Қорықтың әкімшілік мекен - жайы Қызылорда облысы Арал ауданы, Қазалы қаласынан батысқа 210 шақырым жерде

Ақсу–Жабағылы қорығы 1926 жылы құрылған. Қорық аумағында жоғарғы және төменгі сатыдағы өсімдіктердің 1465 түрі өседі. Олардың ішінде сүректі ағаштардың 16 түрі және бұталардың 62 түрі кездеседі.

Талас терегі, тал, қайың, шетен, үйеңкі, жабайы алма, долана, мойыл, Регель алмұрты секілді ағаштар мен бұталар тау беткейлері мен өзен аңғарларында орман алқаптарын құрайды. Ашық алаңқайлар әсем гүлдер мен көк майса шалғыннан түзілген жасыл кілемдей көрінеді. Бұл өңір жануарлар дүниесіне де бай.

Алакөл мемлекеттік табиғи қорығы Тентек өзені атырауындағы жануарлар мен өсімдіктер әлемін, табиғи бірлестіктерді, сондай-ақ Алакөл көлі аралдарындағы мойнақ шағаланың бірегей популяциясын және басқа да топтас құстарды қорғау мақсатында құрылды.

Алматы қорығы 1931 жылы 15 мамырда 15 000 гектар аумақпен құрылған. 1935 жылы аумағы 40 000 гектарға дейін кеңейіп, кейін одан әрі ұлғайып, Алматы қорығы деп аталды. 1951 жылы қорық жабылып, 1961 жылы 31 шілдеде №524 қаулымен қайта құрылды.

Қорықтың негізгі мақсаты — Іле Алатауының орталық бөлігіндегі табиғи бірлестіктерді, жануарлар мен өсімдіктерді сақтау және олардың табиғи даму заңдылықтарын зерттеу.

Барсакелмес қорығының тарихы 1929 жылы ұйымдастырылған аңшылық шаруашылығынан бастау алады. Аралға қарақұйрық, ақбөкен, орқоян, сұр шіл, Сырдария қырғауылы әкелініп, кейін қорық құрылды. Уақыт өте келе ақбөкен мен құлан да енгізілді.

Қорық флорасына 51 тұқымдасқа жататын 174 туыстың 278 түрі кіреді. Барсакелмес бөлігінде 253 түр, Қасқақұланда 101 түр тіркелген. Қазақстанға ғана тән эндемик өсімдіктердің 14 түрі кездеседі. Өсімдік бірлестіктерінің алуан түрлілігі жер бедері мен топырақ-су жағдайларына байланысты.

Қорғалжың мемлекеттік қорығы орман-аңшылық шаруашылығы негізінде құрылған. Ол Теңіз–Қорғалжың ойпатының ең төменгі бөлігінде орналасып, қазақ шоқылары мен Көкшетау қыраты арасындағы өзен сулары құятын аумақты қамтиды.

Қорық құрамына екі ірі көл жүйесі кіреді, оларға Нұра өзені құяды.

Марқакөл мемлекеттік қорығы Шығыс Қазақстан облысы, Күршім ауданы аумағында орналасқан. Ол бірегей Марқакөл көлін және оны қоршаған ландшафттарды қорғау мақсатында құрылған. Көлге 95 түрлі су көзінен су құйылады.

Марқакөл шұңқыры флораға бай: жоғары сатыдағы өсімдіктердің мыңға жуық түрі, ағаштың 12 түрі және бұтаның 22 түрі бар. Сирек кездесетін 15 өсімдік түрі анықталған. Су маңы және су өсімдіктерінің 30 түрі кездеседі.

Таулы тайга белдеуінде Сібір балқарағайы, қызыл қарақат, таңқурай, Алтай үшқаты, тобылғы, итмұрын өседі. Дәрілік өсімдіктерден қызылтамыр, маралтамыр, алтынтамыр және басқа да түрлер таралған.

Наурызым мемлекеттік қорығы 1931 жылы №826 қаулы бойынша шекарасы бекітіліп құрылған. Алғашқы құрамына кең далалық аумақ, көл жүйелері және Наурызым, Терсек, Сыпсын өңірлеріндегі көктерек, қайың, қарағай ормандары енгізілді. 1936 жылы аумағы ұлғайтылды, 1951 жылы таратылып, 1966 жылы қайта қалпына келтірілді.

Қорық әкімшілік тұрғыдан Қостанай облысының Наурызым және Әулиекөл аудандарына қарайды. Қорғалатын аймақтың біріккен аумағы туралы деректер ресми құжаттарда бөлек көрсетіледі.

Үстірт мемлекеттік табиғи қорығы 1984 жылы 12 шілдеде ұйымдастырылған. Ол Маңғыстау облысының оңтүстігінде орналасқан. Қорық аумағында Үстірт жонының табиғи кешендері, Кендірлісор соры және оған жалғас Қарынжарық құмдары мен ойпаты қамтылады.

Қорық флорасында 43 тұқымдасқа, 163 туысқа жататын өзекті өсімдіктердің 250 түрі бар. Ірі тұқымдастардың қатарында айқышгүлділер, күрделігүлділер, астық тұқымдастар, алабота тұқымдастар және бұршақ тұқымдастар ерекшеленеді.