Сұрақ белгісі
Бұл жоспар хабарлы сөйлем тақырыбын түсіндіруге, мәтін мен сөйлем туралы бұрынғы білімді бекітуге және оқушылардың сөйлеу, жазу дағдыларын дамытуға бағытталған. Сабақ барысында сұрақ-жауап, топтық жұмыс, ойын элементтері және семантикалық карта қолданылады.
Сабақтың мақсаты
- Хабарлы сөйлем туралы түсінік беру; мәтін мен сөйлем жөніндегі білімдерін тереңдету және байқағыштық қабілетін арттыру.
- Сөздік қорын молайту, сөйлеу тілін дамыту.
- Әдемі, таза, ұқыпты жазуға тәрбиелеу.
Сабақтың құрылымы
1) Ұйымдастыру бөлімі
- Оқушыларды сабаққа дайындау, оқу құралдарын түгендеу.
2) Үй тапсырмасын тексеру
- Сұрақ-жауап арқылы білімін тексеру.
- 1–2 оқушыға үй тапсырмасын оқыту, ережені сұрау.
- Дәптерлерін жинау.
3) Ой шақыру (мәтін туралы)
Сұрақ
Мәтін дегеніміз не?
Сұрақ
Мәтіннің бөліктері қандай?
Сұрақ
Мәтіннің неше түрі бар?
Жаңа сабақ: хабарлы сөйлем
Ой қозғау: топтастыру
Бүгін біз сөйлемнің бір түрімен — хабарлы сөйлеммен танысамыз. Оқушылармен бірге сөйлем түрлерін топтастырып, айырмашылықтарын қысқаша еске түсіреміз.
Мағынаны тану: оқулықпен жұмыс
Оқулық
75-бет, 224-жаттығу
- Мәтінді түсініп оқу.
- Әр сөйлемде не туралы айтылғанын анықтау.
- Сөйлем соңындағы тыныс белгілеріне назар аудару.
Ереже
Бірдеңе жайында хабарлау мақсатымен айтылған сөйлемді хабарлы сөйлем дейміз.
Ережені сөйлемдер арқылы дәлелдету: оқушылар мәтіннен хабарлы сөйлемдерді тауып, неге хабарлы екенін түсіндіреді.
Дәптермен жұмыс және жаттығулар
Күннің жады және көркем жазу
Мақал
Көп жасаған білмейді, көп көрген біледі.
Сөздер
Кк: көзілдірік, күрек
225-жаттығу: тыныс белгілері және тақырып қою
Мәтінді тиісті тыныс белгісін қойып көшіріп жазыңдар. Мәтінге ат қойыңдар.
Бұлбұл — кішкентай құс.
Ол таңертең ағашқа қонып алып, сайрайды.
Бұлбұлдың үні құлаққа өте жағымды.
Қосымша: «Бұлбұл туралы не білесің?» сұрағы арқылы оқушылардың бұрынғы білімін еске түсіру.
Сергіту сәті
- «Сөйлемді аяқта» ойыны.
- Адасқан сөздерден сөйлем құрау.
226-жаттығу: сөздерді топтастыру
Сөздерді оқып, әйелдердің киімін білдіретін сөздерді бір бөлек, ерлердің киімін білдіретін сөздерді бір бөлек топтастыр.
Әйелдер киімі
- Сәукеле
- Орамал
- Жаулық
- Қамзол
- Шәлі
Ерлер киімі
- Жейде
- Күпі
- Құлақшын
- Ішік
- Шекпен
227-жаттығу: топтық жұмыс
1-топ
«Орамал» сөзімен сөйлем құрау, дыбыстық талдау жасау.
2-топ
«Құлақшын» сөзімен сөйлем құрау, дыбыстық талдау жасау.
Тапсырма
Берілген сөйлемдердің хабарлы сөйлем екенін дәлелде.
- Менің досым Қырғызстанда тұрады.
- Мен оған өз елім туралы мақтанышпен жазамын.
- Ол жазда Алматыға келмекші.
- Досымды асыға күтіп жүрмін.
Бекіту және бағалау
Ой толғаныс: семантикалық карта және терме диктанты
Хабарлы сөйлемдерді тауып, көшіріп жазыңдар.
Ажар кітапханаға барды.
Үйді кім салады?
Алақай, ертең концертке барамыз.
Сыныпта өнерлі оқушылар бар ма?
Бүгін қар қалың жауды.
Ойды шынықтыру: орны ауысқан сөздерден сөйлем құрау
А)
Әсел, айтады, ән, Отан туралы.
Ә)
Болат, тартады, домбыра.
Б)
Концерт, қоясыңдар, ма, сендер.
В)
Қандай, керемет, даусы.
Тест тапсырмалары
-
1) Сөйлемнің неше түрі бар?
- А) 2
- Ә) 1
- Б) 3
-
2) Дұрыс сөйлемді тап.
- А) Оқиды Асхат сыныпта екінші.
- Ә) Асхат екінші сыныпта оқиды.
- Б) Сыныпта оқиды бесінші Асхат.
-
3) Хабарлы сөйлемнің соңына қандай белгі қойылады?
- А) Нүкте
- Ә) Сұрақ белгісі
- Б) Леп белгісі
-
4) Сөйлем деген не?
- А) Тиянақты ойды білдіреді.
- Ә) Заттың қимылын білдіреді.
- Б) Заттың түсін білдіреді.
-
5) Мәтін түрлері.
- А) Басы, негізгі, соңы.
- Ә) Әңгімелеу, сипаттау, пайымдау.
- Б) Хабарлы, сұраулы, лепті.
-
6) Дауысты дыбыс неше түрге бөлінеді?
- А) 3
- Ә) 2
- Б) 4
-
7) Дауыссыз дыбыстар неше түрге бөлінеді?
- А) 2
- Ә) 3
- Б) 4
-
8) «У» дыбысы қандай дыбыс?
- А) Дауысты
- Ә) Дауыссыз
- Б) Кейде дауысты, кейде дауыссыз
Сабақты қорыту
Өзіңді тексер
Нені білем?
- Сөйлем
- Мәтін
- Сөйлем түрлері
Нені үйрендім?
Хабарлы сөйлем.
Нені үйренгім келеді?
Сұраулы және лепті сөйлемдер туралы.
Бұл сабақ жоспары оқушының ойлауын белсендіруге, тыныс белгілерін дұрыс қолдануға және хабарлы сөйлемді мәтін ішінде ажырата білуге бағытталған.