Қайталау сұрақтары
Сабақтың тақырыбы
Дулат Бабатайұлының «Еспенбет» батырлық дастаны.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Дулат Бабатайұлының дастаны туралы түсінік қалыптастырып, мазмұнын меңгерту.
Дамытушылық
Алған білімді жадта сақтауға баулу, ойлау қабілетін дамыту, тіл шеберлігін, білімге құштарлығын және дүниетанымдық көзқарасын арттыру.
Тәрбиелік
Оқушыларды туған жерін сүйетін, елжанды азамат болуға және отансүйгіштікке тәрбиелеу.
Сабақтың форматы
Сабақ түрі
Аралас сабақ.
Сабақ әдісі
Сұрақ-жауап, баяндау.
Көрнекілігі
Презентациялық слайдтар, бүктеме материалдар.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру
- Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа дайындығын қадағалау.
- Назарын сабаққа аудару.
II. Өткен материалды қайталау
Үй тапсырмасы
Дулат Бабатайұлының өмірбаяны мен шығармашылығы. «Қазаққа» өлеңі.
Қайталау сұрақтары
- Дулат ақын қай ғасырда өмір сүрген?
- Сол кезеңдегі тарихи жағдай туралы не айта аламыз?
- Дулат Бабатайұлы қай өңірден шыққан?
- Семей өңірінен шыққан әдебиет өкілдері кімдер?
- Айтыскерлер мен әншілерден кімдерді білеміз?
- Дулат Бабатайұлының ерекшелігі неде?
- Қандай шығармаларын білесіңдер?
III. Жаңа сабақ: «Еспенбет» дастаны
Дастан дегеніміз не?
Дастан (парсы сөзі) — тарихи әңгіме, батырлар жыры. Ертегі сюжеттері, аңыздар мен хикаялардың әдеби өңделген түрі.
Негізгі тақырып
Дастанның өзегі — ерлік. Туған жеріне оралып, еліне қамқор бола білген батырдың жанқиярлығы мен қайсарлығы суреттеледі.
Талқылауға сұрақ
Батыр дегеніміз кім? Қандай батырларды білеміз? Неліктен олардың есімі халық жадында сақталады?
Оқиға желісі: Еспенбеттің балалық шағы
Ертеде Сыбан руынан шыққан Жарасқұл деген қарттың Еспенбет атты немересі болады. Еспенбет жас күнінде әке-шешеден бірдей жетім қалып, Уақ руынан шыққан нағашысы — Ер Қосай батырдың қолында ер жетеді.
Қосай батыр дәстүр бойынша жиенін жат көрмей, жетімдік тауқыметін көрсетпей өсіреді. Есейген соң қалыңдық әперіп, басына үй тұрғызып, алдына мал салуды да ойлайды.
Арманға жетелеген Ақбөрте
Бір күні қатарластарынан ойлы, намысы күшті, арманы биік Еспенбетті тумысы бөлек Ақбөрте атты құлын ерлік жолына жетелейді. Оның бар мақсаты — тұлпар мініп, қару асынып, атасы салған ізбен жүріп, өзі туған Сыбан еліне қайту.
«Ит тойған жеріне, ер туған жеріне» деген халық даналығын жадында ұстап, алыстағы ата жұртына кеткісі келеді. Ер Қосай оның ішкі күйін байқап, өзіне шақырып, қалауын сұрайды.
Маңызды сәт
Атасы ұсынған байлықтың бәрінен бас тартып, Еспенбет жалғыз ғана Ақбөрте тайды сұрайды.