Қазақша рефераттар

Нөлмен аяқталатын санға жазбаша бөлу

Сабақтың тақырыбы

Нөлмен аяқталатын үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлу. Оқулық: 1–9 тапсырмалар, 261–262-беттер.

Сабақтың мақсаты

  • Оқушыларды нөлмен аяқталатын үш таңбалы санды бір таңбалы санға жазбаша бөлу тәсілімен таныстыру (мысалы: 260 : 2).
  • Көбейту мен бөлудің мағынасын бекіту.
  • Математикаға қызығушылықты арттыру, ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Әдістер

  • Сұрақ-жауап
  • Түсіндіру
  • Өзіндік жұмыс
  • Жұптық жұмыс
  • Топтық тапсырма

Күтілетін нәтиже

Оқушылар нөлмен аяқталатын үш таңбалы сандарды бір таңбалы санға жазбаша бөлу алгоритмін қолданады, есептер мен теңдеулерді құрып, шешу дағдысын нығайтады.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Сабақ басталды — білімге жол ашылды. Мұқият тыңдап, санауға зер салыңдар, әр қадамды түсініп алыңдар.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Математикалық эстафета:

  • 65 : 5= 13
  • 76 : 2= 38
  • 56 : 2= 28
  • 95 : 5= 19
  • 84 : 6= 14
  • 51 : 3= 17
  • 38 : 2= 19
  • 87 : 3= 29

Ескерту: бастапқы мәтінде бір мысалда қате кеткен (56 : 2 = 26). Дұрысы: 56 : 2 = 28.

III. Мақсат қою және ой қозғау

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты хабарланады. Оқушылардың алдыңғы білімін белсендіру үшін сұрақтар қойылады:

  • Натурал сандарды ата.
  • Неліктен нөлді атамадың?
  • Нөлмен аяқталатын сандар қандай сандарға қалдықсыз бөлінеді?
  • Нөл қандай сан? Оның маңызы қандай?

Нөл туралы өлең

Бір кездері жұрттың бәрі,
Нөлге еш мән бермепті.
Бір қызығы нөлді санға,
Қосқылары келмепті.

Егер нөлді сан деп біліп,
Қосар болсаң бір санға —
Еш өзгеріс болмас мүлде,
Қоспақ түгіл алсаң да.

Көбейткіш боп жарытпас нөл,
Бәрін жоқ қып құртады.
Көбейтінді шығар да,
Жауап берер бір өзі.

Ал бөлуге келгенде,
Жөніміз бар тосылар:
«Нөлге бөлуге болмайды» —
Қағиданы есіңе ал.

IV. Жаңа материалды түсіндіру

Тақырып: нөлмен аяқталатын сандарды жазбаша бөлу.

1) №1 тапсырма: 260 : 2

Ауызша

260 : 2 = 26 ондық : 2 = 13 ондық = 130

Жазбаша алгоритм

  1. 1 Бірінші толымсыз бөлінгішті табамыз.
  2. 2 Бөліндідегі цифрлар санын анықтаймыз.
  3. 3 Бөлуді орындаймыз: жүздіктерді, ондықтарды, бірліктерді бөлеміз.

Жауабы: 130

2) Жұптық жұмыс: №2

Өрнектердің мәндерін табыңдар:

680 : 2 + 60 = 340 + 60 = 400

700 − 480 : 4 = 700 − 120 = 580

960 : 3 − 30 = 320 − 30 = 290

860 − 360 : 3 = 860 − 120 = 740

Сергіту сәті

Бойды бүкпей тік ұста,
Еркін тұрып тыныста.
Жай оң қолды оң жаққа,
Жай сол қолды сол жаққа.
Қолды айналдыр бұлданбай,
Екі шеңбер сызғандай.
Сәл кідіріп, байқа да,
Бес-алты рет қайтала.

Сұрақтар:

  • Шеңбер қандай фигура? Ол неге ұқсайды?
  • Шеңбер дегеніміз не?
  • Дөңгелек дегеніміз не?

V. Өткен материалды бекіту

№3 тапсырма

Заттардың жаңа бағасын тап.

Жауабы: 430 тг, 320 тг, 440 тг.

№4 тапсырма: постер құру (топтық жұмыс)

360 тг-ге 3 м мата сатып алынды. Егер матаның бағасын 3 есе арттырса, дәл сол ақшаға неше метр мата сатып алуға болады?

Нәтижеге бағыттайтын мақал-мәтелдер:

  • Темір кессең қысқа кес — ұзартуы оңай; ағаш кессең ұзын кес — қысқартуы оңай.
  • Жеті рет өлшеп, бір рет кес.

Өзіндік жұмыс: №5

Тиісті санды тауып, орнына қой.

Математикалық диктант

Теңдеу дегеніміз — құрамында әрпі бар теңдік.

Теңдеудің екі түрі бар: жай теңдеу және күрделі теңдеу.

№6 тапсырма: теңдеу құру және шешу

Күрделі теңдеуді жай теңдеуге айналдырып, шешіңдер:

1) x · 2 = 400 + 40

x · 2 = 440

x = 440 : 2

x = 220

2) x · 3 = 1000 − 40

x · 3 = 960

x = 960 : 3

x = 320

VI. Сабақты қорыту

Қорытынды сұрақ: Біз бүгін сабақта немен таныстық?

Бүгінгі сабақтың негізгі тірегі — нөлмен аяқталатын сандарды жазбаша бөлу және теңдеуді құру мен шешу.

«Бес жолды өлең»: Теңдеу

  • Зат есімТеңдеу
  • Сын есімҚиын, қызықты
  • ЕтістікШығарылады, шешіледі, орындалады

Шығармашылық жұмыс: №8 тапсырма.

VII. Үйге тапсырма және бағалау

Үй тапсырмасы

Оқулық бойынша: 1–9 тапсырмалар, 261–262-беттер.

Бағалау

Әрбір дұрыс орындалған тапсырма геометриялық фигуралар арқылы бағаланады.