Қазақша рефераттар

Таныстыру кезеңі

Қызылорда облысы, Шиелі ауданы, Қарғалы ауылы, №241 орта мектептің тарих пәні мұғалімі — Құдиярова Зада.

Мақсаты

Оқушылардың интеллектуалдық білімін шыңдау; Отан тарихындағы маңызды оқиғалар мен тәуелсіздік жолында күрескен ұлы тұлғалар туралы білімін анықтау. Елін сүюге, халқына қызмет етуге тәрбиелеу; ұлттық сана мен рухани қасиеттерін қалыптастыру.

Көрнекілігі

Нақыл сөздер, тапсырмалар жазылған плакаттар.

Сабақ форматы

  • Түрі: интеллектуалдық ойын
  • Әдісі: топтық сайыс
  • Қатысушылар: 5-сынып оқушылары

Сабақтың барысы

Отан туралы толғаныс

Отан дейміз от жаққан жерімізді,

Отан дейміз өсірген елімізді.

Отан дейміз туған жер, атамекен —

Биік тау, орман, тоғай, көлімізді.

Отан дейміз кең-байтақ астананы,

Жасыл жайлау, жаңа жол, жас қаланы.

Отанның шеті де жоқ, шегі де жоқ,

Ол бірақ өз үйіңнен басталады.

Негізгі ой

Қазақстан — біздің сүйікті Отанымыз. Көрсең, көз тоймас асқар таулары, айдын шалқар көлдері, жайыла аққан өзендері мен ормандары бар. Алтай мен Атыраудың, Ақжайық пен Алатаудың аясында кең байтақ даламыз құлаш жайып, жайнай түрленіп келеді.

«Отан отбасынан басталады» деген халық сөзі Отан ұғымының кең әрі қасиетті екенін аңғартады: әр адамның отбасы, тұрған мекені, өскен ортасы, аймағы мен мемлекеті — оның өмірлік тірегі. Сондықтан Отанымызды сүйіп, аялау үшін туған жеріміздің тарихын, өткені мен бүгінін жақсы білуіміз қажет.

«Тауды биік деме сен — талаптансаң шығарсың. Жауды мықты деме сен — білімді болсаң жығарсың». Осы ұстаныммен «Отаным менің — Қазақстан» атты интеллектуалдық ойынды бастаймыз.

Сайысқа қатысушылар

Топ 1

«Алғырлар» тобы

5 «А» сыныбы

Топ 2

«Тапқырлар» тобы

5 «Ә» сыныбы

Сайыс кезеңдері (7 кезең)

  1. Топты таныстыру
  2. Сергіту сәті
  3. Жұмбақ жылдар
  4. Жұмбақ оқиғалар
  5. Жұмбақ кейіпкерлер
  6. Тіл — өнер сайысы
  7. Топ басшыларының сайысы

Әділқазылар алқасына құрмет

«Әділқазы, аққазыға бір сәлем! Әділдікке бас иеді бар әлем. Жүйрік озар сайыстарда неше бір, сарапқа сап әділдікпен шеше біл!» Сайыскерлердің білімін бағалау үшін әділқазылар алқасын сайлаймыз.

1-кезең — Таныстыру

«Сәлемдесу — игі дәстүр киелі…» Әр топ өз атауын, ұранын және таныстыруын ұсынады. Бұл кезең 5 ұпаймен бағаланады.

1) «Алғырлар» тобы

Таныстыру сөздері ұсынылады.

2) «Тапқырлар» тобы

Таныстыру сөздері ұсынылады.

2-кезең — Сергіту сәті

«Білім деген биік шың…» Әр топқа 10 сұрақ қойылады. Әр дұрыс жауап 1 ұпаймен бағаланады.

