Отбасының тірегі кімдер
Сабақ мақсаты
Бұл сабақ оқушыларға отбасының қоғамдағы орнын түсіндіріп, ата-анаға құрмет пен сүйіспеншілікті нығайтуға бағытталған.
1) Отбасы — шағын қоғам
- Отбасы — әр адамның шағын Отаны, қоғамның бір бөлшегі.
- Отбасы келешек ұрпақты жалғастыратын, тәрбиенің негізі қаланатын орта.
- Әке-шеше мен бауырдың қадірін түсіну, отбасы мүшелерінің рөлін тану.
2) Тәрбиенің өзегі — мейірім мен әдеп
- Ұл мен қыз ата-анасының қамқорлығы мен шексіз сүйіспеншілігін сезінеді.
- Ата-анадан адамгершілік, әдеп-инабат тағылымын алып, жақсы қасиеттерді бойына сіңіреді.
- Жақсыдан үйреніп, жаманнан жиренуге баулу.
3) Сүйіспеншілік пен жауапкершілік
- Ата-анаға, туған жерге, Отанға сүйіспеншілікті ояту.
- Сыйластыққа, мейірімділікке, татулыққа, қамқорлыққа тәрбиелеу.
- Адал, парасатты ұл мен қыз тәрбиелеуге ықпал ету.
Сабақ әдістері
Сабақта оқушылардың ойлауын, тілін және өз бетінше әрекет етуін дамытуға бағытталған әдістер қолданылады.
- көрнекілік
- түсіндіру
- сөздік
- әңгімелесу
- баяндау
- шығармашылық жұмыс
- өз бетінше жұмыс
- нұсқау беру
- топтастыру
Сабақ барысы
-
1
Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық жүргізу, сынып көңіл күйін сабаққа бағыттау.
-
2
Үй тапсырмасын тексеру
Топтық баяндама: Қызыл кітап және жануарлар мен өсімдіктер туралы мәліметтер.
-
3
Жаңа сабақ
Сөзжұмбақ пен жұмбақтар арқылы тақырыпты ашу, кейін мәтінмен жұмыс.
Жаңа сабақ: тақырыпты ашу
Сөзжұмбақ пен жұмбақтар отбасы мен туыстық қатынас ұғымдарын еске түсіреді. Осыдан кейін сабақтың негізгі тақырыбы анықталады: «Отбасы және Ана».
Жұмбақтар
Маған да, саған да жақын туыс бес адам. Үш әріптен тұратын, оңға оқы, солға оқы — өзгермейді. Бәрі де өз жұртың. Айтшы, кімдер?
Жауабы: ата, апа, ана, іні, аға
Атаңның баласы, отбасының тірегі. Ол кім?
Жауабы: әке
Аймалайды «күнім» деп, мейірімді жүзі күлімдеп. «Тәтті-ақ» дейді немере. Ол кім?
Жауабы: әже
Кіріспе түсіндіру
Отбасы — ата, әже, әке, ана, аға, әпке, іні, қарындас сияқты жақын туыстардан құралады. Әр отбасының басшысы болады: ол үй ішінің шаруасын ұйымдастырып, мүшелерін біріктіреді және қамқорлық көрсетеді.
Отбасының өз мекенжайы, табысына сай тіршілігі болады. Әр мүше шамасына қарай еңбек етеді: оқиды, жұмыс істейді, үй шаруасына көмектеседі. Ең маңыздысы — бәрінің ортақ мақсаты: отбасын берік ұстап, әр мүшенің дамуына жағдай жасау.
Отбасының ішкі тәртібі мен өзара қатынас
Отбасындағы мәселелер ақылдасып шешіледі. Табыс та — ортақ: ол әр мүшенің қажетіне қарай жұмсалады. Отбасының әл-ауқаты қоғамның жағдайына да байланысты: халық тұрмысы жақсарса, қоғам да өркендейді.
Отбасы туған-туыспен үнемі қарым-қатынаста болады. Қарым-қатынас түрлері көп: қонаққа шақыру, тойға көмектесу, ауырып-сырқап қалған адамға жәрдем беру, ер жеткендерді үйлендіру. Осындай істерге үлес қосу — адамгершілік парыз.
Жақынға мейірімді болсаң, сенен көмек сұрайды; қажет кезде саған да көмектеседі. Осылайша отбасы шағын қоғамның қызметін атқарады.
Құқықтық негіз
Отбасына қамқорлық жасау — мемлекет міндеттерінің бірі. Қазақстан Республикасының Конституциясының 27-бабында неке мен отбасы, ана мен әке және бала мемлекеттің қорғауында екені көрсетілген.
Отбасы мүшелерінің ортақ белгілері
- Бір үйде бірге тұрады.
- Бір-бірін жақсы көреді, сыйлайды.
- Үй шаруасына ортақ жауапкершілік алады.
- Қаражатты қажеттіліктерге жұмсайды.
- Қиындық пен қуанышты бірге бөліседі.
- Бос уақытты бірге өткізеді.
Оқулық және дәптермен жұмыс
Мәтінді тізбектей оқып, мазмұнын түсіндіру және оқушылардың өз ойымен толықтыруына мүмкіндік беру.
Негізгі ұғымдар
Анықтама
Отбасы — туыстық қатынастағы адамдардан құралған, бір-біріне қамқорлық көрсетіп, ынтымақпен өмір сүретін шағын қоғам.
Анықтама
Қоғам — ортақ мақсат-міндеттері, өмір жағдайлары және қарым-қатынастары біріктіретін адамдар тобы.
Мақал-мәтелдермен жұмыс
-
Атаға қарап — ұл өсер, анаға қарап — қыз өсер.
-
Ананың көңілі балада, баланың көңілі далада.
-
Әке көрген оқ жонар, шеше көрген тон пішер.
-
Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің.
Бекіту және бағалау
Оқушылар білімін тест арқылы тексеріп, соңында қорытынды мақалмен сабақтың негізгі ойын бекіту.
Тест сұрақтары
-
1) Отбасының тірегі кім?
A) әже, ана Ә) ата, әже Б) әке
-
2) «Нағашы жұрт» дегенді қалай түсінесің?
A) әкемнің туыстары Ә) анамның туыстары Б) атамның туыстары
-
3) «Бояу қылқаламсыз келіп, барлық жапырақтарды бояп шықты» — қай жыл мезгілі?
A) қыс Ә) көктем Б) күз
-
4) Ағаштың топырақ астындағы бөлігі:
A) жапырақ Ә) тамыр Б) дің
-
5) Жыртқыш аңдар:
A) түйе, құлан Ә) жолбарыс, бүркіт Б) аю, қоян
-
6) Қызыл кітапқа енгізілген жануарларды көрсет:
A) құлан, қарақұйрық, дуадақ, қоқиқаз Ә) аю, қасқыр, түлкі Б) дуадақ, түлкі, тышқан
Қорытынды және тапсырмалар
Қорытынды мақал
Туыстан артық жақын жоқ.
Бекіту жұмысы
-
«Мен ата-анаммен біргемін»
Өз отбасы мүшелерінің міндеттері туралы қысқа әңгіме құрастыру.
Үй тапсырмасы
-
1) Мәтінді оқу
Оқып, түсінігін айтуға дайындалып келу.
-
2) Сурет салу
«Менің отбасым» тақырыбында сурет салу.