Есенбике - XVIII ғасырда өмір сүрген Қаратай батырдың қызы, Олжабай батырдың шешесі
Есенбике (XVIII ғасыр): Қазақ тарихындағы әйелдер
Есенбике — XVIII ғасырда өмір сүрген, Қаратай батырдың қызы әрі Олжабай батырдың анасы. Ел жадында есімі сақталғанына қарағанда, ол ұлының тұлға болып қалыптасуына елеулі ықпал еткен.
Қысқаша деректер
- Кезең
- XVIII ғасыр
- Әкесі
- Қаратай батыр
- Ұлы
- Олжабай батыр
- Дереккөздер
- Мәшһүр Жүсіп Көпеев, Ә. Марғұлан
Отбасы және құдалық желісі
Есенбике бала күнінен Айдабол бидің бәйбішесінен туған кенже ұлы Кенжеқозыға атастырылған. Алайда Кенжеқозы жастай қайтыс болған соң, Есенбике Айдабол бидің бәйбішеден туған екінші ұлы Малқозының ұлы Толыбайға (кейбір құжаттарда Төлабай) ұзатылады.
Деректердегі айырмашылық
Мәшһүр Жүсіп Көпеев
Толыбайдың кедей адам болғанын көрсетеді.
Ә. Марғұлан
Толыбай 1723 жылғы жоңғар шапқыншылығы кезінде оққа ұшқанын, содан кейін Есенбикенің ұлы Олжабайды Қаратай батырдың тәрбиесіне бергенін жазады.
Аңыз және тарихи жад
Аңыз бойынша, Олжабай батыр алғаш рет нағашы атасы Қаратай батырдың туын ұстап, ұрысқа кірген. Бұл оқиға оның ерлік жолының бастауын бейнелейтін белгі ретінде айтылады.
Ел аузындағы деректерге сүйенсек, Есенбике ұлының батыр ретінде қалыптасуына ықпал етіп, оның тағдырындағы шешуші кезеңдерде маңызды рөл атқарған.