Үшбұрыштың ауданын табыңдар

Сабақ сценарийі • сайыс форматы • ұпаймен бағалау

Сабақтың жүру барысы

Бұл сабақта оқушылар үшбұрыштың ауданын табу формулаларын қолдана отырып, есеп шығару дағдыларын бекітеді. Жұмыс түрлері кезең-кезеңімен ұйымдастырылып, әр бөлімде ұпай жинау арқылы оқушылардың белсенділігі арттырылады.

1) Ұйымдастыру

Сыныпты топтарға бөлу, бағалау талаптарын нақтылау, сабақтың мақсатымен таныстыру.

2) Озық тапсырма (жеке оқушымен жұмыс)

Тәжікова Айдана үйде дайындаған «Тіктөртбұрыштың ауданын табу» тақырыбындағы жұмысын көрсетіп, қорғайды.

3) «Тендер» жариялау (ойын желісі)

Хабарландыру: Республикалық Құрылыс және жол министрлігі Сағыз–Миялы тас жолын салуға тендер жариялайды. Тендерге үш топ қатысады:

  • Тікбұрышты үшбұрыш
  • Теңқабырғалы үшбұрыш
  • Теңбүйірлі үшбұрыш

4) Алғашқы қадам (үй тапсырмасын тексеру)

Үй тапсырмасы: №236 есеп. Әр топ мүшесіне орындағаны үшін 10 ұпай беріледі. Тексеруді топ басшысы жүргізеді.

5) Лездік тапсырма (сұрақ–жауап)

Әр сұраққа 10 ұпай.

  1. Үшбұрыштың қандай түрлерін білесіздер?
  2. Үшбұрыштың периметрі дегеніміз не?
  3. Үшбұрыштың орта сызығы дегеніміз не?
  4. Үшбұрыштың тамаша нүктелерін атаңыз.
  5. Үшбұрыштың ауданы дегеніміз не?

6) Біліктілік сайысы (топтық тапсырмалар)

Әр топқа жеке тапсырма беріледі. Бағалау: 50 ұпай.

Тікбұрышты үшбұрыш тобы: кестені толтыру

Мұнда c — гипотенуза, h — тік бұрыш төбесінен гипотенузаға түсірілген биіктік, S — аудан.

c h S
1 10 м 5 м ?
2 0,24 см ? 1,44 см²
3 1,2 дм 6,3 дм ?
4 ? 169 мм 253,5 мм²
5 7,8 м ? 23,4 м²

Теңбүйірлі үшбұрыш тобы: топтастыру стратегиясы

Үшбұрыштың түрлері:

  • Теңбүйірлі үшбұрыш
  • Тікбұрышты үшбұрыш
  • Теңқабырғалы үшбұрыш
  • Доғал бұрышты үшбұрыш
  • Сүйір бұрышты үшбұрыш
  • Әр түрлі қабырғалы үшбұрыш

Теңқабырғалы үшбұрыш тобы: Венн диаграммасы

Үшбұрыш түрлерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын Венн диаграммасы арқылы салыстырып жазыңыздар.

7) Алғырлық кілті (оқулықпен жұмыс)

Әр топ ұпай санатын өзі таңдайды.

№234 есеп

30 ұпай
  1. Бер: ABC үшбұрыш, S = 36 м², a = 12 м. Таб: h.
  2. Бер: ABC үшбұрыш, S = 36 м², h = 4 м. Таб: a.

№241 есеп

40 ұпай
  1. Бер: ABC — тікбұрышты үшбұрыш, a = 1,6 м, b = 4,5 м. Таб: S.
  2. Бер: ABC — тікбұрышты үшбұрыш, a = 5 см, b = 7,6 см. Таб: S.

№245 есеп

50 ұпай
  1. Бер: үшбұрыш, a = 29, b = 25, c = 6. Таб: S.
  2. Бер: үшбұрыш, a = 29, b = 25, c = 6. Таб: S.

Ескерту: берілген мәтінде №245 есептің 2-тапсырмасы 1-тапсырмамен бірдей жазылған. Қажет болса, шартын нақтылап түзету ұсынылады.

8) Сергіту сәті (логикалық тапсырмалар)

Әр дұрыс жауапқа 10 ұпай.

Тікбұрышты үшбұрыш тобы: сөзжұмбақ

  1. Ондық бөлшектің арасына қойылатын таңба? (үтір)
  2. Мұхиттың ең терең жері қалай аталады? (шұңғыма)
  3. Алтын Орданың негізін қалаған хан? (Батый)
  4. Сарыарқаның екінші атауы? (ұсақ шоқы)
  5. Реакцияға түсетін зат қалай аталады? (реагент)
  6. Ырыс алды — ... (ынтымақ)
  7. Моңғол империясының негізін қалаған кім? (Шыңғыс хан)

Теңбүйірлі үшбұрыш тобы: жұмбақтар

  1. Бірдей санды бірнеше рет көбейтуден тұрады. Егер оны ықшамдасаң, қандай атау болады? (Дәреже)
  2. Егіз туған қос жүйрік жарыса шауып терлейді. Бірін-бірі көрмейді, дамылсыз шапса да бір мәреге келмейді. (Параллель түзу)
  3. Бүтін сан, бөлшек сандар — барлығы да бар онда. Бұл қандай сан: оң, теріс санның бәрі сонда. (Рационал сандар)

Теңқабырғалы үшбұрыш тобы: мақал-мәтелді жалғастыру

  1. Білікті бірді жығады, ... (білімді мыңды жығады)
  2. Айдағаным бес ешкі, ... (ысқырығы жер жарады)
  3. Бір тал ексең, ... (он тал ек)

9) Психологиялық тренинг: «Сіз кімсіз?»

