Қазақша рефераттар

Судың сұйық күйін белгіле

Суды қорғау: сабақ жоспары және мазмұндық бағыттар

Бұл сабақ оқушылардың су туралы білімін тиянақтауға, судың адам өміріндегі және табиғаттағы маңызын терең түсіндіруге, сондай-ақ суды үнемдеу мен тазалығын сақтауға тәрбиелеуге бағытталған.

Сабақтың тақырыбы

Суды қорғау

Сабақтың түрі

Аралас сабақ, кездесу сабағы

Сабақ әдістері

Сұрақ-жауап, топтық жұмыс, шығармашылық тапсырмалар

Көрнекіліктер

ҚР картасы, сөзжұмбақ, мақал-мәтелдер, жұмбақтар, сауалнама

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

Білімділік

  • Оқушылардың алған білімдерін тиянақтау.
  • Судың пайдасын және оның өмірдегі рөлін ұғындыру.
  • Судың тазалығын сақтаудың маңызын түсіндіру.

Дамытушылық

  • Мәтінмен жұмыс жасау дағдыларын дамыту.
  • Ой қорыту мен дәлелдеу қабілетін арттыру.
  • Шығармашылық қабілетін жетілдіру.

Тәрбиелік

  • Тазалықты сақтауға баулу.
  • Суды үнемдеуге үйрету.
  • Табиғатты аялау және суды қорғау мәдениетін қалыптастыру.

I. Қызығушылықты ояту

Сұрақ: Ауылымыздың жанынан қандай өзен ағып жатыр?

Жауап: Жайық өзені ағып жатыр.

Үй тапсырмасы: су туралы мақал-мәтелдер

  • Су анасы — бұлақ.
  • Сусыз жер — нусыз жер.
  • Су жүрген жер — береке.
  • Су ішкен құдыққа түкірме.
  • Судың да сұрауы бар.
  • Өзен жағалағанның өзегі талмас.
  • Суымен Жайық әдемі, ескегімен қайық әдемі.

II. Жаңа білімді меңгерту: судың құны мен маңызы

Су — тек тұрмыстық қажеттілік емес, өндіріс пен ауыл шаруашылығының да негізгі ресурсы. Төмендегі деректер судың қаншалықты көп жұмсалатынын айқын көрсетеді:

Азық-түлік

Бір бөлке нан болатын бидайды өсіруге 200 л су қажет.

Энергетика және шикізат

1 литр мұнай алу үшін 10 л су қажет.

Өндіріс

1 тонна көмір өндіруге 6 тонна су қажет.

Ауыл шаруашылығы

1 тонна мақта өсіруге 200 тонна су қажет.

Тау-кен және металлургия

1 тонна мыс өндіруге 5000 тонна су қажет.

III. Мәтінмен жұмыс

  • Мәтінді мұғалімнің мәнерлеп оқып беруі.
  • Оқушылардың іштей оқуы.
  • Оқушылардың бөліп оқуы.

Сұрақ-жауап

Мәтін соңындағы сұрақтарға жауап беру арқылы негізгі ойды анықтау және қорытынды жасау.

IV. Сөзжұмбақ және жұмбақтар

Жұмбақ

Мені күтіп ел тілер,
Келсем неге келді дер.

Жауабы: Жаңбыр

Жұмбақ

Суда жүрсе күлімдейді,
Судан шықса өлем дейді.

Жауабы: Балық

Сұрақ

Судың күйін ата.

Жауабы: Сұйық

Сұрақ

Қазақстандағы өзен.

Жауабы: Сырдария

Жұмбақ

Бір асыл тас аспаннан жер бетіне жетеді,
Жер бетіне жеткен соң ғайып болып кетеді.

Жауабы: Бұршақ

Жұмбақ

Дәмі де жоқ, түсі жоқ, пайдаланбас кісі жоқ.

Жауабы: Су

V. Сергіту сәті

Тырс-тырс, тырс-тырс! Жаңбыр көп жауады. Тамшылар тамады. Тырс-тырс, тырс-тырс! Терезе қағады. Тырс-тырс, тырс-тырс! Ауаны жаңартып, Жаңбыр көп жауады.

VI. Шығармашылық жұмыс

Оқушылар топпен жұмыс істеп, қысқаша әңгіме немесе ұсыныс жазады.

I топ

Судың күйлері. Табиғаттағы су айналымы.

II топ

Суды қорғау (ғылыми ұсыныс).

III топ

Судың пайдасы.

VII. Дәрігерлер кеңесі

Мектеп медбикесі Умбетқалиева Рабиға оқушыларға таза су ішудің, жеке бас гигиенасын сақтаудың және суды үнемдеудің денсаулыққа әсері туралы кеңес береді.

VIII. Сауалнамалық жұмыс (2 нұсқа)

Тапсырма екі нұсқада беріледі. Оқушылар жауаптарды өзара тексеріп, талқылайды.

I нұсқа

  1. Күн суытқанда су неге айналады?
    а) Бу    ә) Ауа    б) Мұз
  2. Судың қасиетін белгіле.
    а) Қатты    ә) Мөлдір    б) Қант
  3. Өлі табиғатты белгіле.
    а) Адам    ә) Мөлдір    б) Газ
  4. Судың сұйық күйін белгіле.
    а) Мұз    ә) Су    б) Бу

II нұсқа

  1. Суда ерімейтін затты белгіле.
    а) Құм    ә) Тұз    б) Қант
  2. Судың газ күйін ата.
    а) Жаңбыр    ә) Бу    б) Қар
  3. Судың қасиетін белгіле.
    а) Ақ    ә) Мөлдір    б) Сұр
  4. Суда еритін затты белгіле.
    а) Қант    ә) Тас    б) Құм

Судың ластану себептері

  • Көң.
  • Жануарлардың өлекселері.
  • Қоқыс.
  • Күл төгу.

IX. «Таза су» акциясы

«Таза су — денсаулықтың кепілі» қағидасын негізге ала отырып, оқушылар нақты дәлелдер келтіреді және пайдалы қорытынды шығарады.

I топ

Су туралы мақал-мәтелдер мен тыйым сөздер жазу.

II топ

«Су болмаса…» тақырыбында пікір жазу.

III топ

«Су болса…» тақырыбында пікір жазу.

X. Үй тапсырмасы

  • Хрестоматиядан су туралы мақал-мәтелдер жазып келу.
  • Ағаларға тілек жазу.
  • «Суды қорғау» тақырыбында кітапша жасау.

XI. Экологиялық ахуал: Арал тағдыры

Арал теңізі бүгінгі күні қатты тартылып, көлемі кішірейіп, көптеген аумақтары сортаңға айналып барады. Су — тіршіліктің негізгі көзі екенін ұққан ата-бабаларымыз суға ерекше мән берген. Сондықтан судың тазалығын сақтап, оны үнемдеп жұмсау — баршамыздың ортақ міндетіміз.

Қорытынды

Су жүргізер тіршіліктің тамырын, Су жоқ болса, тіршілік тамам, бауырым. Судың біле тұра маңызын, Көп болған соң ұмытамыз қадірін.