Қыздың ары - ұлттың ары
Қыздың ары — ұлттың ары
Бұл әңгіме — қыз абыройын, ар-намысты және елдің ұяты саналатын ұстанымды астарлы түрде жеткізетін ескі ғибрат. Кешегі аналардың ұлтты сақтаудағы мінезі мен өлшемі осындай болған деген ойға жетелейді.
Хожай саудагердің мақтан сөзі
Баяғыда Хожай деген бай саудагер болыпты. Бұрынғылардың батасында: «Ер Қосайдың жолын берсін, Хожай саудагердің саудасын берсін» деген сөз де айтылады екен.
Бір күні Хожай саудагер Ер Қосайға мақтанып: «Арғынның Ақсары биінің үйінде жатамын. Ардақты қызы Ботагөз сұлу — некелі қатынымдай», — депті.
Бәстің шарты
Ер Қосай: «Сені қойнына алмайды», — деп қарсы шығып, екеуі ерегесіп бәстеседі.
Бәстің мәні
- Егер Хожайдың сөзі рас болса — Қосай бар жиған-тергенін саудагердің алдына салып береді.
- Егер сөзі жалған болса — Хожай маңдайындағысын Қосайдың қолына тапсырады.
Ақсары бидің ауылындағы көрініс
Базар тарқап, Қосай мен Хожай саудагер Арғынның Ақсары биінің ауылына келеді. Қатын-қалаш, бала-шаға — бәрі үймелеп жиналады.
Хожай келген жұртқа дүниесін аямай шашып-төгіп, дарақылық танытады. Келгендердің бірі — Ботагөз сұлу.
Ботагөздің жауабы
Жұрт тарқаған соң Хожай Ботагөзді жалғыз алып қалып, жалынып: «Баяғыдан бері алдадың, енді бүгін қойныңа ал!» — деп жабысады.
Қыз сабырмен: «Ит ас ішетін итаяққа жылы су құйып берейін, соны іш. Мені шын жақсы көретініңді дәлелдесең, білгеніңді істе», — дейді.
Хожай қыздың айтқанын орындайды. Сонда Ботагөз: «Тойдың ба, шөлің қанды ма?» — деп сұрайды.
Хожай: «Дүниеде сусын іздеместей шөлім қанды», — деп жауап береді.
Сонда қыздың кесімді сөзі айтылады: «Ендеше осы тойғаның да жетер. Итаяқтан адам ішпес; ішкен сарттың астына ит те жатпас».
Осыны айтып, Ботагөз өз үйіне беттеп кетеді.