Жинақ ақша
Экономика негіздері және қаржылық сауаттылық (6-сынып)
Бұл сабақ оқушыларға жеке бюджетті есепке алу мен жоспарлауды тереңірек түсіндіруге, жинақ ақшаны көбейту жолдарын көрсетуге және еңбекқорлыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеуге бағытталған.
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Оқушыларға жеке бюджетті есепке алу және жоспарлау дағдыларын кеңейтіп, тереңдетіп түсіндіру.
Дамытушылық
Жинақ ақшаны көбейтудің жолдарын көрсету және қаржылық шешім қабылдау қабілетін дамыту.
Тәрбиелік
Еңбекқорлыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу және жинақ ақшаны тиімді жұмсауға үйрету.
I. Ұйымдастыру
Сабақ басында сынып назарын тақырыпқа аударып, бүгінгі жұмыстың логикасын «саяхат» кезеңдері арқылы түсіндіреміз.
II. Үй тапсырмасын тексеру: «Сапарға дайындық»
Жаңа тақырыпқа өтпес бұрын, алдыңғы білімді бекітеміз. Сұрақтарға жауап беру арқылы оқушылардың түсіну деңгейі анықталады.
Сақтандыру дегеніміз не?
Сақтандыру — кәсіпорындар, ұйымдар және азаматтардың ақша қаражаты есебінен зиянның орнын толтыру үшін арнаулы сақтандыру қорларын құру.
Қандай нәрселерді сақтандыруға болады?
Өмірді, денсаулықты, мүлікті сақтандыруға болады. Сондай-ақ апат салдары, бақытсыз жағдай, ұрлық, ауруға байланысты шығындардың бір бөлігін сақтандыру компаниясы өз жауапкершілігіне алады.
Қазақстанда қандай сақтандыру компанияларын білеміз?
Оқушылар өздері білетін компанияларды атап, мысал келтіреді.
Сақтандыру компанияларының міндеттері қандай?
Тәуекелді бағалау, шарттарды түсіндіру, сақтандыру қорын қалыптастыру және сақтандыру жағдайы туындағанда төлем жасау.
Жаңа сабаққа кіріспе: «Банкке барар жолда»
Банк туралы шағын әңгімені оқып, мәтіннің негізгі ойын қысқаша түсіндіру арқылы бүгінгі сабақтың өзегін анықтаймыз.
— Банк дегеніміз не, кім біледі? — деп сұрады әкесі.
— Мен! — деп орнынан атып тұрды Даша.
Ол ішінен екі темір теңге мен бірнеше мыс тиын домалап түскен, кофеден босаған банкісін көрсетті.
— Бұл банк емес, банка, — деп жымиды әкесі.
— Айырмашылығы неде? — деп сұрады Даша.
— Сенің банкаңда ақша қозғалыссыз жатады, ал нағыз банкте ақша әрқашан айналымда болады.
— Ол қалай? — деп қызығушылықпен сұрады Даша.
— Саған қажет емес уақытта сенің ақшаңды басқалар пайдаланады.
— Менің ақшамды ма? — деп ашулана сұрады ол.
— Әрине.
— Ал егер ақшамды қайтарып алғым келсе ше?
— Ала бересің. Банкке қанша ақша тапсырсаң, сонша ақша сенің шотыңда болады. Сен кез келген уақытта өз ақшаңды ала аласың. Оның үстіне, банк сенің ақшаңды пайдаланғаны үшін саған пайыз төлейді.
— Олар менің қанша ақшам бар екенін қайдан біледі? Ал көп ақша алғым келсе ше?
— Банкте есепшот болады, ал сенде барлық жазбасы бар жинақ кітапшасы болады.
— Онда ақшамды банкке тапсыруыма тура келеді, — деді Даша салмақпен.
— Өте жақсы. Сенбі күні пәтерақы төлеуге барамыз, сол кезде өз есепшотымызды ашамыз, — деді анасы қызын қолдап.
Сабақта не туралы сөйлесеміз?
Оқушылардың қорытынды жауабы: жинақ ақша және оны тиімді басқару.
«Халық банкінен ақпарат»: жинақтау ұғымы
Жинақтау дегеніміз
Жинақтау — табыстың бірден жұмсалмай, болашақта пайдалану үшін қалдырылған бөлігі.
Енді маңызды сұраққа келеміз: үйде жиналған ақша тиімді ме, әлде банкте сақталған қаражат тиімді ме? Бұл бөлімде әр тәсілдің артықшылықтары мен ықтимал тәуекелдерін салыстырып көреміз.
«Банк қызметкерімен сұхбат»: тиімді жақтарын анықтау
Банк қызметкеріне сұрақ қою арқылы банкте ақша жинаудың тиімді тұстарын талдаймыз: қауіпсіздік, есепшот жүргізу, қолжетімділік және пайыз түріндегі қосымша табыс.
Қауіпсіздік
Ақшаны жоғалту немесе бүлдіру қаупі төмендейді.
Есеп пен бақылау
Есепшот арқылы кіріс-шығысты нақты көріп, жоспар құру жеңілдейді.
Пайыз және өсім
Банк ақшаңызды пайдаланғаны үшін пайыз төлеп, жинақты көбейтуге көмектеседі.