Туған жер - отан туралыТуған жерге туың тік
Туған жер мен Отан туралы даналық
Қазақтың мақал-мәтелдері туған жердің қадірін, елге адалдықтың мәнін және Отанға деген сағыныштың тереңдігін айқын жеткізеді. Төмендегі ойлар — ұрпаққа аманат болған асыл сөздер.
Туған жердің құны
Туған жерге туың тік.
Ит тойған жеріне, ер туған жеріне.
Ер елінде, гүл жерінде.
Туған жердей жер болмас, туған елдей ел болмас.
Бұл сөздер туған жердің адам болмысына тірек болатынын меңзейді: ел — ердің тұғыры, жер — жүректің мекені. Қайда жүрсең де, туған топырақтың орны бөлек.
Елге адалдық пен өз орныңды білу
Кісі елінде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол.
Елің барда ел тап.
Ел іші — алтын бесік.
Елге адалдық — атаққа айырбасталмайтын қасиет. Адамның беделі де, бағы да ең әуелі өз қауымымен, өз жұртымен өлшенеді.
Сағыныш, қайту, тамыр
Ат айналып қазығын табар, ер айналып елін табар.
Жақсы жігіт жер шолып, ақыр түбі айналар.
Сағынған елін аңсайды, сарала қаз көлін аңсайды.
Әркімнің өз жері — Мысыр шаһары.
Сағыныш — тамырдың белгісі. Өз жеріңді ардақтау — өзіңді ардақтау. Қай жаққа қанша ұзамай кетсең де, жүрек қайта айналып туған елін табады.
Отанның ыстығы
Туған жердің күні де ыстық, түні де ыстық.
Ат үйірін сағынса, артқы аяғын қағынар.
Ер үйірін сағынса, айыл-тұман тағынар.
Туған елдің жылуы ауа райымен өлшенбейді. Ол — жадта қалған дауыс, бала күннің ізі, жақыныңның амандығы, өзіңді өзің ететін кеңістік.
Адасқанның ақыры және берік қағида
Тұғырына саңғыған сұңқар оңбас, үйірінен қаңғыған тұлпар оңбас.
Елінен безген ер оңбас, көлінен безген қаз оңбас.
Отансыз адам — ормансыз бұлбұл.
Отан — оттан да ыстық.
Бұл тұжырымдар бір-ақ нәрсені нақтылайды: елден ажырау — тамырдан ажырау. Отан — рухтың панасы, адамның ішкі тұтастығын сақтайтын ең берік ұғым.