Ұзындық түсінігін қалыптастыру
Ұйымдастыру кезеңі
Сабақтың басында мұғалім оқушыларды жылы қарсы алып, сыныпқа қонақ ретінде келген «сүйікті достармен» таныстырады. Бұл кезең балалардың назарын жинақтап, сабаққа жағымды көңіл күймен кірісуге көмектеседі.
Психологиялық дайындық
Көбелек-ау, көбелек,
Әдемісің керемет!
Гүлге келіп қона ғой,
Өзің де гүл бола ғой.
Тірек білімдерін жетілдіру
Бұл бөлімде ауызша жаттығулар арқылы санау дағдылары қайталанады: кез келген саннан бастап тура және кері санау, сан қатарын бекіту. Сонымен қатар, заттардың кеңістіктегі орналасуы туралы түсініктері нығайтылады.
Санау жаттығулары
- Кез келген саннан бастап тура санау.
- Кез келген саннан бастап кері санау.
- Сандардың ретін шатастырмай айтуға арналған шағын ойындар.
«Не өзгерді?» ойыны
- Заттардың орнын ауыстыру.
- Түсі немесе мөлшерін өзгерту.
- Заттар санын арттыру немесе кеміту.
Жаңа материалмен таныстыру
Жаңа тақырып практикалық жұмыстан басталады. Екі оқушы тақтаға шығып, бойларын салыстырады да, қорытынды жасайды. Одан әрі салыстыру жұмыстары мұғалімнің жетекшілігімен жалғасады.
Негізгі ой
Ұзындықты «көз мөлшермен» салыстыру әрдайым дәл нәтиже бермейді. Сондықтан салыстыру үшін өлшеу және өлшем құралы қажет екені көрсетіледі.
Салыстыру мысалдары
- Мұғалім мен оқушының бойын салыстыру.
- Қағаздан жасалған жолақтардың ұзындығын салыстыру.
- Партаның биіктігін, қуыршақтың бойын салыстыру.
Тапсырма
Парта мен мұғалім үстелінің ұзындығын салыстыру ұсынылады. Оқушылар өлшем арқылы алынған нәтижелерді салыстырудың қажеттігін өздері тұжырымдауы маңызды.
Оқулықпен жұмыс
Оқушылар тапсырмалар арқылы өлшеу мен санауды қатар бекітеді: практикалық әрекет, алғашқы бекіту және реттік санауға арналған сұрақтар.
Тапсырмалар реті
- №1: практикалық жұмыс.
- №3: алғашқы бекіту.
- №2: реттік санауды бекіту.
Реттік санауға арналған сұрақ үлгілері
- Шеңбер бойында неше бала тұр?
- Бас киім киген баладан бастап сана.
- Бұрымы бар қыздан бастап сана.
- Көзілдірік таққан бала бұрымы бар қыздан бастап санағанда нешінші?
- Оң жағынан бастап санаса ше? Сол жағынан бастап санаса ше?
- Бантигі бар қыздан бастап санағанда үшінші кім?
Сергіту сәті
Қимыл-қозғалыс арқылы оқушылардың зейіні сергітіліп, жұмысқа қайта шоғырлануы қамтамасыз етіледі.
Әтеш ерте оянды,
Жан-жағына қарады.
Шынықтырып денені,
Қанаттарын тарады.
Қаз қанатын жайды,
Аққу мойнын созды,
Үйрек көлге келді.
Дәптермен жұмыс (19–20-бет)
№1 тапсырма
Екі нүктені қосу арқылы кесінділер сызады. Пайда болған кесінділерді санап шығады.
№2 тапсырма
Өз бетінше орындайды. Кейін фигуралардың бағандар мен қатарларда қайталанбағанын тексереді. Бірнеше оқушыдан өз пайымын айту сұралады.
№3 тапсырма
Кеңістікте бағдарлай алу дағдыларын бекітуге арналған.
Ойын арқылы бекіту: «Затты тап» (№4)
Бұл сабақта алғаш рет оқушылардың зейінін дамытуға бағытталған ойын қолданылады. Ойын шарты қарапайым: бір оқушы тақтаға шығып, кестенің бір бөлігін іштей таңдайды, ал қалғандары сұрақ қою арқылы жасырылған затты табады. Мақсат — мүмкіндігінше аз сұрақпен дұрыс жауапқа келу.
Сұрақ үлгілері
- Заттың пішіні дөңгелек пе?
- Зат төменгі қатарда орналасқан ба?
- Заттың түсі қандай?
- Заттың өлшемі үлкен бе, әлде кіші ме?
Назарды күшейту (№5)
Келесі тапсырма оқушылардың зейінін арттыруға және байқампаздығын дамытуға бағытталады.
Сабақты қорытындылау
Рефлексия сұрақтары
- Бүгін қандай тақырыппен таныстық?
- Сабақта қандай жұмыстар орындадық?
- Қай тапсырма қиын болды? Неліктен?
Мадақтау
Жақсы жұмыс істеген оқушылар мадақталады. Мұғалім балалардың еңбегін атап өтіп, «Жолбарыс» әкелген сыйлық табысталады.
Қорытынды идея: ұзындықты өлшеу — салыстыруды дәл әрі әділ ететін маңызды дағды.