Физикалық география

Алғашқы сабақтардың тақырыптары

6-сыныптың бастапқы бөлімдері оқушыларды географияның мазмұнымен таныстырып, карта мен жоспарға негіз болатын түсініктерді қалыптастыруға бағытталады.

  1. 1-сабақ Кіріспе. Физикалық география – Жер табиғаты жайындағы ғылым. Жер туралы мәліметтер қалай жинақталды?
  2. 2-сабақ Жердің әлемдегі орны. Жердің пішіні мен мөлшері.
  3. 3-сабақ Жердің өз білігінен айналуы және оның географиялық мәні.
  4. 4–5-сабақ II тарау. План және карта. Жергілікті жерді бағдарлау. Жер бетінде қашықтықты өлшеу.
  5. 6-сабақ Жергілікті жердің планы. Қарапайым план түсіру.

Ескерту

Кейінгі сабақтар (7–33) осы материалдың жалғасы ретінде қарастырылған. Бұл жазбада 1-сабақтың толық жоспары берілді.

1-сабақ: Кіріспе

Физикалық географияның мәнін ашу және Жер туралы білімнің қалай жинақталғанын тарихи тұрғыдан түсіндіру.

Сабақ туралы

Сабақ түрі
Жаңа тақырып
Ұйымдастыру формасы
Фронтальді
Әдіс-тәсілдер
Сұрақ-жауап, әңгімелеу, интерактивті тапсырмалар
Көрнекіліктер
Дүние жүзінің физикалық картасы, интерактивті тақта
Мерзімі
Кестеге сәйкес

Мақсаттары

Білімділік

«География» терминін енгізу, пәннің мақсат-міндеттерін түсіндіру; Жердің зерттелуі және географиялық мәліметтердің жинақталу тарихын меңгерту; Күн жүйесіндегі Жердің орны, пішіні мен өлшемдері туралы бастапқы түсінік қалыптастыру.

Дамытушылық

Оқушылардың бұрынғы тәжірибесіне сүйене отырып, интерактивті тақта мен картаны қолдану арқылы білімін кеңейту, ой қорыту және дәлелдеу дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Географ-зерттеушілер мен ғалымдардың еңбектері арқылы пәнге қызығушылықты арттыру, географиялық мәдениетке баулу.

Негізгі ұғымдар

География Физикалық география Күн жүйесі Галактика Материк Мұхит Карта

Сабақ кезеңдері және мазмұны

Уақыт мөлшері ұсыныс ретінде берілген және сыныптың дайындық деңгейіне қарай бейімделеді.

1) Ұйымдастыру кезеңі

2 минут

  • Оқушылармен амандасу.
  • Сыныпты түгендеу.
  • Сабаққа дайындығын тексеру.

2) Білім мен іскерлікті тексеру

10 минут

Өткен жаратылыстану курсы бойынша

  1. 1) Жер туралы не білесіңдер?
  2. 2) Жерді зерттеген қандай ғалымдарды білесіңдер? Олардың еңбектері қандай?
  3. 3) Жұлдыз дегеніміз не? Басқа аспан денелерін атаңдар.
  4. 4) Галактика дегеніміз не? Біздің галактикамыз қалай аталады?
  5. 5) Күн жүйесі дегеніміз не? Онда қанша планета бар?

Картамен жұмыс дағдылары

  1. 1) Жер шарында қанша материк бар? Ата және картадан көрсет.
  2. 2) Қанша мұхит бар? Ата және картадан көрсет.

3) Жаңа материалға көшуге дайындық

2 минут

6-сыныпта жаратылыстану пәнінен география жеке пән ретінде бөлініп шығады. География екі үлкен салаға жіктеледі: физикалық география және экономикалық-әлеуметтік география.

Қысқаша құрылым

География Физикалық география + Экономикалық-әлеуметтік география

4) Жаңа тақырыпты меңгерту

15 минут

4.1 Физикалық география – Жер табиғаты жайындағы ғылым

География — Жер туралы ғылымдар жүйесі. Ол табиғат компоненттері мен олардың өзара байланысын, сондай-ақ адам әрекетінің кеңістікте таралу ерекшеліктерін қарастырады.

Физикалық география Жердің табиғи қабықтарын (атмосфера, гидросфера, литосфера, биосфера) және табиғи үдерістерді зерттеуге бағытталады.

Тарихи ескерту: географияның ғылыми мақсаттары әр дәуірде кеңейіп, зерттеу әдістері өзгерген сайын пәннің мазмұны да тереңдей түсті.

4.2 Жер туралы мәліметтер қалай жинақталды?

Жер туралы деректердің жиналуы ұзақ тарихи жолдан өтті. Алғашқы білім көздері — ежелгі өркениеттердің бақылаулары, саяхаттары және алғашқы картографиялық бейнелер.

Ежелгі өркениеттер

Қытай, Үнді, Персия, Мысыр сияқты мемлекеттер өкілдерінің еңбектері; бағыт-бағдарлау тәжірибесі; алғашқы карталар.

Интерактивті жұмыс

Интерактивті тақта арқылы ежелгі саяхатшылар, орта ғасырлық түсініктер және карта үлгілерімен танысу.

Слайдтар бойынша талқылау

  • 1-слайд: ежелгі заман саяхатшылары, орта ғасырлардағы географиялық түсініктер, Ұлы географиялық ашулардың басталуы (XV ғасыр соңы – XVII ғасыр ортасы), Христофор Колумбтың саяхаты.
  • 2-слайд: орта ғасырлардағы саяхатшылар және маршруттар; Фернан Магелланның дүние жүзін айналу саяхаты (1519–1522).
  • Қосымша: материктердің ішкі бөліктерін зерттеу (XIX ғасыр); Ш. Уәлихановтың үлесі.
  • Жаңа заман: ғарышты игерудің басталуы; XX ғасырдың екінші жартысында Антарктида, мұхиттар және атмосфераны жүйелі зерттеу.

5) Жаңа тақырыпты бекіту

9 минут

Картамен жұмыс

Сурет пен картаға сүйене отырып, саяхатшылардың жүрген жолдарын көрсету.

Сызбалық тапсырма

Күн жүйесінің қарапайым сызбасын салып, ондағы Жердің орнын анықтау.

6) Сабақты қорытындылау

5 минут

Қорытынды сұрақтар

  1. 1) География ғылымы нені зерттейді?
  2. 2) Физикалық география немен шұғылданады?
  3. 3) Жер туралы мәліметтердің жинақталу кезеңдерін ата. Ежелгі кезеңде қандай географиялық құралдар қолданылған?
  4. 4) Ең алғаш жер шарын айнала жүзген саяхатшы кім? Саяхат жылдары қандай?
  5. 5) Планеталар неліктен Күн төңірегінде тұйық сызық жасап айналады?
  6. 6) Жер шарының ауданы, радиусы және экватор ұзындығы туралы қандай мәлімет білесіңдер?

7) Бағалау

1 минут

Оқушылардың сабаққа қатысуы, тапсырмаларды орындауы және жауаптарының дұрыстығы 5 баллдық шкала бойынша бағаланады.

8) Үйге тапсырма

1 минут

Оқу

1–2-параграфтарды оқу.

Практика

Кескін картаға саяхатшылардың маршруттарын түсіру және олар туралы қысқаша баяндама жазу.

Қосымша навигация

Қажет болған жағдайда келесі сабақтарды бөлек қарастыруға болады: 7–11, 12–16, 17–21, 22–26, 27–31 және 32–33 сабақтар.