Қазақша рефераттар

Тышқанды баптау

Windows Баптау Практика

Бұл материалда Windows операциялық жүйесін баптаудың негізгі тәсілдері жүйелі түрде түсіндіріледі: бума терезелерінің параметрлері, негізгі мәзір мен тапсырмалар тақтасы, сондай-ақ басқару панелі арқылы жалпы жүйелік баптаулар.

Сабақтың мақсаты мен форматы

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға операциялық жүйені басқарудың негізгі тәсілдерін түсіндіру және объектілермен (бумалар, файлдар, терезелер) сауатты жұмыс істеуге үйрету.

Сабақтың ұйымдастырылуы

  • Ұйымдастыру: оқушылардың сабаққа дайындығын қадағалау.
  • Қайталау: өткен сабақ мазмұнын қысқаша еске түсіру.
  • Жаңа тақырып: Windows баптаулары және басқару панелі құралдары.

Қайталау: операциялық жүйе деген не?

Өткен сабақта операциялық жүйе (ОЖ) — есептеу процестерін және компьютер жұмысын басқаратын, пайдаланушы мен аппараттық құралдардың өзара әрекетін қамтамасыз ететін бағдарламалар жиынтығы екенін қарастырдық.

ОЖ-нің негізгі міндеттері

  1. 1 Пайдаланушымен диалогті жүзеге асырады.
  2. 2 Басқа бағдарламалардың орындалуын іске қосады.
  3. 3 Компьютер ресурстарын (жедел жад, дискідегі орын және т.б.) үлестіреді.

Windows жүйесін баптау: негізгі түсінік

Windows операциялық жүйесінде әртүрлі параметрлерді кез келген компьютерде өзгертуге болады. Пайдаланушы талаптарына сай жүйе сипаттамаларын өзгерту үдерісі операциялық жүйені баптау деп аталады.

Баптаудың 3 негізгі тобы

1) Бума терезелерінің параметрлері

Файлдар мен бумаларды көрсету тәсілдерін, қосымша белгілерді, көрініс параметрлерін реттеу.

2) Негізгі мәзір және тапсырмалар тақтасы

Қолданбаларға қолжетімділік пен жұмыс барысын басқаруға ыңғайлы құрылым жасау.

3) Басқару панелі арқылы жалпы баптау

Жүйелік параметрлерді (күн/уақыт, дыбыс, тышқан және т.б.) орталықтан өзгерту.

1) Бума терезелерінің параметрлерін баптау

Бума параметрлерін баптау үшін әдетте Түрі (Вид) → Параметрлер... командасы қолданылады. Осы әрекеттен кейін екі немесе үш қосымша беті бар диалогтік терезе ашылады.

«Бума (Папка)» қосымша беті

Бір бумадан екінші бумаға өту кезінде экранда буманы алмастыру режімін таңдауға мүмкіндік беретін басқару элементтері беріледі.

«Қарап шығу (Просмотр)» қосымша беті

Көрінбейтін файлдарды көрсетуге тыйым салуға немесе рұқсат беруге болады. Сондай-ақ бума терезесінің жоғарғы бөлігінде файлдың толық адресін көрсету жалаушаларын қосуға/өшіруге мүмкіндік береді.

«Параметрлер» қосымша беті

Файлдардың жаңа типтерін қосуға және олармен байланысты әрекеттерді реттеуге мүмкіндік береді.

2) Негізгі мәзір мен тапсырмалар тақтасын баптау

Негізгі мәзірді және тапсырмалар тақтасын баптау үшін Негізгі мәзір → Баптау (Настройка) → Тапсырмалар тақтасы (Панель задач) командасы немесе тапсырмалар тақтасының контекстік мәзіріндегі Қасиеттер (Properties) тармағы қолданылады.

Пайдаланушыға қолжетімді жиі баптаулар

  • Терезелердің түсін өзгерту.
  • Жұмыс үстелінің өрнегін (фон/тақырып) таңдау.
  • Команда мәтінінің қаріп өлшемін үлкейту немесе кішірейту.
  • Тышқанның қозғалу жылдамдығын орнату.
  • Жұмыс үстеліне өз суретіңізді орналастыру.
  • Әртүрлі қондырғылар мен параметрлерді тағайындау.

Windows жүйесіндегі баптаулардың басым бөлігі Басқару панелі (Control Panel) арқылы орындалады.

3) Басқару панелі арқылы жалпы баптау

Басқару панелін ашу жолы

Іске қосу → Баптау → Басқару панелі

Күн мен уақытты баптау

Күн мен уақытты дұрыс орнату тапсырмалар тақтасының төменгі оң жақ бұрышындағы сағаттың дәл көрсетілуін қамтамасыз етеді.

  1. 1 Іске қосу батырмасын басып, Баптау → Басқару панелі тармақтарын таңдаңыз.
  2. 2 Күн/Уақыт белгішесін шертіңіз.
  3. 3 Қасиеттер: Күн/Уақыт терезесі ашылады.
  4. 4 Қажетті күн мен уақытты таңдаған соң Қолдану (Применить), кейін ОК батырмаларын басыңыз.

Windows дыбыстарын тағайындау

Windows жүйесінде әртүрлі әрекеттерге сәйкес дыбыстарды (хабарлама, ескерту, қате және т.б.) баптауға болады.

  1. 1 Іске қосу → Баптау → Басқару панелі тармақтарына өтіңіз.
  2. 2 Дыбыс белгішесін шертіңіз.
  3. 3 Қасиеттер: Дыбыс терезесі ашылады.
  4. 4 Бағдарламаланған оқиғалар бөлімінен оқиғаны таңдап, оған дыбыс меншіктеңіз немесе Обзор... арқылы сәйкес дыбысты таңдаңыз. Соңында Қолдану, кейін ОК батырмаларын басыңыз.

Қосымша мүмкіндік: дайын дыбыстық схеманы таңдап, оған атау беріп, Қалай сақтаймыз... (Save As) батырмасы арқылы жаңа схема ретінде сақтауға болады.

Тышқанды баптау

Тышқан параметрлерін өзгерту арқылы көрсеткіштің қозғалысын, жылдамдығын және визуал әсерлерін реттеуге болады.

  1. 1 Іске қосу → Баптау → Басқару панелі тармақтарын таңдаңыз.
  2. 2 Тышқан белгішесін шертіңіз.
  3. 3 Қасиеттер: Тышқан терезесі ашылады.
  4. 4 Араластыру (Перемещение) қосымшасын ашып, Шлейфті көрсету (Отображать шлейф) опциясын белгілеңіз. Соңында Қолдану, кейін ОК батырмаларын басыңыз.

Қорытындылау: тексеру сұрақтары

  1. 1 Windows операциялық жүйесіндегі баптаулардың басым бөлігі қай жерден орындалады?
  2. 2 Басқару панелін ашудың қадамдарын көрсетіңіз.
  3. 3 Күн мен уақытты қалай баптаймыз?

Үй тапсырмасы

Түсіндірілген тақырыпты оқып келу және Windows баптаулары бойынша негізгі қадамдарды қайталау.