Алжапқышты модельдеу нұсқаларын ата
Сабақ жоспары
«Алжапқышты үлгілеу»
Бұл сабақта оқушылар таңдап алған үлгі бойынша алжапқышты үлгілеуді үйренеді. Теория мен практиканы ұштастыра отырып, бұйым пішінін өзгерту тәсілдерін меңгереді және сәндеу элементтерін таңдаудың негізгі қағидаларын түсінеді.
Сабақтың мақсаты
Оқушыларды таңдап алған үлгі бойынша алжапқышты үлгілеуге үйрету.
Білімділік
Алжапқышты үлгілеуде бұйым пішінін өзгертудің әдіс-тәсілдерін меңгерту.
Дамытушылық
Теориялық білімді практикада қолдану, өз бетінше ізденуді қалыптастыру, ой-өрісті дамыту.
Тәрбиелік
Ұқыптылыққа, талғампаздыққа, икемділікке тәрбиелеу және өнерге қызығушылықты арттыру.
Сабақ барысы
Құрылымы мен кезеңдері
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың сабаққа дайындығы тексеріледі.
II. Өткенді қайталау
- Activote құрылғысымен жұмыс: оқушылар арнайы бағдарлама арқылы тест орындайды және нәтижесі бойынша өзін-өзі бағалайды.
III. Тақырып пен мақсатты хабарлау
Өткен сабақта біз алжапқыштың сызбасын құрдық. Бүгін «Алжапқыштардың ғажайып әлемі» туралы әңгімемізді жалғастырып, алжапқышты үлгілеу тақырыбын қарастырамыз.
Бүгін бәріміз өзімізді сәнгер-құрастырушы ретінде сезінеміз: таңдалған үлгіге сай алжапқыштың пішінін өзгерту жолдарын үйренеміз.
Сондай-ақ келесі мамандықтармен танысамыз: суретші-сәнгер, суретші-құрастырушы, тігін өндірісінің технологы, тігінші.
Оқушылар дәптерге тақырыпты жазады.
IV. Жаңа сабақты меңгеру
1) Сұхбат және бағыттаушы сұрақтар
- Үлгілеу дегеніміз не?
- Бұйым пішінін өзгертуге бола ма?
- Алжапқыштың бөліктерін қалай өзгертуге болады?
2) Мұғалімнің түсіндірмесі
Киімді құрау үлгілеумен тығыз байланысты. Киім бөлшектерінің формасын өзгерту және оларды көркемдеу үлгілеу арқылы орындалады. Бұйым бөлшектері форма жағынан бір-бірімен үйлесуі керек.
Киім дайындауға қатысатын мамандар
- Суретші-сәнгер — киімді үлгілейді; дене пішінін, пропорцияны, икемділікті ескереді, тігін технологиясын және әрлеу сызықтарын түсінеді.
- Суретші-құрастырушы — сызбалар мен пішім бөлшектерін дайындайды.
- Тігін өндірісінің технологы — сызбаларға сәйкес киімді даярлау тізбектілігін әзірлейді.
- Тігінші — тігін операцияларын орындайды.
Модельдеу — таңдап алынған қалыпқа сәйкес пішін сызбаларын өзгерту процесі. Бұл сәні мен қиюы жаңаша киімді құрастыруға бағытталған шығармашылық жұмыс.
Көркем модельдеу
Киімнің сәні мен стилін ескеріп, модельдер жиынтығын құру. Бұл жұмысты суретші-сәнгер атқарады.
Техникалық модельдеу
Эскиздер мен суреттер бойынша сызбалар және пішімдер жасау. Мұны сәнгер-құрастырушылар орындайды.
Кез келген сәнгердің жұмысы «кім үшін — не үшін — неден» деген формуладан басталады.
Киімнің қолданылуына қарай жіктелуі
Киім пайдалануына қарай тұрмыстық, өндірістік, формалық болып бөлінеді. Тұрмыстық киімдер — күнделікті, сәндік, үй, спорттық, ұлттық киімдер; өндірістік киімдерге — арнайы және санитарлық киімдер жатады.
Алжапқыш пен орамалдың маңызы
Үйде немесе мектепте аспаздық жұмыс жасағанда алжапқыш пен орамал қолданған дұрыс. Алжапқыш киімді ластанудан қорғайды, ал орамал шаштың кедергі келтірмеуі және санитарлық-гигиеналық талаптарды сақтау үшін қажет.
Мата таңдаудың талаптары
Алжапқышқа арналған мата түксіз, жеңіл, тез жуылатын және тігісі мықты болғаны дұрыс. Әсіресе шыт пен зығыр мата бұйымдары жақсы жуылады, оңай үтіктеледі және сырт көрінісі тартымды болады.
Киім тікпес бұрын қандай бұйым тігілетінін нақтылап, соған сай сән үлгісін және мата түрін таңдау қажет. Матаның өрнегі мен түсі бұйымға үйлесімді болуы маңызды. Сонымен бірге сәндік өңдеу түрлерін алдын ала ойластырған жөн.
Сәндеу үшін таспалар, сутаж және көмкерме тесьма қолдануға болады.
Үлгілеу ережелері
- Алжапқыш сызықтарын өзгерткенде бөлшектердің формалары бір-біріне сәйкес болуы керек: төменгі бөлік жартылай дөңгелек, үшбұрыш немесе тіктөртбұрыш болса, қалта мен кеуде бөлігі де соған үйлескені дұрыс.
- Алжапқыш түрлі-түсті матадан тігілсе, қиықтарын бір түсті етіп, ол түсті матаның негізгі реңктерінің біріне сәйкестендірген жөн.
- Негізгі матаның өрнегі ірі әрі ашық болса, қалта мен етек бөлігінің өрнегі ұсақ болғаны дұрыс.
- Ашық түстерді ақ, қара, сұр сияқты бейтарап реңктермен үйлестірген дұрыс.
- Бозғылт, түссіз маталарды ашық түсті қиықтармен безендірген тиімді.
Үлгілеу тәсілдері (көрнекілік арқылы)
- Алжапқыштың төменгі бөлігін үлгілеу (қара: пр. 1)
- Алжапқыш қалталарын үлгілеу (қара: пр. 2)
V. Практикалық жұмыс
- Практикалық жұмыс барысында ағымдағы нұсқаулық (инструктаж) беріледі.
- Қиындық көрген оқушыларға жекелей көмек көрсетіледі.
VI. Тақырыпты талдау және бекіту
- Модель дегеніміз не?
- Үлгілеу дегеніміз не?
- Үлгілеудің қандай түрлерімен таныстыңдар?
- Алжапқышты модельдеудің нұсқаларын атаңдар.
- Көркем модельдеу деген не, оны кім орындайды?
- Техникалық модельдеу деген не, оны кім атқарады?
- Модельдеудің кезеңдерін атаңдар.
- Матаға пішім бөлшектерін қалай орналастыру керек?
VII. Сабақты қорытындылау
- Сабақ мақсатына жеткені хабарланады.
- Оқушылардың жұмысы бағаланады.
- Үй тапсырмасы түсіндіріледі.
VIII. Үй тапсырмасы
Алжапқышты матадан пішуге қажетті пішім бөлшектерін дайындау.
Қажеттілер: шыт мата, жұмыс қорабы. Сонымен бірге инемен және қайшымен жұмыс істеудің қауіпсіздік ережелерін қайталау.
Нәтижесінде оқушылар алжапқыш бөлшектерінің пішінін үйлесімді өзгерту, мата мен сәндік элементтерді сауатты таңдау және үлгілеудің көркем әрі техникалық түрлерін ажырату дағдыларын қалыптастырады.