Сандықтың тапсырмалары
Орал қаласы, №19 орта жалпы білім беретін мектебі
Бастауыш сынып мұғалімі: Гүлбар Құспанова
Сабақтың тақырыбы
Жалаң және жайылма сөйлем
Сабақтың мақсаты
1) Білімділік
Жалаң және жайылма сөйлем туралы білімдерін кеңейту; сауатты, көркем жазу дағдыларын қалыптастыру.
2) Дамытушылық
Танымдық және шығармашылық тапсырмалар арқылы оқушылардың ойлау қабілетін дамыту, тілін ұштау.
3) Тәрбиелік
Шапшаңдыққа және уақытты тиімді пайдалануға тәрбиелеу.
Сабақ туралы мәлімет
- Сабақтың түрі
- Қайталау сабағы
- Оқыту әдістері
- Сөздік, көрнекі, талдау, салыстыру, ажырату, жинақтау, өз бетінше жұмыс, жазба жұмысы, ізденіс әдісі, ойын.
- Көрнекіліктер
- Тірек-сызба, слайд, карточкалар
- Пәнаралық байланыс
- Дүниетану
Сабақтың барысы
I. Психологиялық дайындық
Слайдта Ы. Алтынсариннің портреті көрсетіледі. Мұғалім оқушыларға сұрақ қояды: «Балалар, бұл кім? Ол туралы не білеміз? Қандай өлеңін білесіңдер?»
Хормен айтылатын шумақ
Кел, балалар, оқылық!
Оқығанды көңілге
Ықыласпен тоқылық.
Оқысаңыз, балалар,
Шамнан шырақ жағылар.
Тілегенің алдыңнан
Іздемей-ақ табылар!
Бүгінгі сабақта оқып-білгендеріңді көңілдеріңе ықыласпен тоқып, белсенді қатысуларыңа тілектеспін. Сабаққа қонақ ұстаздар келіп отыр — білімдеріңді көрсетуге мүмкіндік!
Сабақ басталмас бұрын өткен тақырып бойынша қысқаша қайталау жасаймыз: монитордағы тест тапсырмаларын оқушылар жазбаша орындайды, кейін көршісімен өзара тексереді.
II. Өткенді еске түсіру (тест)
-
1) «Кім? не? кімдер? нелер? кімі? несі?» сұрақтарына жауап беретін сөйлемнің негізгі мүшесі:
- A) баяндауыш
- Ә) бастауыш
- Б) тұрлаусыз мүше
-
2) Бастауыштың іс-әрекетін, қимылын білдіретін сөздерді қалай атайды?
- A) баяндауыш
- Ә) тұрлаулы мүше
- Б) тұрлаусыз мүше
-
3) Сөйлемнің тұрлаулы мүшелерін тап: «Бүгін қар қалың жауды.»
- A) бүгін, жауды
- Ә) қар, жауды
- Б) қалың, жауды
-
4) Сөйлемнің тұрлаусыз мүшелерін тап: «Балалар әдемі аққала жасады.»
- A) әдемі, аққала
- Ә) балалар
- Б) жасады
-
5) Тек тұрлаулы мүшелерден ғана құралған сөйлем қалай аталады?
- A) жайылма
- Ә) жалаң, жайылма
- Б) жалаң
III. Негізгі бөлім
«Білім еліне саяхат» форматы
Бүгін біліміміздің артып, сөз байлығымыздың молайғанын көрсету үшін «Білім еліне» саяхат жасаймыз. Саяхат барысында бірнеше қақпадан өтеміз. Әр қақпаның өз тапсырмасы бар: тапсырманы орындасақ — қақпа ашылады, келесі қақпаға өтеміз. Жауаптың толық болуы және көркем жазу талап етіледі.
Дәптермен жұмыс
Дәптерімізді ашып, бүгінгі күнді жазамыз. Көркем жазу жұмысы орындалады.
Тақырып пен мақсат
Сабақтың тақырыбы мен мақсаттары таныстырылады.
Сөйлем туралы қысқаша қайталау
Сөйлемнің негізгі белгілерін еске түсіреміз:
- Сөздер мағыналық байланыста болады.
- Аяқталған ойды білдіреді.
- Бірінші сөзі бас әріптен бастап жазылады.
- Соңына тыныс белгілері қойылады: ., !, ?
1. «Білгірлер» қақпасы
1-жаттығу
Төмендегі сөйлем үлгілерін негізге алып, екі сөзден, кейін үш, төрт, бес сөзден тұратын бірнеше сөйлем құрастырып жаз:
- Таң атты.
- Аппақ қар жауды.
- Ауада ұлпа қар қалқиды.
- Олар күн сәулесінен жылт-жылт етеді.
- Құрастырған мәтініңді оқы.
- Оған тақырып қой.
- Үшінші сөйлемді сөйлем мүшелеріне талда.
- Сөйлем мүшелерінің байланысын сызба арқылы көрсет.
Нәтиже
Тапсырма орындалған соң қақпа ашылады.
2. «Ойшылдар» қақпасы
2-жаттығу
- Мәтінді түсініп оқы.
- Алғашқы үш сөйлемді жалаң сөйлемге айналдырып жаз.
- Бастауыш пен баяндауыштың астын сыз.
- Өзің білетін басқа салт-дәстүрлерді ата.
Нәтиже
Тапсырма орындалған соң қақпа ашылады.
3. «Тапқырлар» қақпасы
Көру диктанты
Көру диктанты жазылады. Тапсырма аяқталған соң қақпа ашылады.
Саяхаттың аралық қорытындысы
Үш қақпадан өткеннен кейін қала бейнесі көрсетіліп, «Алақай, алақай! Білім еліне жеттік!» деген қуанышты үн естіледі. Енді «Білім елінде» бізді сыйлық күтіп тұрған сандыққа жақындаймыз.
4. Сергіту сәті
Қысқа сергіту жаттығулары орындалады.
IV. «Сандықтың тапсырмалары»
1) Суретпен жұмыс
III қатарға үш сурет беріледі. Оқушылар суреттерге қарап сөйлем құрайды: алдымен жалаң сөйлем, кейін оны жайылма сөйлемге айналдырады.
2) Жалаң сөйлемді толықтыру
Берілген жалаң сөйлемді сызба бойынша толықтырып жаз. Тұрлаусыз мүшелерге сұрақ қой.
Асан келді.
3) Шығармашылық жұмыс
«Қыс келбеті» тақырыбына шағын шығарма жазу.
V. Қорытындылау
Сандық ашылды. Сабақты қорытындылау үшін сұрақтарға жауап беріледі.
Рахмет, балалар! Белсенділік танытып, тапсырмаларды тиянақты орындадыңдар.
VI. Үйге тапсырма
5-жаттығу.
VII. Оқушыларды бағалау
Оқушылардың жұмысы сабақ барысындағы жауаптары мен жазба жұмыстарының сапасына қарай бағаланады.