Балалар қалдарын қалай
Тастың ерекшелігі мен қасиеті
Бұл саяхат-сабақта балалар тастардың әртүрлі түрімен танысып, олардың негізгі қасиеттерін бақылау және салыстыру арқылы анықтайды: түсі, пішіні, өлшемі, салмағы және суға батуы.
Мақсаты
Балаларды тастардың әртүрлі түрімен, олардың ерекшеліктері мен қасиеттерімен таныстыру.
Міндеттері
- Тастар туралы білімді бекіту: түсі, пішіні, салмағы, суға батуы.
- Тастарды және олардың қасиеттерін салыстыра білуге үйрету.
- Тастың тұрмыста қолданылатыны туралы түсінік қалыптастыру.
- Толық әрі нақты жауап беруге ынталандыру.
- Өлі табиғатқа қызығушылыққа тәрбиелеу.
Сабақ барысы
Шеңберге тұрып амандасу
Кел, балалар, келіңдер! Шеңберге айнала тұрыңдар.
Алдымен, балалар, амандасып алайық: Амансың ба, алтын Күн? Амансың ба, Жер-ана? Амансың ба, достарым? Амансыз ба, апайлар?
Сюжеттік бастау: «Сиқырлы қорап»
Тәрбиеші балаларға таңертең топтан «Сиқырлы қорап» табылғанын айтады. Қораптың екі жағында жеңі бар: балалар қолдарын салып, ішінде не бар екенін сезу арқылы анықтайды.
Ішіндегілер
Тас және қағаз (хат).
Хаттың мазмұны
«Сәлем, балалар! Мен — Таусоғар. Сендерді патшалығыма қонаққа шақырамын. Бірақ маған жету үшін жол-жөнекей тапсырмаларымды орындаңдар. Менің тастарымды ұмытпаңдар!»
Балалар саяхатқа келіседі. Патшалыққа жету үшін алдымен автобус аялдамасына барып, автобусқа мінеді. Жолда әр тапсырма қағазға жазылып, балаларға біртіндеп ұсынылады.
1-тапсырма: Тастың сыртқы қасиетін анықтау
Балалар тастарды алақанға алып, саусақпен сипап көреді. Қауіпсіздік ережесі ескертіледі: тастың өткір қыры болуы мүмкін, абайлап ұстау керек.
Шешімі
Тастар тегіс, бұжыр, түзу немесе қисық болуы мүмкін.
2-тапсырма: Түсін және пішінін анықтау
Автобустан түсіп, балалар орман ішімен жаяу жүреді. Тәрбиеші әртүрлі тастарды көрсетіп, балалардан түсі мен пішінін сипаттауды сұрайды.
Шешімі
Тастардың түсі де, пішіні де алуан түрлі болады.
Қосымша бөлім: балалар тастар туралы мақал-мәтелдерді айтады. Бұл бөлім тілдік қорды байытып, тақырыпты өмірмен байланыстыруға көмектеседі.
Сергіту сәті
Балалар қимыл-қозғалыс арқылы сергіп, назарын қайта шоғырландырады.
Жолмен келе жатып, таптым көп тасты. Отырдым, жинап алдым сұр тасты. Оңға бұрылдым, таптым шұбар тасты, Отырдым, алдым шұбар тасты. Солға бұрылдым, таптым ақ тасты, Отырдым, жинап алдым ақ тасты. Жолмен келе жатып, таптым көп тасты, Қуанышпен бақшама ала келдім тасты.
3-тапсырма: Өлшемі мен салмағын салыстыру
Жолда жатқан тастарды пайдаланып, балалар ең үлкен, ең кіші және орташа тасты табады. Екі алақанымен ұстап көру арқылы өлшемін шамалайды, ал салыстыру арқылы салмағын анықтайды.
Бақылау
Үлкен тас алақанға сыймауы мүмкін, ал кішкентай тас алақан ішінде байқалмай қалуы мүмкін.
Шешімі
Тастар үлкен, орташа, кішкентай болады; салмағы ауыр немесе жеңіл болып келеді.
Таусоғармен кездесу және көрме
Тапсырмалар орындалғаннан кейін Таусоғар балаларды қарсы алып, ризашылығын білдіреді. Ол тастардан жасалған бұйымдарды көрсетіп, шағын көрмеге шақырады. Балалар бұйымдарды және олардың суреттерін тамашалап, тастың қасиеттерін қайталайды.
Естелік сыйлық
Таусоғар балаларға ескерткіш ретінде өз көрмесінен Бурабайдың макетін сыйлайды.
Қорытындылау
Сұрақ-жауап
- Біз кімге қонаққа бардық?
- Таусоғар бізге не сыйлады?
- Тастың қасиеттері қандай: түсі, пішіні, салмағы?
Негізгі түйін
Балалар тастың қасиеттерін бақылап, сипаттап, салыстыру арқылы анықтауды үйренді; тапсырмалар арқылы ойлауын, сөйлеуін және зерттеуге қызығушылығын арттырды.
Саяхат аяқталып, балалар автобуспен топқа оралады. Сабақ осымен тәмам.