Ойларыңа рахмет балалар
Кіріспе: бақыттың өлшемі — денсаулық
Сабақ әдеттегідей жылы амандасудан басталады: мұғалім оқушылардың көңіл күйін сұрап, «бақыт» ұғымына ой жүгіртеді. Біреулер бақытты байлық деп түсіндіреді, енді бірі — отбасының амандығы, бейбіт аспан, тыныш өмір дейді. Осы пікірлердің түйіні бір арнаға келіп тоғысады: басты байлық — денсаулық.
Эпиграф ретінде ой:
Елбасы Н. Назарбаевтың «Қазақстан – 2030» стратегиялық бағдарламасында Қазақстан азаматтарының ертеңі бүгіннен басталатыны, сондықтан олардың денсаулығына, білімі мен әл-ауқатына баса назар аудару керектігі айтылады.
Салауаттылық деген не?
Салауаттылық — тек аурудың жоқтығы емес. Ол — күнделікті таңдаулардан құралған өмір сүру мәдениеті. «Бірінші байлық — денсаулық» деген сөз бекер айтылмаған: денсаулық — жоғалтсаң орнына қиындықпен келетін, адамға ең қымбат асыл қазына.
Дене саулығы
Қозғалыс, ұйқы, тамақтану, жеке гигиена — бәрі өзара байланысты.
Жан саулығы
Жылы сөз, сабыр, жақсы қарым-қатынас — ішкі тыныштықтың тірегі.
Қоршаған орта
Таза ауа мен таза су — денсаулықтың табиғи кепілі.
Абай өсиеті: денсаулыққа апарар жол
Ұлылардың сөзі — ұрпаққа бағдар. Сабақта Абайдың денсаулық туралы өлең шумағы талдауға ұсынылады.
Денең сау, ғұмыр жасың болады ұзақ,
Ауруға төрт нәрсемен құрсаң тұзақ:
Жылы сөз, жеңіл тамақ, жақсы әуен —
Күлкідей бола алмайды бәрі бірақ.
Талқылау өзегі
Абай не өсиет етеді? Жылы сөйлеу, жүйкені сақтау, жеңіл әрі пайдалы тамақтану, жақсы әуен мен көтеріңкі көңіл күй — адамның өмір салтын түзейтін қарапайым, бірақ терең қағидалар.
Топтық пікірталас: үш бағыт, бір мақсат
Оқушылар үш топқа бөлініп, нақыл сөздер мен мақал-мәтелдер төңірегінде ой бөліседі. Бұл бөлімнің мақсаты — ұғымды кеңейту, дәлелмен сөйлеу, өмірлік қорытынды жасау.
I топ: «Тәніңе қорлық, жаныңа зорлық жасама»
Талқылау өзегі: зиянды әдеттер — нашақорлық, есірткі, темекі тартудың зардабы, олардың алдын алу және күресу жолдары.
II топ: «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде»
Талқылау өзегі: дұрыс тамақтану, спортпен шұғылдану, күнделікті жаттығу мен тәртіптің маңызы.
III топ: «Сүйе білсең, табиғат сұлулыққа тұнып тұр»
Талқылау өзегі: экологияның денсаулыққа әсері, қоршаған ортаны қорғау, туған жер табиғатына жанашырлық, «Жасыл ел» идеясы.
Қорытынды ой
Салауатты өмір салтын орнықтыру — бүгінгі күннің ең жауапты міндеттерінің бірі. Әр адам — өз денсаулығының қорғаушысы.
Ситуациялық сұрақтар: таңдауың — тағдырың
Бұл тапсырмалар өмірдегі нақты жағдайларда дұрыс шешім қабылдауға үйретеді: досқа жанашыр болу, қауіптің алдын алу, өз құндылығыңды қорғай білу.
I топ
Бірге өскен досың темекі шегетінін білмеп едің. Бір күні оны темекі шегіп тұрған жерінен көрдің. Не істейсің? Достығың жалғаса ма?
II топ
Досың жұқпалы ауруға шалдықты. Қандай әрекет жасайсың? Қауіпсіздік пен қолдауды қалай үйлестіресің? Достығың жалғаса ма?
III топ
Достарыңмен келе жатып, таза су табылмайтын жерге кезіктіңдер. Жандарыңда лай, ластанған су ағып жатыр. Барлығың қатты шөлдедіңдер, ал таза суға жету үшін уақыт керек. Не істер едің?
Бұл сұрақтардың түйіні біреу: адамның саулығы — ойлы шешім мен күнделікті тәртіпке тікелей байланысты.
Болашаққа көзқарас: өз қолыңдағы мүмкіндік
Оқушылар өз көзқарастарымен болашақты болжап, әр топ шағын шығармашылық жұмысын ұсынады. Мұндағы негізгі ой — адамның денсаулығы жақсарса, рухани жан дүниесі де тазарады; өмір мәнді де сәнді бола түседі.
«Барыс» бейнесі және азаматтық жауапкершілік
Елбасы «Қазақстан – 2030» стратегиясында еліміздің мақсат-мұратын барысқа теңеген. Барыс — жүйрік, шымыр, ақылды. Демек, салауатты өмір салты — күш-қайраттың ғана емес, саналы таңдау мен ел болашағына қосылар үлестің де белгісі.
Сабақты түйіндеу
- Денсаулық — өмірдің тірегі, ең қымбат қазына.
- Зиянды әдеттен аулақ болу — өзіңе және жақындарыңа құрмет.
- Таза табиғат — таза өмір: экологияны қорғау — ортақ міндет.
Сабақ соңында мұғалім оқушыларға сенім білдіреді: барыстай шымыр, ақылды, жүйрік болып, еліміздің көркеюіне үлес қоса беріңдер. Кездесу жергілікті сазгер Көмек Ыбыраевтың «Қазақстаным менің» әнімен аяқталады.