Жеміс салаты ойыны
Сабақтың тақырыбы: «Боран» (3-сынып, әдебиеттік оқу)
Бұл сабақ жоспары оқушыларды Мұхтар Әуезовтің өмірімен таныстырып, «Абай жолы» эпопеясынан алынған үзінді арқылы Абайдың боранда қалып қойған сәтін талдауға бағытталған.
Сабақтың мақсаты
М. Әуезовтің өмірімен таныстыру; «Абай жолы» эпопеясынан үзінді арқылы Абайдың боранда қалған сәтін оқып, мазмұнын түсіну және негізгі ойды анықтау.
Сабақтың міндеттері
- «Боран» мәтінін оқып, негізгі ойы мен идеясын ұғыну.
- Мәтін бойынша тапсырмалар орындап, өз ойларын тұжырымдау; жеке және топтық жұмыста шығармашылықпен әрекет ету; танымдық қабілет пен ой-өрісті дамытуға бағытталған ізденіс жүргізу.
- Ұлы тұлғалардың өмірінен үлгі алу және табиғаттағы өзгерістерді байқай білу.
Сабақтың типі
Жаңа білімді меңгерту
Сабақтың түрі
Аралас сабақ
Әдіс-тәсілдер
Қажетті құралдар мен көрнекіліктер
- Смайликтер, стикерлер
- «Алтын ереже» плакаты
- Үлестірме тапсырмалар
- «Алты қалпақ» жиынтығы
Пәнаралық байланыс
Дүниетану
Күтілетін нәтиже
- Мәтіннің негізгі ойын түсінеді.
- Жеке және топта жұмыс істеп, шығармашылық және танымдық қабілеттерін дамытады.
- Топтық ережені сақтап, бірлескен әрекет мәдениетін қалыптастырады.
Сабақ барысы: кезең-кезеңімен
1) Ұйымдастыру кезеңі
Сыныпта жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру. «Жеміс салаты» ойынын өткізу арқылы оқушылардың көңіл-күйін көтеру және жұмысқа жұмылдыру. «Алтын ережені» еске түсіру.
2) Қызығушылықты ояту
Топтық жарыс
Мәнерлеп оқу арқылы мәтінмен жұмысқа ынталандыру.
«Рас/Өтірік» әдісі (қорыту сұрақтары)
Абай туралы білімді еске түсіру және нақтылау.
Тұжырымдар тізімі
- 1. Абай — ақын, сазгер, ағартушы, қоғам қайраткері, аудармашы. Рас
- 2. «Жазғұтырым», «Күз» атты өлеңдерімен танысқанбыз. Рас
- 3. Абай өмірден ерте озды. Өтірік
- 4. Абайдың анасы — Зере. Өтірік
- 5. Ұлжан әжесі Абайға көп ертегі айтып берген. Өтірік
- 6. Ақын қысты адамға теңеген. Рас
- 7. «Абай жолын» М. Әуезов жазған. Рас
- 8. Абай 45 қара сөз жазған. Рас
- 9. Абай балалардың оқуына қарсы болған. Өтірік
- 10. Абайды көпшілік танымайды. Өтірік
Ой қозғайтын сұрақтар
- Абай Құнанбайұлы кім?
- Қандай өлеңдерімен таныспыз?
- «Қыс» өлеңінде ақын қысты кімге (неге) теңеп суреттеген?
3) Жаңа білімді меңгерту
Миға шабуыл және мақсат қою
- «Қыс» өлеңінде неге «бет қарауға шыдамай, теріс айналды» деп айтылған?
- Қыс мезгілінде қандай табиғи құбылыстар болады?
- «Боран» дегенде не елестейді? Бір сәт боран болып тұрғандай суреттеп көрейік.
- Бүгінгі тақырып — «Боран». Сабақ соңында қандай нәтижеге жетуіміз керек?
Серпілген сауалдар (Әуезов туралы)
Оқушыларға М. Әуезовтің өмірбаяны үлестіріліп, мұқият танысу тапсырмасы беріледі. Кейін сұрақтарға жауап беріп, ақпаратты топтастырады.
- Әуезов кім?
- Қашан және қайда туған?
- Қашан өмірден қайтты?
- Қай оқу орындарында білім алған?
Жиксо-2: «Боран» мәтінімен танысу
Мәтін бөліктерге бөлініп оқылады, әр топ өз бөлігін талдап, кейін бір-біріне түсіндіреді. Мақсат — оқиғаны толық құрастыру және негізгі ойды табу.
Мәтін бөліктері (үлгі)
- … суық қатайғаннан … басып қалды.
- … Абайдың … шыдатарлық емес.
- … ығы кетіп … шыдап болмады.
- … қанша екені белгісіз … азан салады.
Сергіту сәті
«Кірпі» және «Қара жорға» қимыл-қозғалыс жаттығулары: балалар бейнежазбадан қайталап билейді.
4) Топтық тапсырмалар
Тапсырма 1: Мәтінді бөліктер бойынша түсіндіру
Оқушылар мәтінді 4 бөлікке бөліп, әр бөліктің мазмұнын өз сөздерімен айтады және логикалық байланысын көрсетеді.
Тапсырма 2: Мәтінмен дәлелдеп жауап беру
- Бірінші абзац бойынша: суық түскенге дейінгі қар мен суық түскеннен кейінгі қарды салыстырып сипатта.
- Мәтіннен Абайдың мазасы кеткенін білдіретін тұстарды тап.
- Жазушы боранды неге теңеген? Дәлел келтір.
- Үсінуден сақтану үшін қандай әрекеттер жасауға болады? (Мәтінге сүйен.)
«Алты қалпақ» әдісі
«Абай атамыз бораннан аман-есен қорғанып, үйіне жете алды деп ойлайсыңдар ма?» деген сұраққа әр оқушы өзіне берілген қалпақтың түсіне сәйкес жауап береді (факті, сезім, сын, пайда, шығармашылық, қорытынды).
5) Қорытынды және ой толғаныс
Нақыл сөз
«Талапты табады, табанды жеңеді». — М. Әуезов
Оқушылар бүгінгі мәтінмен байланыстыра отырып, өз ойларын жинақтайды: табиғаттың қаталдығын, адам төзімі мен сақтықтың маңызын, сондай-ақ Абай тұлғасының рухани беріктігін талқылайды.
6) Үй тапсырмасы
- Мәтінмен жұмыс: мазмұндау.
- М. Әуезов туралы реферат дайындау.
- Күнделікке тапсырманы жазу.
7) Бағалау
Формативті және жиынтық бағалау: «Бас бармақ» әдісі арқылы оқушылар өз түсіну деңгейін көрсетеді. Топтық жұмыс қорытындысы бойынша жеңімпаз топ анықталады. Жеке белсенділік смайликтер арқылы белгіленеді.
8) Рефлексия және кері байланыс
Не білдім?
Сабақтан алған негізгі түсініктерді қысқа жазады.
Не қиын болды?
Қиындық тудырған тұстарды атап көрсетеді.
Бір сұрақ
Ойында қалған бір сұрағын стикерге жазып, тақтаға іледі.