Бәйшешек сенім символы
Бәйшешек: көктемнің алғашқы хабаршысы
Бәйшешек — көктемде ең алғаш көрінетін, нәзік те сұлу гүл. Сондықтан оны халық арасында көктемнің жаршысы деп атайды. Ол қызғалдақтар тұқымдасына жататын көпжылдық, пиязшықты өсімдік.
Сипаттамасы
- Биіктігі: 15–30 см.
- Пиязшығы (баданасы) сопақша, жуандығы 1–2 см.
- Қабығы жұқа, қара-қоңыр; сабағы тақыр, әдетте 2–3 жапырақты.
- Көкек–мамыр айларында гүлдейді.
Жемісі және түр алуан түрлілігі
Жемісі — қауашақ. Жоғарғы жағы сүйірлеу болып келеді: ұзындығы 1,5–2,5 см, ені шамамен 1,5 см.
Әлемде бәйшешектің 100-ге жуық түрі бар.
Ғылыми қызығушылық: галантамин
Зерттеушілердің айтуынша, бәйшешек гүлінен Альцгеймер мен деменцияға қатысты дәрі жасауға қолданылатын заттар алынуы мүмкін. Әсіресе галантамин атты қосылыстың емдік қасиеті ғылымда әлі де жан-жақты зерттеліп келеді, әрі оның ықтимал пайдасы кең болуы мүмкін екені айтылады.
Сенімнің символы
Бәйшешек халық түсінігінде сенім, достық, адалдық пен тазалықтың белгісі. Көпшілік өз ауласында аппақ бәйшешек өсіруді жақсылықтың нышаны деп есептейді.
Адам ата мен Хауа ана туралы аңыз
Аңыз бойынша, Адам ата мен Хауа ана жұмақтан қуылған кезде қыс мезгілі болып, жер бетін қалың қар басып жатады. Суықтан тоңған Хауа ана жылы жұмақты есіне алып, мұңайып көз жасын төккенде, оның көз жасын көрген періштелер бірнеше қар қиыршығын бәйшешекке айналдырыпты.
Сол сәтте Хауа ананың бойында кешірімге деген үміт оянып, содан бері бәйшешек үміт пен сенімнің символы ретінде қабылданады екен.
Қыс пен Көктем туралы орыс аңызы
Орыс халқының аңызы бойынша, қаһарлы Қыс патшайымы мен Аяз патшасы «Көктемді жер бетіне жібермейміз» деп шешеді. Алайда батыл Бәйшешек қыстың суығына қарамай жер бетіне қылтиып шығып, Күн анадан көмек сұрайды.
Күн ана Бәйшешектің ерлігіне разы болып, жерді нұрымен жылытады.
Осылайша Көктемнің келуіне жол ашылып, бәйшешек батылдықтың да нышаны ретінде суреттеледі.