Ғылым жұрттан асты деп, Кеңессіз сөз бастама
Мақсаты
Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Қазалы ауылы №100 мектептің химия пәні мұғалімі Нұрмашева Жазық Әлімбетқызы ұсынған бұл тәрбие сағатының мақсаты — оқушылардың бойына рухани-адамгершілік қасиеттерді ұялату. Ол үшін мейірбандық, ақылдылық, шыншылдық, қайырымдылық секілді асыл құндылықтарды саналы түрде игеруге ықпал ету көзделеді.
Асыл қасиеттердің өзегі: әділдік, турашылдық, шыншылдық
Адамның асыл қасиеттерінің ең маңыздыларының бірі — әділдік, турашылдық және шыншылдық. Әділдік шын мәнінде адамның іс-әрекетінің тұрақты нормасына айналуы керек. Бұл — өмірдің қажеттілігі, жақсы өмір сүрудің шарты.
Өсиет өлең жолдары
Арғымаққа міндім деп, артқы топтан адаспа.
Күнінде өзім болдым деп, кең пейілге таласпа.
Артық үшін айтысып, достарыңмен сынаспа.
Ғылым жұрттан асты деп, кеңессіз сөз бастама.
Жеңемін деп біреуді өтірік сөзбен қостама.
Жағымсыз қасиеттерден сақтану
Адам бойында асыл қасиеттермен қатар жағымсыз мінездер де кездеседі. Оларға жалқаулық, өзімшілдік, күншілдік, сараңдық, пайдакүнемдік, қорқақтық, менмендік, мақтаншақтық, қулық, екіжүзділік, жарамсақтық, қатыгездік, ашушаңдық, ызақорлық және басқа да теріс қылықтар жатады.
Нақты дағдылар: әдепті сөйлеу және алғыс айту
- Көмектескен, қажет затыңды берген, сыйлық жасаған адамға және жолдасыңа «рахмет» айт.
- Тамақ ішіп болған соң «рахмет» де.
- Біреу саған «рахмет» десе, «жақсы» деп жауап бер.
- Телефон арқылы біреуді шақырғанда «рұқсат болса» деген сөзді ұмытпа.
- Байқаусызда біреуді қағып кетсең, «кешіріңіз» деу керек.
- Сыныпқа кешігіп келсең, мұғалімнен рұқсат сұра.
Ұлы ойлар мен нақылдар
Абайдан бағдар
Тәрбиелік бағытта Абайдың «Он төртінші қара сөзі» немесе «Ғылым таппай мақтанба» өлеңі оқуға ұсынылады.
«Үш-ақ нәрсе — адамның қасиеті: ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек». (Абай)
Абай «Күллі адам баласын қор қылатын үш нәрсе бар, сонан қашпақ керек» деп үйретеді:
- Надандық — білім мен ғылымның жоқтығы; білімсіздік адамды хайуандыққа бастайды.
- Еріншектік — өнердің дұшпаны; талапсыздық пен жігерсіздіктің бастауы.
- Залымдық — адам баласының дұшпаны; адамды адамнан алыстатады.
Шындық пен ниет туралы
«Адамның ішінде болмайды аласы, оларды бұзатын нәпсінің таласы». (Шәкәрім)
«Өтіріктің балын жалап тірі жүргенше, шындықтың уын ішіп өлген артық». (Б. Момышұлы)
Адамгершілікке қатысты Мұхаммед (с.ғ.с.) пайғамбар хадистері мен нақыл сөздер — жүрек тәрбиесінің де, мінез қалыптастырудың да маңызды арқауы.
Өсиет: жақсылықты жолдан бастау
Ана өсиеті
Ана айтты бір өсиет баласына,
Бір жолдың шығарып сап саласына:
— Ей, балам, шамаң келсе жақсылық ек,
Ақ пейіл адамзаттың арасына.
Егер де жол үстінде тікен жатса,
Кірер деп аяғына біреу басса,
Ерінбей-ақ иіліп қолыңменен
Сол тікенді көтеріп алып таста.
Бұл еңбегің қалмас-ты босқа, бекер,
Соны көрген соңғы жас солай етер.
Жақсы үлгіні жалпы жұрт дәстүр жасап,
Жол тазартып, жолаушы жолдан өтер.
Күнделікті өмірге арналған 7 кеңес
1-кеңес
Әр күніңді жақсы оймен баста.
2-кеңес
Күні бойы айналаңдағы адамдар туралы сүйіспеншілікпен және ізгі ниетпен ойла.
3-кеңес
Ұйықтар алдында бүгін қанша адамды қуантқаныңды, жұбатқаныңды, күлдіргеніңді бірнеше минут ой елегінен өткіз.
4-кеңес
Әнді жиірек тыңда: жанды жадыратып, көңілді көтереді.
5-кеңес
Басқалардың қажетіне жарай білуге талпын.
6-кеңес
Тыныштық сақтай біл. Нәзік үнмен, биязы сөйлеуге дағдылан.
7-кеңес
«Жақсылыққа жақсылық — әр кісінің ісі, ал жамандыққа жақсылық — ер кісінің ісі» деген сөзді жаныңда жүретін қағидаға айналдыр.
Қосымша материал
Презентацияны немесе оқу материалдарын қажет болса, слайдты жүктеу арқылы толықтыруға болады.