Өткен сабағымызда біздер қосмекенділердің ерекшеліктерімен, құрылысымен таныстақ
Биология · 7-сынып
Сабақтың тақырыбы: «Жорғалаушылардың сыртқы және ішкі құрылысы»
Бұл сабақта қосмекенділер туралы бұрынғы білімді жаңғырта отырып, жорғалаушылар класын жүйелі сипаттауға және олардың құрлық жағдайына бейімделуін түсіндіруге назар аударамыз.
Білімділік
Қосмекенділер бойынша білімді еске түсіріп, жорғалаушылар класына толық сипаттама беруді үйрену.
Дамытушылық
Топтық жұмыс мәдениетін қалыптастыру, пікір алмасу және дәлелдеу дағдыларын дамыту.
Тәрбиелік
Жорғалаушылардың табиғаттағы және адам өміріндегі маңызын түсініп, оларды қорғауға тәрбиелеу.
Қолданылатын құралдар мен ресурстар
- Интерактивті тақта, плакат, аппликация.
- Таблица: «Желілер типі. Жорғалаушылар класы»; «Желілер типі»; «Қосмекенділер класы».
- Кесіртке моделі, ылғалды препараттар.
Әдістер мен стратегиялар
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру және ой шақыру
Сәлеметсіздер ме, оқушылар! Бүгінгі сабағымыз жаңа ашылуларға бастайтын, қызықты жаңалықтарға толы болады деп сенемін.
Өткен сабақта біз қосмекенділердің ерекшеліктері мен құрылысына тоқталдық. Енді сол білімді тірек ете отырып, келесі ірі топ — жорғалаушыларды қарастырамыз.
II. Үй тапсырмасын тексеру (сұрақ-жауап)
1) Өзін-өзі белгілеу
Бағалау парағына «дайынмын» деп есептесеңіз, + белгісін қойыңыз.
2) Белсенділер сұрағы
Үй тапсырмасы бойынша сұрақ қоясыз, сыныптасыңыз жауап береді. Әр сұрақ қойған оқушы бағалау парағына + белгісін қойып отырады.
3) Өзара тексеру (жұптық жұмыс)
Мұғалім сұрақ қояды: I нұсқа жауап береді, II нұсқа тыңдап, дұрыстығын тексеріп + белгісін қояды. Әр жауапқа 30 секунд беріледі, тыңдау сыбырлап жүргізіледі.
1-сұрақ: Қанайналым жүйесінің ерекшелігі
Жүрегі үш бөлімді, екі қанайналым шеңбері бар, ағзаға аралас қан таралады.
2-сұрақ: Тыныс алу жүйесінің ерекшелігі
Құрлықта өкпе арқылы, суда тері арқылы (тері бездерінің қатысуымен) тыныс алады.
3-сұрақ: Асқорыту жүйесінің ерекшелігі
Тістері жоқ, тілінің ұшы ойыс, клоакасы бар.
4-сұрақ: Зәршығару жүйесі
Екі бүйрек, екі несепағар түтігі, бір қуық.
5-сұрақ: Көбею ерекшелігі
Дара жынысты, сырттай ұрықтанады, дернәсілі — итшабақ.
6-сұрақ: Қосмекенділер отрядтары
Құйрықсыз, құйрықты, аяқсыз.
4) Дәлелденген диктант (дәптермен жұмыс)
Уақыты: 10 секунд
- 1 Алғаш құрлыққа шыққан қосмекенді: стегоцефал.
- 2 Неше отрядқа бөлінеді: үш.
- 3 Мойын омыртқасының саны: бір.
- 4 Ортаңғы құлақ қуысындағы сүйек: үзеңгі.
- 5 Тік ішектің кеңейген бөлігі: клоака.
Қорытынды:
Тапсырмалар жақсы орындалды. Енді жаңа тақырыпқа көшеміз.
Жаңа тақырыпқа кіріспе
Бүгін біз жануарлар дүниесіндегі ерекше топпен танысамыз. Бұл жануарлар туралы аңыздар мен ертегілерде жиі айтылады.
Сипаттамалар арқылы анықтайық:
- Көзінде «гипноздық» қасиеті бар деп сипатталатын — жылан.
- Ұзақ жасайтын — тасбақалар.
- Шапшаң қимылдайтын — кесірткелер.
- Тез түсін өзгерте алатын — хамелеон.
- Медицинада символ ретінде қолданылатын — жылан.
Бұл қай жануарлар тобы? Жорғалаушылар.
Ендеше, бүгінгі тақырыбымыз — жорғалаушылар. Сіз қалай ойлайсыз: бүгінгі сабағымыздың мақсаты қандай? Жорғалаушылар туралы нені білесіз? Сабақ барысында білімдеріңізді толықтырасыздар.
Проблемалық жағдай: құрлыққа бейімделу
Шамамен 290 млн. жыл бұрын қосмекенділер ылғалды таскөмір кезеңінде тіршілік етті. Кейін климат өзгеріп, қуаңшылық басым болған перьм және юра кезеңдері басталды.
Негізгі сұрақ
Мұндай өзгеріске жануарлар қалай бейімделуі керек және неге?
Сабақ соңында жауап берілетін қорытынды сұрақ
Жорғалаушылар қандай сыртқы және ішкі құрылыс ерекшеліктерінің арқасында нағыз құрлық жануарлары бола алады?