Қазақша рефераттар

Қазақ халқының әншілік дәстүрі

Сабақ тақырыбы

Қазақ халқының әншілік дәстүрі. Етістіктің өткен және келер шақтары.

Негізгі мақсат

Кәсіби қазақ тілін меңгеруге қабілетті, дарынды оқушыларды қолдау және ынталандыру.

Оқыту нәтижелері

  • Мемлекеттік тілді меңгеру деңгейін бақылау, сөздік қорды байыту, білімді бекіту.
  • Кәсіби бағыттағы сөздерді меңгеру және дұрыс қолдану.

Тәрбиелік және дамытушылық

  • Ойындар арқылы ой-өрісті дамыту, сөйлеу әдебін қалыптастыру.
  • Өздігінен жұмыс істеу дағдыларын арттыру.
  • Кәсіби қазақ тіліне қызығушылықты күшейту, ұқыптылық пен әдептілікке тәрбиелеу.

Сабақ түрі

Аралас сабақ.

Көрнекіліктер

Үнтаспа, қанатты сөздер, слайдтар.

Негізгі дағдылар

Тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым, тілдік талдау.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сыныптың дайындығын тексеру, оқу ахуалын қалыптастыру.
  • Қысқа психологиялық дайындық: сабаққа көңіл-күйді бағыттау.

II. Кіріспе бөлім

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттары хабарланады, күтілетін нәтижелер нақтылады.

III. Ауызекі сөйлеу сатысы

1) Өзін-өзі таныстыру

Әр оқушы өз мамандығына, қызығушылығына және шығармашылық тәжірибесіне сүйеніп қысқаша таныстырады.

2) «Ән-күй аспаптары» сергіту тапсырмасы

Сөйлемдерді қазақ тіліне аудару және талқылау.

  • Домбыра – это древнейший казахский народный инструмент.
  • Это самый любимый инструмент казахов.
  • Она занимает особое место в казахской музыкальной культуре.
  • Домбыра, в основном двухструнная, иногда бывает трехструнная.

Сұрақ:

Қандай аспаптарда ойнай аласың? (Жауап бер.)

Жұмбақ:

Тиіп кетсең ән салған,
Даусына ел тамсанған.
Бұл не?

Қосымша сұрақ: тағы қандай ұлттық көне аспапты білесіңдер? (Қобыз)

Оқушылар қобыз туралы білетінін мазмұндап айтады, Қорқыт ата есімімен байланыстыра қысқа мәлімдеме жасайды.

IV. Жаңа тақырып

Оқушылар екі топқа бөлініп, тілдік және шығармашылық тапсырмаларды орындайды. Бұл бөлімде өнер туралы түсінік кеңейтіліп, етістіктің өткен шағы қайталанып, келер шаққа кіріспе жасалады.

1) Сөзжұмбақ және аударма

Сөзжұмбақ шешкен топ «ең әдемі қазақ сөзін» табуға ұмтылады. Тапсырма: төмендегі сөздердің қазақша баламасын жазыңдар.

Сөздер: настроение, древний, пример, жизнь.

Талқылау:

Өнер туралы не айтуға болады? Әр топ өз ойларын жинақтайды.

  • Аспапта ойнау – өнер.
  • Ән сала білу – өнер.
  • Сурет сала білу – өнер.
  • Әртіс болу – өнер.

Қорытынды: біз өзімізді өнер адамдары деп атауға құқылымыз, өйткені «Жеке ән салу», «Фортепиано», «Хор дирижерлігі» бөлімдерінде білім алып жатырмыз.

2) Тыңдалым және визуалды рефлексия

«Құлақтан кіріп, бойды алар, әсем ән мен тәтті күй…» деген ойды негізге ала отырып, ән тыңдау ұйымдастырылады.

Р. Рымбаеваның орындауында «Атамекен» әні тыңдалады.

  • Ән тыңдау барысында әр топ өз сезімін сурет арқылы бейнелейді.
  • Сурет бойынша әсерін әңгімелейді, топтан бір оқушы ортаға шығып түсіндіреді.

Өлеңді тыңдай білу, мазмұнын түсіну және сезімді көркем түрде жеткізе білу — өнердің бір қыры.

3) Мәнерлеп оқу және тілдік талдау

«Өлең – сөздің патшасы, сөз сарасы…» қағидасына сүйене отырып, келесі кезеңде мәтінмен жұмыс жасалады.

  1. Әр топтан екі оқушы мәнерлеп оқиды.
  2. Оқып болған соң, жаңа сөздерді теріп жазып, аудармасын береді. Әр топ сол сөздермен сөйлем құрастырады.
  3. Мәтіннен өткен шақ жұрнағы бар сөздерді тауып, жұрнақтардың жалғану ережесін еске түсіреді.
  4. Өткен шақта етістіктерді жіктеу: әнші даусымен айту, аспапта ойнау, насихаттау. (Тексеру)

V. Қорытынды

Негізгі ой

Қазақ халқы — өнер сүйгіш халық. Оның әншілік дәстүрі ерте заманнан қалыптасқан. Мысалы, екі жас ішкі сезімін бір-біріне өлең жолдарымен білдіріп, кейін композиторлар оған ән жазған. Халық арасында ауызша тараған, ұрпақтан-ұрпаққа жеткен өлеңдер де аз емес.

Мұның бәрі қазақ әншілік дәстүрінің тамыры терең екенін дәлелдейді. Сол дәстүрді біз де келешекте жалғастыруға ұмтыламыз.

VI. Үй тапсырмасы және бағалау

  • Мақал-мәтелдерді талдап, жаттау.
  • Топтық жұмыстарды бағалау.

Мекеме

Петропавл қаласы, Өнер колледжі — музыкалық-эстетикалық бейіндегі дарынды балаларға арналған мамандандырылған мектеп-интернат кешені.

Пән мұғалімі

Ж. Б. Ашимова

Қысқа құрылым (жылдам шолу)

Ұйымдастыру

Дайындық, көңіл-күй.

Ауызекі сөйлеу

Таныстыру, аударма, жұмбақ.

Жаңа тақырып

Сөзжұмбақ, тыңдалым, мәнерлеп оқу.

Қорытынды

Дәстүр, үй жұмысы, бағалау.