Пән аралық байланыс. Сабақтың тақырыбы

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Тақырып

Авогадро заңы және оның салдары

Сабақ типі

Жаңа білімді меңгерту

Сабақ түрі

Жарыс сабағы

Сабақ әдісі

Проблемалық жағдаят туғызу

Көрнекілігі

Слайд

Техникалық құрал

Интерактивті тақта

Пайдаланылған әдебиет

Есептер жинағы

Пәнаралық байланыс

Физика, география

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Авогадро заңы туралы білім беру, есептер шығару әдісін меңгерту.

Тәрбиелілік

Оқушыларды ғылыми-саналыққа тәрбиелеу.

Дамытушылық

Білім, білік және дағдыларды қалыптастыру.

Сабақтың жүру барысы

I. Ұйымдастыру

Амандасу.

II. Жаңа сабақ — 1-саты: «Альпинистер дайындығы»

Әркімнің өзі бағындырар биігі бар. Бұл бөлімде Авогадро заңы және газдың молярлық көлемі туралы негізгі ұғымдар еске түсіріледі: қалыпты жағдайда газдың молярлық көлемі 22,4 л/моль.

Негізгі тұжырымдар

Химиялық реакция теңдеуіндегі реагенттер мен өнімдер формуласының алдына қойылатын коэффициенттер газ тәрізді заттардың моль саны мен көлемдерінің қатынасын көрсетеді.
Көлемдік қатынастар кіші бүтін сандардың қатынасындай болады.

III. 2-саты: «Асу бермес асқар жоқ» — есептеу есептері

Бұл кезеңде Авогадро заңы мен молярлық көлем ұғымын қолдана отырып есептер шығарылады.

Есеп 1 (1-топ)

Зат мөлшері 100 моль метан (CH₄) берілген. а) молекула санын, ә) көлемін есептеңдер (қ.ж.).

Берілген:

n(CH₄) = 100 моль, N_A = 6,02 × 10²³ моль⁻¹, V_m = 22,4 л/моль

Шешуі:

N(CH₄) = n · N_A = 100 · 6,02 × 10²³ = 6,02 × 10²⁵

V(CH₄) = n · V_m = 100 · 22,4 = 2240 л

Жауабы:

N(CH₄) = 6,02 × 10²⁵; V(CH₄) = 2240 л

Есеп 2 (2-топ)

Көлемі 2 л сутек хлормен (қ.ж.) әрекеттескенде түзілетін HCl көлемін табыңдар.

Теңдеу:

H₂ + Cl₂ → 2HCl

Көлемдік қатынас (қ.ж.):

1 көлем H₂ + 1 көлем Cl₂ → 2 көлем HCl

Шешуі:

2 л H₂ → 2 × 2 = 4 л HCl

Жауабы:

2 л H₂ (артық емес Cl₂ қатысында) әрекеттескенде 4 л HCl түзіледі.

IV. 3-саты: «Өзіңді тексер» — деңгейлік тапсырмалар

«Білікті бірді жығар, білімді мыңды жығар». Төменде тест тапсырмалары берілген.

1) Реакция теңдеуіндегі жазылмай кеткен коэффициенттерді табыңдар:

… Ba + O₂ → BaO

a) 3,3 b) 2,2 c) 5,5 d) 1,1 e) 4,4
2) 160 г метан толық жанғанда түзілетін судың зат мөлшері:

a) 15 моль b) 17 моль c) 18 моль d) 16 моль e) 20 моль
3) Атомдық массасы ең үлкен элемент:

a) көміртегі b) сутегі c) азот d) бор e) литий
4) Метан (CH₄) жанғанда түзілетін заттар:

a) C, H₂ b) CO₂, H₂O c) H₂O d) H₂ e) C, H₂O
5) 3,4 г күкіртсутек (H₂S) қышқылының зат мөлшері:

a) 0,25 моль b) 2 моль c) 1 моль d) 0,5 моль e) 0,1 моль

V. Шығармашылық жұмыс

Оттегі мен озонды салыстыру (құрамы, құрылысы, қасиеті және қолданылуы бойынша).

VI. Үй тапсырмасы

§29

VII. Бағалау және қорытынды

Сабақтағы пәнаралық байланыс (физика және география) оқушылардың тәрбиелік және білімдік тұрғыдан шыңдалуына ықпал етеді.