Қазақша рефераттар

Торсық пен табақты бейнелеу

Сабақтың тақырыбы

Торсық пен табақты бейнелеу: қағаз бетіне композиция құру, түстік шешімін табу, жұмысты аяқтау.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ.

Сабақтың әдістері

  • Түсіндіру
  • Көрсету
  • Сурет салдыру
  • Сұрақ-жауап
  • INSERT әдісі

Құрал-жабдықтар

  • А3 формат қағазы
  • Акварель бояуы
  • Қарындаш, өшіргіш
  • Қылқалам

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

  • Оқушыларға торсық пен табақ туралы түсінік беру.
  • Затты қағаз бетіне дұрыс орналастыруды (композиция) үйрету.
  • Бояу арқылы түстік шешім табуды меңгерту.
  • Әсем әрі ұқыпты бейнелеуге баулу.

Тәрбиелік

Оқушыларды ата-бабамыздан мирас болған ұлттық бұйымдарды қадірлеуге, қастерлеуге және олардың мәнін түсінуге тәрбиелеу.

Дамытушылық

Бояу түстері арқылы орындалған жұмыстар негізінде оқушының ой-өрісін, қиялын дамыту; шығармашылық қабілетін арттыру және сурет салу дағдыларын қалыптастыру.

Сабақтың көрнекілігі

Қойылым

Торсық, табақ және драпировка.

Көрнекі материалдар

Торсық пен табақты салу жолдары көрсетілген плакаттар, тақырып жазылған плакат.

Сабақтың барысы

  1. I Ұйымдастыру кезеңі
  2. II Жаңа сабаққа даярлық
  3. III Жаңа сабақ
  4. IV Оқушылардың өзіндік жұмысы
  5. V Сабақты қорытындылау

I. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, оқушыларды түгендеу, құрал-жабдықтарын тексеру және сабаққа назарын шоғырландыру.

II. Жаңа сабаққа даярлық

Нұсқаулық

Бүгін «Торсық пен табақты бейнелеу» тақырыбындағы жаңа сабағымызды бастаймыз. Сабаққа кіріспес бұрын қағаз, қарындаш, өшіргіш, акварель бояуы және қылқаламдарыңды дайындап алыңдар.

Назар аударамыз

Торсық пен табақтың салыну кезеңдері мен бояу тәсілдеріне мән береміз: алдымен композиция, содан кейін түс, соңында жұмысты жинақтап аяқтау.

III. Жаңа сабақ

Талқылауға арналған сұрақтар

  1. 1 Торсық қандай мақсатта қолданылған ыдыс?
  2. 2 Оны қандай халықтар пайдаланған?
  3. 3 Торсық қандай теріден жасалады?
  4. 4 Торсықтың түрлерін атаңдар.
  5. 5 Табақ (тостаған) қандай ыдыс?
  6. 6 Ол неден жасалады?
  7. 7 Бұл атау әр халықта қалай айтылады?

Торсық туралы мәлімет

Торсық — Орталық Азиядағы түркі халықтарының қымыз, шұбат, іркіт құюға арналған ежелгі ыдысы. Оны әсіресе қырғыз, қазақ, түрікмен және қарақалпақ халықтары кеңінен қолданған.

Торсық көбіне түйенің, бұғының немесе өгіздің мойын терісінен жасалады. Жүні жидітілген теріні қалыпқа салып пішіп, таспамен тігеді. Сабадай етіп, қарағайдың бүрімен немесе арша, тобылғымен ыстайды.

Торсықтың түрлері

Шимайторсық, өркешторсық, жанторсық, мүйізторсық және т.б.

Торсықтың бүйірі дөңгелек, мойны жіңішке әрі ұзындау келеді. Аузына ағаштан тығын тығылады. Тығын жоғалмас үшін қайыстан бау өткізіліп, бір ұшы торсықтың мойнына бекітіледі. Кейбір торсықтарға сәндік өрнек түсіріледі.

Табақ (тостаған) туралы мәлімет

Табақ (тостаған) — ағаштан жасалатын шағын, дөңгелек ыдыс. Көне дәуірде еңбек құралдары тапшы болғандықтан, кез келген ағаштан ыдыс ойып жасау оңай болмаған. Сол себепті адамдар бір кезеңде ағаш қабығын, әсіресе қайың қабығын пайдаланған.

Атаудың тілдік қолданысы

Қайың қабығы қазақ тілінде тоз деп аталады. Бұл атау көне түркі жазба ескерткіштерінен бүгінге дейін сақталған. Мысалы: якут тілінде туос, туваларда тос, хақас тілінде түс түрінде кездеседі. Осы түбірге қазақ тілінің жұрнақтары жалғанып, тостаған тұлғасы қалыптасқан деген пікір бар.

IV. Оқушылардың өзіндік жұмысы

Жұмыс кезеңдері

  1. 1 Торсық пен табақты (немесе тостағанды) қағаз бетіне дұрыс орналастыру (композиция).
  2. 2 Негізгі пішіндерді жеңіл сызықтармен нақтылау.
  3. 3 Артық сызықтарды өшіру, жұмысты таза күйге келтіру.
  4. 4 Акварельмен түстік шешімін табу: жарық-көлеңке мен реңктерді үйлестіру.
  5. 5 Жұмысты жинақтап, соңғы өңдеу жүргізу.

Ой қозғау (жұмбақ)

Бие сүті құйылған,
Тері қабым сыйымды.
Оқтауым тұр пісетін,
Көмейіне сыйымды.

Жауабы: торсық

V. Сабақты қорытындылау

Қайталау

Торсық пен табақтың қызметі, жасалу материалы және ерекшеліктері бойынша негізгі ұғымдарды бекіту.

Бағалау

Композицияның дәлдігі, бояудың тазалығы, жарық-көлеңке және жалпы ұқыптылық бойынша жұмыстарды талдау.

Рефлексия

INSERT тәсілі немесе қысқа сұрақтар арқылы: не білдім, не үйрендім, не қиын болды?