Жақшаларды ашу

Жақшаларды ашу және ұқсас қосылғыштарды біріктіру (6-сынып)

Бұл сабақта жақшаларды ашу ережесін түсініп, ұқсас мүшелерді біріктіру арқылы алгебралық өрнектерді ықшамдауды үйренеміз.

Сабақтың мақсаты

  • Жақшаларды ашу анықтамасын меңгеру және ұқсас мүшелерді біріктіруге үйрену.
  • Ойлау қабілетін дамыту.
  • Ұқыптылыққа және төзімділікке тәрбиелеу.

Сабақ құрылымы

  1. 1 Ұйымдастыру
  2. 2 Үй тапсырмасын тексеру
  3. 3 Қайталау сұрақтары

Негізгі идея

Өрнекті ықшамдау үшін ұқсас мүшелерді біріктіреміз және қажет болса жақшаларды ашамыз. Бұл есептеуді жеңілдетіп, нәтижені ықшам түрде жазуға көмектеседі.

Үй тапсырмасын тексеру

№ 734 (A)

Өрнекті құру және ықшамдау

Велосипедпен — a км, машинамен — (a + 80) км.

Өрнек:

a + (a + 80) = 2a + 80

Мұнда жақшаны ашып, ұқсас қосылғыштарды біріктірдік: a + a = 2a.

№ 744 (B)

Периметрге ұқсас жинақтау

Ені: a см, (a + 12) см, (a − 7) см.

Өрнек:

a + (a + 12) + (a − 7) = 3a + 5

Алдымен жақшаны ашамыз, кейін ұқсас мүшелерді біріктіреміз: a + a + a = 3a, ал 12 − 7 = 5.

№ 756 (C)

Мәнін табу

Массалар: мыс — 5,2m (кг), қалайы — m (кг), мырыш — 0,08 (кг). Берілгені: m = 0,6.

Өрнек:

5,2m + m + 0,08 = 6,2m + 0,08

= 6,2 · 0,6 + 0,08 = 3,72 + 0,08 = 3,8

Бұл есепте ұқсас мүшелер біріктіріліп, кейін m мәні қойылды.

Қайталау сұрақтары

1) Теңбе-тең өрнектер дегеніміз не?

Теңбе-тең өрнектер — айнымалының кез келген мәнінде бірдей мән беретін өрнектер.

Мысал:

a(b + c) = ab + ac

2) Қосудың ауыстырымдылық және терімділік қасиеттерін қолданып, өрнекті қалай ықшамдаймыз?

Қосылғыштардың орнын ауыстырып және оларды ыңғайлы топтастыру арқылы ұқсас мүшелерді біріктіріп, ықшам түрге келтіреміз.

Мысал:

(6a + 5) − 3a + 2 = 3a + 7

3) Көбейтудің ауыстырымдылық және терімділік қасиеттерін қолданып, өрнекті қалай ықшамдаймыз?

Көбейткіштердің орнын ауыстырып және оларды топтастырып, есептеуді жеңілдетеміз.

Мысалдар:

a(b · c) = (ab)c = (ac)b

(0,5x · 7) · 4 = (0,5x · 4) · 7 = 2x · 7 = 14x

4) Қосындыны берілген санға бөлу арқылы әріпті өрнекті қалай түрлендіреміз?

Қосындыны санға бөлу ережесін қолданамыз: әрбір қосылғышты сол санға бөлуге болады.

Үлгі:

(a + b) / c = a / c + b / c  (c ≠ 0)

Мұғалім

Абдреймова Э. Б.