте көп.
  • Республикамыз пайдалы қазбаларға бай, дегенмен табиғаты әр өңірде әртүрлі.
  • Жаз маусымы маусымнан басталады, бірақ қыркүйекке дейін созылады.
  • Бұл — көпшілікке ұнайтын мезгіл, дегенмен өте суық қыс ұзаққа созылады.

5-тапсырма (топтық жұмыс)

  • Берілген диалогты толықтыру.
  • Оқу және аудару.

Қысқа тестілеу

Тақырып: құрмалас сөйлем және қарсылықты салалас.

1. Қарсылықты салалас сөйлемді көрсетіңіз.

  • A)Айман дүкенге кетті.
  • B)Біресе ол барады, біресе Айгүл барады.
  • C)Күн де шығып тұр, жел де соғып тұр.
  • D)Бұл шөп әдемі, бірақ зияны да бар.
  • E)Мен кеше сабаққа келген жоқпын.

2. Сабақтас құрмалас сөйлемнің құрамы қалай анықталады?

  • A)Екі жай сөйлем.
  • B)Атаулы сөйлем, түсіндірмелі сөйлем.
  • C)Жалғаулықты сөйлем, жалғаулықсыз сөйлем.
  • D)Бағыныңқы, басыңқы.
  • E)Толымды, толымсыз сөйлем.

3. Салаластың түрін ажыратыңыз.

Ән басылып қалды, алайда гитара сазы тоқтаған жоқ.

  • A)Ыңғайлас.
  • B)Қарсылықты.
  • C)Түсіндірмелі.
  • D)Кезектес.
  • E)Талғаулы.

4. Құрмалас сөйлемдерден қарсылықты салалас түрін табыңыз.

  • A)Таңат біресе сұрланды, біресе бозарды.
  • B)Үлкендер төрде отыр, жастар босағада.
  • C)Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей.
  • D)Жазира осы жұмысқа орналасты, себебі мамандығына сәйкес еді.
  • E)Өлең жазуға ыңғайландым, бірақ шабытым келмеді.

5. Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемнің жалғаулығын көрсетіңіз.

  • A)Сонымен.
  • B)Сондықтан.
  • C)Да.
  • D)Бірақ.
  • E)Немесе.

Қорытынды

Қазақстан — ортақ үйіміз. Оны тану, құрметтеу және өз ойымызды сауатты жеткізу — әр оқушының маңызды дағдысы. Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем осы ойды дәл әрі әсерлі жеткізуге көмектеседі.