Аустралияның эмблемасындағы құс
Сабақ туралы қысқаша мәлімет
Тақырыбы
Аустралия Одағы
Сабақ түрі
Аралас сабақ
Пәнаралық байланыс
Тарих, экономика, экология
Көрнекіліктер
Интерактивті тақта, слайдтар, сөзжұмбақ
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: Аустралия Одағы туралы жалпы мәлімет алу және ел шаруашылығының ерекшеліктерімен танысу.
- Дамытушылық: Оқушылардың пәнге деген танымдық қызығушылығын арттыру, тақырып бойынша жан-жақты ойлауын дамыту.
- Тәрбиелілік: Шапшаңдыққа, алғырлыққа, ұйымшылдыққа және белсенділікке тәрбиелеу.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру
Оқушылардың сабаққа қызығушылығын ояту.
2) Үй жұмысын тексеру
I. Аустралияның шеткі мүйістері
- Батыста
- Стип-Пойнт
- Шығыста
- Байрон
- Солтүстікте
- Йорк
- Оңтүстікте
- Саут-Ист-Пойнт
II. Сөзжұмбақ (жауаптары)
- 1. Муррейдің ірі саласы — Дарлинг
- 2. Ұшпайтын құс — Казуар
- 3. Ең биік нүктесі — Косцюшко
- 4. Эмблемадағы құс — Түйеқұс
- 5. Кеуіп қалған өзен арналары — Крик
- 6. Жалқау, қалталы аю — Коала
- 7. Ұлттық парк — Улуру
- 8. Тасмания аралындағы құс — Киви
- 9. Аустралияның эндемик ағашы — Акация
Ескерту: кейбір атаулар оқу материалында әртүрлі дереккөздерде әрқалай берілуі мүмкін.
III. Табиғат зоналары
- Шөлейт және тропиктік шөл зонасы
- Саванналар және сирек ормандар зонасы
- Мәңгі жасыл ылғалды ормандар зонасы
IV. Бой сергіту (картадан көрсету)
- Үлкен Тосқауыл Рифі
- Косцюшко тауы
- Виктория шөлі
- Карпентария шығанағы
- Сидней қаласы
- Мельбурн қаласы
- Эйр көлі
V. «Мені тап» (жануарлар)
Слайдта көрсетілген жануардың атауын айтып, оның қай табиғат зонасында кездесетінін түсіндіру.
Бағалау өлшемі
- Жануар атауын дұрыс атау
- Табиғат зонасын дұрыс көрсету
- Дәлелді қысқаша түсіндіру
VI. Геодиктант
Көп нүктенің орнына тиісті сөзді қойып жазыңыз.
- Материктегі … 75%-ы, ал жануарлардың …%-ы тек қана Аустралияға тән.
- … аралында ылғалды мәңгі жасыл ормандар басым.
- Орманда биіктігі 1,8 метрге жететін, ұшпайтын … құсы мекендейді.
VII. «Кім жылдам?» (әріптерді дұрыс орналастыру)
- В А Л П И Э К Т — Эвкалипт
- Н С А А Н В А — Саванна
- Е Г У К У Р Н — Кенгуру
- О Ц К О С К Ш Ю — Косцюшко
- Х Д А Е И Н — Ехидна
- А Л А К О — Коала
- Н О Г Д И — Динго
- И В И К — Киви
- М Э У — Эму
VIII. «Бұл не?» (ұғымдар мен нысандар)
Төмендегі атаулардың қандай нысан екенін және нені білдіретінін анықтап айту.
IX. «Бәйге» (сұрақтар)
- Тропиктік шөл зонасында кездесетін шөлдердің түрлері.
- Оңтүстік жағалаудағы шөл.
- Налларбор шөлін кім және қашан ашты?
- Суккулентті өсімдіктер дегеніміз қандай өсімдіктер?
- «Аустралияның өлі жүрегі» деген не, ол қай табиғат зонасында орналасқан?
- Аустралия шөлдерінің Африка шөлдерінен айырмашылығы.
- Саванна зонасындағы топырақ түрі.
- Ормандар материктің қай бөлігін алып жатыр?
- Тасмания аралының жануарлары мен құстары.
- Аустралияның Гондвана плитасының құрамында болғанын дәлелдейтін жағдайлар.
- Эндемик деген не?
Жаңа сабақ: Аустралия Одағы
Жалпы мәлімет
Аустралия материгі мен оған көршілес орналасқан Тасмания аралын бір ғана мемлекет — Аустралия Одағы алып жатыр.
Қазіргі кезде халық саны 21 млн-нан асады. Қала халқының үлесі 86%-дан жоғары.
Елдің байырғы халқы — аборигендер; метистермен бірге олар халықтың шамамен 1%-ын құрайды. Азиядан қоныс аударған қытайлар мен үнділердің саны да көп.
Халықтың құрамы және дәстүрлі өмір салты
Аборигендер тілдік айырмашылықтарына қарай бөлінетін 200-ден астам тайпадан құралған. Олар аңшылық кәсіпті жақсы меңгерген.
Аңшылыққа арналған дәстүрлі қарудың бірі — бумеранг. Ол лақтырылғанда нысанаға дәл тиеді, ал тимей қалған жағдайда аңшының қолына қайта оралады.
Еуропадан қоныс аударғандардың, әсіресе ағылшындардың ұрпақтарынан материктің келімсек халқы — аустралиялық ағылшындар қалыптасты.
Шаруашылықтың негізгі бағыттары
- Тау-кен өнеркәсібі дамыған және жақсы қалыптасқан.
- Машина жасау, химия және тамақ өнеркәсібі өркендеген.
- Аустралия меринос қойларының саны жөнінен әлемде 1-орында.
- Елдің оңтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс аймақтарында бидай егіледі.
Бекіту: тест тапсырмалары
1) Аустралияның халық саны
- 19
- 20
- 21
2) Халықтың қанша пайызы қалада тұрады?
- 85
- 86
- 87
3) Мал шаруашылығындағы жетекші бағыт
- Түйе
- Қой
- Кенгуру
4) Жерінің ауданы бойынша әлемде нешінші орында?
- 4
- 5
- 6
5) Аустралия Одағы қандай ел бірлестігіне мүше?
- Ұлыбритания
- Германия
- Франция
Қорытынды
Сабақ барысында Аустралия Одағының географиялық орны, халқы және шаруашылығының ерекшеліктері қайталанып, жаңа мәліметтермен толықтырылды.
Бағалау
Оқушылардың белсенділігі, жауаптарының дәлдігі және тапсырмаларды орындау сапасы бойынша бағаланады.
Үй тапсырмасы
Тақырып: Аустралия Одағы.