Аңға байланысты өрнектер

Сабақтың тақырыбы

Осьтік және центрлік симметрия.

Сабақтың мақсаты

Білімдік

  • Симметрия ұғымын меңгерту.
  • Түзуге және нүктеге қатысты симметриялы фигуралармен таныстыру.
  • Осьтік және центрлік симметриялы фигураларды атау, түрлерін ажырату.
  • Мысалдар келтіру, қолданысы мен маңызын түсіндіру.

Тәрбиелік

  • Ұқыпты кескіндеуге, дәл табуға және зерттеуге тәрбиелеу.
  • Ұлттық мұраларды білуге және қадірлеуге баулу.

Дамытушылық

  • Симметрия және симметриялы фигуралар туралы білім, білік, дағды қалыптастыру.

Сабақтың сипаттамасы

Ұйымдастыру және форматы

Типі
Білімді бекіту.
Түрі
Сайыс сабақ.
Әдістері
Сұрақ-жауап, көрнекілік арқылы түсіндіру, сайыс, бағалау.

Ресурстар және байланыстар

Көрнекілігі
Кеспе қағаздар, ұлы ғалымдардың портреттері, нақыл сөздер, тарихи деректер, альбом, рефераттар және т.б.
Пәнаралық байланыс
Бейнелеу өнері, технология, қазақ тілі, физика, биология, тарих.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру

Оқушылар 2 топқа бөлінеді: «Квадрат» және «Шеңбер».

II. Қайталау сұрақтары (сұрақ-жауап)

  1. 1 Қандай фигуралар түзуге қатысты симметриялы фигуралар деп аталады?
  2. 2 Осьтік симметриялы фигуралар деп қандай фигураларды айтамыз?
  3. 3 Төртбұрышта, квадратта және шеңберде симметрия осі нешеу?
  4. 4 Центрлік симметриялы фигуралар деген не?
  5. 5 Центрлік симметриялы фигураларға мысалдар келтіріңдер.

III. Негізгі бөлім

1) «Әріппен ойын»

Тапсырма

Суретте берілген фигуралардың қайсысы осьтік симметриялы фигураларға жатады?

Ою-өрнектердің ғылымдағы жіктелуі

  • Зооморфтық (хайуанаттық)

    Жануар бейнесі мен пішінін меңзейтін өрнектер.

  • Өсімдіктәріздес (көгөріс)

    Өсімдік жапырағы, гүл, өркен секілді элементтер.

  • Геометриялық

    Сызық, бұрыш, көпбұрыш, шеңбер тәрізді пішіндерге құрылған.

  • Космогониялық (астральдық, ғарыштық)

    Аспан әлемі нышандарымен байланысты өрнектер.

Өрнек атауының мағынасына қарай жіктеу

1) Ай, күн, жұлдыздарға байланысты (космогониялық)

Көк әлеміне қатысты өрнектер: ай, айшық, жұлдызша, күн нұры, күн көзі, күн сәулесі, шыққан/батқан күн, ай-таң, ай-гүл, ай таңба, түнгі ай, жұлдыз, аққан жұлдыз, Үркер.

2) Малға және мал ізіне байланысты өрнектер

Бұл топтың негізін көбіне қошқармүйіз өрнегі құрайды. Мысалдар: өркеш, түйе табан, түйе мойын, қошқар мүйіз, арқар мүйіз, қырық мүйіз, қос мүйіз, сыңар мүйіз және т.б.

3) Аңға байланысты өрнектер

Мысалдар: бөріқұлақ, түлкібас, бөрікөз, иттабан және т.б.