Балалардың тақпағы
Жақсы деген немене, жаман деген немене?
Адамға ең алдымен білім емес, рухани тәрбие беру керек. Тәрбиесіз берілген білім — азаматтың қас жауы; ол келешекте өміріне апат әкелуі мүмкін. Бұл ойды ұлы ғұлама Әл-Фараби ерекше атап өткен.
Демек, білім бере отырып, елін-жерін сүйетін азамат тәрбиелеуде ең басты ұстаным — баланың артында ата-анасы барын ұмытпау. Тәрбие негізі туған сәттен қаланады, ал соның өзегі — отбасы.
Мақсаты
- Білімділік
- Балаларға ғұламалардың жақсы мен жаман туралы айтқан ойларын түсіндіру; адам бойындағы жағымды және жағымсыз қылықтарды ажыратып, әдеп әліппесін бойына сіңіру.
- Дамытушылық
- Баланың жан-жақты ойлау қабілетін, тіл байлығын дамыту.
- Тәрбиелілік
- Ұлттық салт-дәстүр, әдеп туралы нақыл сөздер, тыйым сөздер арқылы адамгершілікке, ұқыптылыққа, кішіпейілділікке тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
- Қанатты сөздер
- Мақал-мәтелдер
- Ақын-жазушылардың суреттері
Сабақтың барысы
Шаттық шеңбер
—Сәлем саған, Алтын күн!
—Сәлем саған, Көк аспан!
—Сәлем саған, Жер-ана!
—Сәлем маған!
—Сәлем саған!
1-кезең. «Балам — менің болашағым»
Сұрақ:
Бала деген кім?
Ата-аналардың жауаптары тыңдалады.
Тәрбиенің уақыты туралы аңыз
Ертеде бір адам ғұламаға келіп:
Ата-ана: «Баланы неше жастан бастап тәрбиелеген дұрыс?» — деп сұрапты.
Ғұлама: «Балаңыз қаншада?» — деп кері сұрақ қояды.
Ата-ана: «Бес-ақ ай болды», — дейді.
Ғұлама: «Бес айға кешігіпсіз», — деген екен.
Бұл аңыздың мәні айқын: баланы туған сәтінен бастап тәрбиелеу керек. Ал бала тәрбиесінің негізін қалайтын ең бірінші орта — отбасы, ең алдымен ата-ана.
Сұрақ-жауап
- Отбасының қорғаны кім?
- Сіз балаңыздың қандай азамат болғанын қалайсыз?
- Отбасыңызда ұлттық салт-дәстүрді қалай насихаттайсыз?
- Балаңызға кімді үлгі тұтасыз?
- Баланы еркін тәрбиелеген дұрыс па?
Ата-аналардың пікірлері тыңдалады.
2-кезең. «Аталар сөзі — тәрбие көзі»
Сұрақ: «Жақсы» деген не?
Бала (Ибрагим): «Ата, айтыңызшы: жақсы деген немене?»
Ата: «Жақсы дегеніміз — талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым. Осы бес асыл істі өміріне серік еткен адам — жақсы адам».
- Талап
- Еңбек
- Терең ой
- Қанағат
- Рақым
Сұрақ: «Жаман» деген не?
Бала (Дамир): «Ата, айтыңызшы: жаман дегеніміз не?»
Ата: «Жаман дегеніміз — өсек, өтірік, мақтаншақтық, еріншектік, бекер мал шашпақ. Бұлар — бес дұшпан. Осылардан аулақ болсаң, жақсы азамат боласың».
- Өсек
- Өтірік
- Мақтаншақтық
- Еріншектік
- Бекер мал шашпақ
Балалардың жауаптары: «Жақсы» мен «жаман» мінез
Жақсы бала құлақ салып,
Айтқаныңды ұғады.
Төсегінен тұра салып,
Таза ауаға шығады.
Жақсы бала — ол анық,
Істемейді шалалық.
Тап-таза боп жуынып,
Таранып алады салық.
Жаман бала құрысып,
Өз-өзімен тырысып.
Түске дейін жатады,
Шешесімен ұрысып.
Жақсы бала әрдайым,
«Ұятқа қалмайын» дейді.
Сабағына барады,
Күнделігі — әркез дайын.
Үлкенді де сыйлайды,
Достарын да жинайды.
Әлсіздерге қамқор боп,
Жамандыққа қимайды.
Анау бала қолын қара,
Кір-қожалақ қап-қара.
Тырнағы өскен, шашы — көптен,
Алынбапты — ау, масқара!
Демек, адам бойында жақсы да, жаман да қасиет болады. Ал біз жақсы қасиеттерді ана сүтімен, ата сөзімен бойға сіңіреміз. Жақсы бала — осы қасиеттерді үйреніп, ұнамсыз қылықтардан аулақ болуға ұмтылатын бала.
Келесі қадам: видео арқылы жақсы мен жаман қасиеттердің көріністерін көрсету және В. Маяковскийдің «Жақсы деген немене, жаман деген немене?» өлеңін оқып беру.
3-кезең. «Білер қазақ баласы: сәлем — сөздің анасы»
Балалардың тақпақтары
Бақшамызға барғанда,
Жолыққан бар жандарға
Ертемен ақ пейілмен:
«Қайырлы таң!» — деймін мен.
Күндіз де елді елеймін:
«Қайырлы күн!» — тілеймін.
Үйге кешке келемін,
Не дерімді білмеймін:
«Кеш жарық!» — деп кіремін.
Атам менің әманда
«Әдепті жан бол» — деген.
Ата сөзі санамда —
Жасы үлкенге жол берем.
Алдын орап кісінің,
Кесіп өтпей көлденең,
Ізетімен кішінің
Сәлемдесіп қол берем.
Ән
«Болайықшы осындай»
Ақпарат
- Қала:
- Атырау
- Ұйым:
- КМҚК №25 «Еркемай» балабақшасы
- Тәрбиеші:
- Ундағанова Айсұлу Хамитовна (ересек топ)