Қазақша рефераттар

Халықаралық табиғатты қорғау және табиғат ресурстары ұйымы

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Өтетін орны
Атырау облысы, Қызылқоға ауданы, Миялы селосы
Мектеп
Х. Досмұхамедұлы атындағы орта мектеп
Пән
География
Мұғалім
Нұрмұханова Қарылғаш Бақтиярқызы
Сабақ тақырыбы
Табиғат кешендерін қорғау
Сабақ форматы
Қайталау сабағы, дәстүрлі емес (сайыс сабақ)

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Табиғат кешендерін қорғаудың қажеттілігін негізге ала отырып, оқушылардың экологиялық білімін бекіту және тереңдету.

Тәрбиелік

Оқушыларды өз бетінше жұмыс істеуге, өзара тексеруге, ұйымшылдыққа, белсенділікке және жауапкершілікке тәрбиелеу. Эстетикалық тәрбие беру, экологиялық сауаттылыққа баулу.

Дамытушылық

Жаңа технологиялар мен қосымша тапсырмалар арқылы логикалық ойлауды дамыту, білім деңгейін тереңдету, техникалық құралдар көмегімен қызығушылықты арттыру.

Әдістер, ресурстар және пәнаралық байланыс

Сабақ әдістері

  • Сұрақ-жауап
  • Топтастыру әдісі
  • Терминдермен жұмыс
  • Экологиялық есептер
  • Картамен жұмыс
  • Географиялық диктант, сөзжұмбақ

Көрнекіліктер

  • Оқулық
  • Жарты шарлар картасы
  • Интерактивті тақта
  • Марапаттау материалдары

Пәнаралық байланыс

  • География
  • Экология
  • Математика
  • Жаратылыстану

Сабақ барысы: құрылым және ұйымдастыру

  1. I
    Ұйымдастыру
    Сәлемдесу, оқу құралдарын түгендеу, сабаққа дайындығын тексеру.
  2. II
    Үй тапсырмасын сұрау және сайысқа кіріспе
    Сабақ мақсатын жүзеге асыру үшін сынып 3 топқа бөлінеді: «Жасыл желек», «Самал жел», «Мөлдір бұлақ». Әр топта топ басшысы болады және олар топ мүшелерінің жұмысын бағалауға қатысады.
  3. III
    Қорытындылау
    Топтастыру әдісі арқылы негізгі ойларды жинақтау, табиғатты қорғау бойынша ұсыныстар құрастыру.
  4. IV
    Бағалау және марапаттау
    Топ ұпайларын есептеу, белсенді топты және оқушыларды марапаттау.
  5. V
    Үй тапсырмасы
    «Елім бай болсын десең, жеріңнің бабын тап» тақырыбында немесе «Табиғат кешендерін қорғау» бойынша мәнжазба жазу.

Сайыс тапсырмаларының мазмұны

1-тапсырма: «Кім көп біледі?» (үй тапсырмасы бойынша сұрақтар)

  • Табиғат кешені дегеніміз не?
  • Жер шарындағы ең үлкен табиғат кешені қайсы?
  • Адам жер беті табиғат кешендерінің жалпы көлемінің қанша пайызын игерген?
  • Адамдардың шаруашылық әрекетінен табиғаттың өзгеруін неден байқауға болады?
  • Үлкен қалалардың шоғырлануы табиғи ортаға қандай әсерін тигізді?
  • Жер шарындағы адам санының күрт көбеюі неге әкеліп соқты?
  • Табиғи жүйенің түпкілікті өзгеруінен қандай проблемалар туындауы мүмкін?
  • Өз өлкеңде табиғат кешендерінің өзгеруі байқала ма?

2-тапсырма: Экологиялық есептер сайысы

Есеп 1

Шошқа өсіретін кешендерден тәулігіне 350 м³ лас зат өзенге құйылады. Жылына қанша мөлшерде лас зат құйылады?

Шешуі 365 × 350 = 127 750 м³

Есеп 2

Бір автомобиль тәулігіне 20 кг газ бөліп шығарса, 6 автомобиль 1 айда қанша газ бөледі? (30 күн)

Шешуі 6 × 20 = 120; 120 × 30 = 3 600 кг

Есеп 3

Әр адам 1 жылда 3 ағаштан жасалған қағаз өнімін пайдаланады. 5 адамнан тұратын отбасыға 1 жылда қанша қажет?