І. «Алғырлар» тобына

  1. Жас кезінде Сабалақ атанған хан — Абылай хан.
  2. Ежелгі елдерді байланыстырған сауда жолы — Ұлы Жібек жолы.
  3. Халықтың әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрін зерттейтін ғылым — этнография.
  4. Қазақстанның ең биік шыңы — Хан-Тәңірі.
  5. Жаңа тас дәуірінің атауы — неолит.
  6. Шоқанның шын аты — Мұхамедқанафия.
  7. Ыстықкөлді алғаш картаға түсірген — Шоқан Уәлиханов.
  8. Қағаз алғаш пайда болған ел — Қытай.
  9. Қазақтар кеңістікті қалай атаған? — шартарап.
  10. Шоқан Уәлихановтың қайтыс болған жері — Алтынемел.

ІІ. «Тапқырлар» тобына

  1. Дарабоз атанған батыр — Қабанбай.
  2. Алтын адам табылған жер — Есік қорғаны.
  3. Абылайдың шын аты — Әбілмансұр.
  4. «Манас» жырын алғаш қағазға түсірген — Шоқан Уәлиханов.
  5. Ежелгі тас дәуірінің атауы — палеолит.
  6. Шоқан Уәлихановтың туған жері — Құсмұрын.
  7. Жер-су атауларын зерттейтін ғылым — топонимика.
  8. Карталар алғаш жасалған ел — Қытай.
  9. Ислам күнтізбесінің жыл санауы — хижра.
  10. Жер бетінде қанша этнос бар? — шамамен 3000.

3-кезең — Жұмбақ жылдар

Екі плакатта тарихи оқиғалардың жылдары беріледі. Сол жылдары қандай оқиғалар болғанын жанына жазу керек. Әр дұрыс жауап 1 ұпай.

І. «Алғырлар» тобына

  • Б.з.б. 530 ж.

    Кир патшаның сақтарға қарсы жорығы.

  • 552 ж.

    Бумын қаған қаған атағын алды.

  • 870–950 жж.

    Әл-Фарабидің өмір сүрген жылдары.

  • 1837–1847 жж.

    Кенесары бастаған көтеріліс.

  • 1858–1859 жж.

    Шоқан Уәлихановтың Қашғарияға сапары.

ІІ. «Тапқырлар» тобына

  • Б.з.б. 55 ж.

    Ғұн мемлекетінің екіге бөлінуі.

  • 603 ж.

    Түрік қағанаты екіге бөлінді.

  • 1771–1781 жж.

    Абылай ханның билік құрған жылдары.

  • 1836–1838 жж.

    Исатай мен Махамбет бастаған көтеріліс.

  • 1396–1404 жж.

    Қожа Ахмет Йасауидің кесенесі тұрғызылды.

4-кезең — Жұмбақ оқиғалар

Әр дұрыс жауап 1 ұпаймен бағаланады.

І. «Алғырлар» тобына

Бұл оқиғаның қазақ халқына тигізген зардабы аса ауыр болды: мыңдаған адам қырылды немесе тұтқынға айдалды, көптеген ауыл күйзеліске ұшырап, мал-мүлкі талан-таражға түсті; гүлденген қалалар жау қолында қалып, қиратылды. Осы қасіреттің символына айналған зарлы ән — «Елім-ай».

Жауабы: Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама.

ІІ. «Тапқырлар» тобына

Бұл оқиға 1730 жылы Балқаш көлінің оңтүстік-батыс жағындағы Итішпес-Алакөл маңында болды. Қазақтың үш жүзінің жасақтары қатысты. Қазақ жағынан Сабалақ (болашақ Абылай хан), жоңғар жағынан Шырыш шыққан жекпе-жекте қазақ батыры жеңіске жетіп, әскердің рухын көтерді. Шайқас қазақтардың жоңғарларға ауыр соққы беріп, жеңіске жетуімен аяқталды.

Жауабы: Аңырақай шайқасы.

5-кезең — Жұмбақ кейіпкерлер

Әр дұрыс жауапқа 1 ұпай беріледі.

Бұл бөлімнің тапсырмалары берілген мәтінде толық көрсетілмеген. «Жұмбақ кейіпкерлер» кезеңінің сұрақтарын/сипаттамаларын жіберсеңіз, осы үлгіде бірізді етіп өңдеп, блог құрылымына енгізіп беремін.

Мәтіндегі белгі: «Толық нұсқасын жүктеу».