Қарлығаштың құйрығы неге айыр. Сабақтың мақсаты
Сабақ барысы
Бұл сабақта оқушылар ертегінің түрлерін ажыратып, мәтінмен жұмыс істеу дағдыларын дамытады. Негізгі назар «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?» ертегісінің идеясын түсінуге және кейіпкерлер әрекетін бағалауға бағытталады.
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу, сабаққа дайындықты тексеру.
- Сыныпта жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру.
2) Үй тапсырмасына шолу: «Құмырсқаның қанағаты» (ел аузынан)
Сынып үш топқа бөлінеді. Әр топ тапсырманы өз бағытында орындайды: сахналау, мағынасын ашу, сұрақ-жауап.
1-топ
Сахналап көрсету
Мәтіндегі негізгі көріністерді рөлге бөліп ойнайды.
2-топ
Мағынасын ашу
«Еңбекқор құмырсқа», «қораптағы құмырсқа» тіркестерінің мәнін түсіндіреді.
3-топ
Сұрақ-жауап
- Оқымысты құмырсқаны неге және қалай сынады?
- Құмырсқаның ақылы, қайраты, қанағаты барын неден байқадың?
- Құмырсқаның қасында дән жата тұра ашығу себебі неде деп ойлайсың?
- Құмырсқа туралы қандай мысал білесің? (Крылов: «Құмырсқа мен Шегіртке»)
3) Үй тапсырмасын бекіту
Құмырсқа — бунақденелілерге жататын жәндік. Оның пайдасы көп: кейбірі дәрілік қасиетімен бағаланады, сондай-ақ табиғаттағы «тазалықшы» қызметін атқарады.
Халық болжамында құмырсқа илеуіне қарап бағыт-бағдарды айыру, ауа райын болжау сияқты танымдық тұжырымдар кездеседі.
4) Жаңа сабаққа кіріспе
Сұрақ: Құмырсқа қай класқа жатады? (Бунақденелілер.)
Сұрақ: Дүниетанудан тағы қандай кластарды атай аласыңдар? (Сүтқоректілер, бауырымен жорғалаушылар, құстар.)
Сұрақ: Қандай құстарды білесіңдер? (Қаршыға, қарға, бүркіт, қарлығаш.)
Қарлығаш — адамның досы, қайырымды құс ретінде танылған. Осы ой жаңа тақырыпқа табиғи көпір болады.
Сергіту сәті
Қарлығашқа ұқсайық,
Қанат жайып ұшайық.
Ұшып-ұшып алайық,
Ұшып алып қонайық.
Бүгінгі жаңа тақырып: «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?» ертегісі. Ертегі түрлерін еске түсіреміз:
- Қиял-ғажайып ертегілер
- Шыншыл ертегілер
- Жан-жануарлар туралы ертегілер
5) Мағынаны тану
Интерактивті тақтадан «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?» ертегісі көрсетіледі. Оқушылар алған әсері мен түсінгенін әңгімелейді.
Талқылауға сұрақ
Осы ертегіден алған әсерлерің қандай?
6) Оқулықпен жұмыс
- Мұғалімнің мәнерлеп оқуы
- Оқушылардың іштей оқуы
- Тізбектей оқуы
- Мәтіннен Айдаһар мен Масаға қатысты зұлымдық әрекеттерін тауып оқуы
7) Дәптермен жұмыс
Сөздік жұмысы
- Дерт
- ауру, сырқат
- Не қилы
- әр түрлі
Шығармашылық тапсырмалар
- Ертегі кейіпкерлеріне мінездеме беру
- Кейіпкерлердің суретін салу
8) Сұрақ-жауап
Сұрақ 1
Айдаһар қанды неге іше алмады?
Сұрақ 2
Қарлығаштың құйрығы неге айыр болды?
Сұрақ 3
Адам қарлығашты неге жақсы көреді?
9) Ой қорыту
«Қарлығаш әулие» әңгімесі арқылы Төле бидің шешендігі мен тапқыр ойы қорытындыланады. Бір ауыз сөздің мың ауыз сөзге татитыны айтылып, қарлығаштың да қасиетті, қадірлі құс ретінде бағаланатыны түйінделеді.
Негізгі идея
Қайырымдылық, адалдық және жанашырлық — адамды да, табиғатты да жақсылыққа бастайтын құндылықтар.
10) Бағалау
Оқушылардың оқу белсенділігі, топтық жұмысқа қатысуы, сұрақтарға жауап беруі және шығармашылық тапсырмаларды орындауы негізге алынады.
11) Үйге тапсырма
- Мақал-мәтел жазып келу.
- Тақпақ жазып келу.
- Жұмбақ құрастыру.