Шешуі 3 × 5 = 15 (ағаш)

3-тапсырма: «Тез жауап» (иә/жоқ)

Тұжырым Жауап
Табиғат кешендерін мүлде қозғамай, алғашқы қалпында толық сақтауға бола ма? Жоқ
Планета халқының үштен бір бөлігіне су жетіспей ме? Иә
Табиғат кешендерінің өзгерісі адам әрекетінің әсерінен болды ма? Иә
Табиғатты қорғау — күнделікті, болмашы проблемаға жата ма? Жоқ
Қоршаған ортаны қорғау заңнамада қарастырылған ба? Иә
Атмосфераның жылынуы Қазақстанға ғана тән құбылыс па? Жоқ

4-тапсырма: «Картамен саяхат» (нысандарды анықтау)

Сұрақ 1

Теңіздің су айдыны 2/3-ге қысқарды. Судың тұздылығы 2,5 есе артты, балық түрлері жойылуда. Кеме қатынасы мен балық аулау тоқтады. Бұл қай өңір? Картадан көрсет.

Сұрақ 2

Бұрын адам қоныстанбаған кезде қалың ну орман болған. Кейін португал теңізшілері ешкі әкеліп, тастап кеткен. 200 жыл өткен соң жер құр шөлге айналған. Бұл қай жер? Картадан тап.

Сұрақ 3

Осы өңірде 500-ге жуық жарылыс жасалып, оның зардабы адамдардың денсаулығына ауыр әсер етті. Улы тозаң кең аумаққа таралып, өңір халқы арасында белгісіз аурулар мен ұзақ мерзімді зардаптар көбейгені айтылады. Бұл қай жер? Картадан тап.

5-тапсырма: «Бұл не?» (қысқартулар мен ұйымдар)

ХТҚО

Халықаралық табиғатты және табиғи қорларды қорғау одағы (125 елден 800 адам мүше).

ХЭЭҚ

Халықаралық экологиялық экономика қоғамы (49 елден 500 мүше).

WWF (ВВФ)

Ғаламшар тоғайларын қорғауға бағытталған халықаралық ұйым; жастардың табиғат қорғау бастамаларын қолдайды.

Greenpeace (Гринпис)

«Жасыл әлем» бағытындағы бүкілдүниежүзілік табиғат қорғау ұйымы. 1970 жылы құрылған. 17 мемлекетте топтары бар, 2,5 млн адам мүше.

МСОП

Табиғатты қорғау және табиғи ресурстар саласындағы халықаралық ұйым.

ВФОП

Бүкілдүниежүзілік табиғатты қорғау қоры: фауна мен экожүйені сақтау мәселелерімен айналысады; жастар курстары, лагерьлер және табиғат қорғау клубтарын ұйымдастырады.

6-тапсырма: «Білгір географ» (негізгі ұғымдар)

Экология

Адамның табиғатқа әсерін зерттейтін ғылым.

Эколог

Қоршаған ортаның ластануын және оның салдарын зерттейтін маман.

Экология түрлері

Адам экологиясы, ауа экологиясы, су экологиясы, топырақ экологиясы.

Қорытынды: табиғатты қорғау бойынша нақты қадамдар

  • Өндіріс орындарында біртіндеп тазарту қондырғыларын орнату.
  • Зияны аз отын түрлерін қолдану.
  • Қалдықсыз технологияларға көшу.
  • Табиғи байлықты тиімді әрі ұқыпты пайдалану.
  • Флора мен фаунаның жойылып кетуінің алдын алатын шараларды жедел ұйымдастыру.
  • Ағаш отырғызу және жасыл аймақтарды көбейту.
  • Табиғат тазалығын сақтау — әр күннің жауапкершілігі.

Сөзжұмбақ сұрақтары (қайталау)

Сұрақтар

  1. Қоршаған орта туралы ғылым.
  2. Жердің су қабаты.
  3. Атмосфераны негізгі ластаушы көздердің бірі.
  4. Семей полигонында қандай сынақтар жүргізілді?
  5. Жердің ауа қабаты.
  6. Зауыттардан, автокөліктерден шығатын зиянды зат.

Жауаптар

  • 1)Экология
  • 2)Гидросфера
  • 3)Автомобиль
  • 4)Ядролық
  • 5)Атмосфера
  • 6)Түтін