Қатысушыларға адамның бойында жиі кездеспейтін ерекше қабілеттердің бірін таңдау ұсынылады. Таңдаудан кейін қорытынды түсіндірме оқылады.

1) Биікке ұша білу

Сіз болған жағдайды сол қалпында қабылдайсыз, тәуелсіз әрекет еткенді ұнатасыз және өз бетіңізбен, қажет болса тәуекелді шешім қабылдай аласыз. Сізден жақсы ұшқыш немесе саясаткер шығуы мүмкін. Әлемді өзгертетін ауқымды жоба туралы ойлануға бейімсіз.

2) Көрінбей қалу

Көлеңкеде қалып, айналада не болып жатқанын бақылауға құмарсыз. Проблеманың түбірін тауып, себеп-салдарын анықтауға мән бересіз. Басқалар ойламаған шешімдерді ұсынуға қабілеттісіз.

3) Кез келген бейнеге айнала алу

Кез келген ортаға оңай бейімделесіз. Басқа адамның көңіл күйін түсіну, өзіңізді оның орнына қоя білу сізге жеңіл. Жазушылық және актерлік мамандықтар сізге сай келуі мүмкін.

4) Басқа адамдардың ойын оқи алу

Сөздің астарындағы нақты мәнді сезе аласыз. Адамды жарты сөзден түсініп, мінез-құлқын ескере отырып, әрекетін алдын ала болжайсыз. Сіз үшін өзгенің не сезіп, не ойлайтыны маңызды. Ықтимал мамандықтар: заңгер, психолог, мұғалім, социолог.

10) Шешуші сәт (тесттер мен сәйкестендіру)

Дұрыс жауапқа 10 ұпай. Тапсырмалар: тест, семантикалық карта, сәйкестендіру тесті (activate құралымен орындауға болады).

Тест тапсырмалары

  1. 1) Бір қабырғасы 24 см, оған түсірілген биіктігі 11 см. Үшбұрыштың ауданын табыңдар.

    A) 13,2 см²    B) 528 см²    C) 132 см²    D) 528 см²

  2. 2) Үшбұрыштың ауданы 64 м², қабырғасы 16 м. Биіктігін табыңдар.

    A) 0,8 м    B) 0,08 м    C) 8 м    D) 8 см

  3. 3) Үшбұрыштың ауданы 1,21 дм², биіктігі 2,2 дм. Қабырғасын табыңдар.

    A) 1,1 дм    B) 1,1 см    C) 11 дм    D) 0,11 дм

  4. 4) Тікбұрышты үшбұрыштың катеттері: a = 6 м, b = 8 м. Ауданын табыңдар.

    A) 2,4 м²    B) 24 м²    C) 24 м    D) 2,4 м

  5. 5) Гипотенузасы 8 м, тік бұрышына түсірілген биіктігі 4 м. Тікбұрышты үшбұрыштың ауданын табыңдар.

    A) 1,6 м²    B) 16 м²    C) 16 м    D) 0,16 м²

Сәйкестендіру: аудан өлшем бірліктері

Берілген мәндерді квадрат метрмен (м²) өрнектеу.

Берілген м² түрінде
155 дм² 0,0155 м²
155 см² 0,155 м²
155000 мм² 1,55 м²

Қорытынды: топтардың ұпайы есептеліп, жеңімпаз командаға сертификат тапсырылады.

11) Үй тапсырмасы

  • 1. №245 есеп (3, 4).
  • 2. «Талапкер» тест кітабынан 9-нұсқа, 18-есеп.

    Есеп: Үшбұрыштың қабырғалары 10 см және 12 см, ал олардың арасындағы бұрышы 45°. Ауданын табыңыз.

Қорытындылау

«Еліңнің ұлы болсаң, еліңе жаның ашыса, азаматтық намысың болса, қазақтың ұлттық жалғыз мемлекетінің нығайып-көркеюі жолында жан теріңді сығып жүріп білім алып, еңбек ет. Жердің де, елдің де иесі өзің екендігін ұмытпа».

Н. Назарбаев

Мадақтау және бағалау

Оқушылардың жұмысы ұпай арқылы бағаланып, белсенді қатысушылар мадақталады.

Авторы

Атырау облысы, Қызылқоға ауданы, Кенбай орта мектебінің математика пәні мұғалімі — Изгараева Гүлзира Танатбаевна.