Ауа қандай күй
Өткен тақырыпты қайталау
Білімді бекіту және нақтылау үшін сұрақ-жауап, тәжірибе және ойын элементтері арқылы қайталау ұйымдастырылады.
1) Сұрақ-жауап
Оқушылардың түсінігін тексеруге арналған жетекші сұрақтар:
- Күштің түрлерін ата.
- Үйкеліс күшінің түрлерін ата.
- Күшті қандай құралмен өлшейміз?
- Бірқалыпты қозғалыс деген не?
- Бірқалыпсыз қозғалыс деген не?
- Неліктен жаңбыр жауар алдында адамның сүйек-буындары сырқырайды?
- Қатынас ыдыстарды ажыратып көрсет.
2) Физикалық шамаларды өлшем бірліктерімен сәйкестендіру
Тапсырма: физикалық шамаларды тиісті өлшем бірліктерімен тұтастырыңдар.
| Физикалық шама | Өлшем бірлігі (таңдау) |
|---|---|
| Сұйықтың тығыздығы | кг/м³ |
| Тұрақты шамалар | g = 9,8 Н/кг |
| Дене көлемі | м³ |
| Жылдамдық | м/с |
| Күш | Н |
| Уақыт | с |
| Ұзындық | м |
Ескерту: белгілеулер (ρ, V, g) мен бірліктерді дұрыс сәйкестендіруге назар аударыңдар.
Тәжірибелер арқылы түсіндіру
Тәжірибелер оқушылардың бақылау, болжам жасау және қорытынды шығару дағдыларын дамытады.
3) «Сиқырлы текше» тәжірибесі: су ішіндегі тиынды алу
Шарт
Ыдыстың ішінде су бар, түбінде тиын жатыр. Қолды су қылмай тиынды алу керек. Қолдануға болатын құралдар: қақпақ, сіріңке, қағаз, пинцет, стақан.
Шешімі
Қақпақтың ішіне қағаз салып, оны жағып, үстінен стақанмен жабады. Нәтижесінде стақан ішіндегі қысым өзгеріп, тиынды қолды су қылмай алуға мүмкіндік туады.
5) Физикалық тәжірибе: жұмыртқаның бөтелкеге кіруі
Қажетті құралдар
- піскен жұмыртқа
- қағаз
- сіріңке
- бөтелке
Жүргізілуі және түсіндірме
Қағазды жағып, бөтелкенің ішіне салады да, аузына жұмыртқаны қояды. Біраздан соң жұмыртқа бөтелкенің ішіне кіреді. Себебі қағаз жанғанда ауа қызады, кейін салқындаған кезде бөтелке ішіндегі қысым төмендеп, сыртқы атмосфералық қысым жұмыртқаны ішке қарай итереді.
Ойын арқылы білімді тексеру
4) «Ойлан тап» сұрақтары
- Елеуішпен су әкелуге бола ма?
- Мұз қандай күйге жатады?
- Егер кеседегі судың бәрін ішіп қойсақ, не қалады?
- Ауа қандай күйге жатады?
- Қандай ыдысқа су құйылмайды?
- Су қандай күйге жатады?
- Орнынан қозғалмай не өтіп бара жатыр?
Жауаптары
- Елеуішпен су әкелуге бола ма?
- Болады: су қатты күйде болғанда (қар немесе мұз түрінде).
- Мұз қандай күйге жатады?
- Қатты күйге жатады.
- Егер кеседегі судың бәрін ішіп қойсақ, не қалады?
- Ауа қалады.
- Ауа қандай күйге жатады?
- Газ күйіне жатады.
- Қандай ыдысқа су құйылмайды?
- Суға толы ыдысқа.
- Су қандай күйге жатады?
- Сұйық күйге жатады.
- Орнынан қозғалмай не өтіп бара жатыр?
- Уақыт.
«Ой қозғау»: сөзжұмбақ
Оқушылар сөзжұмбақты шешу арқылы өткен сабақтағы білімін нақтылап, өз деңгейін көрсетеді.
Сұрақтар
- Жолдың өлшем бірлігі қандай?
- Кеңістікте белгілі пішіні және нақты көлемі бар жеке тұрған нәрсе қалай аталады?
- Астрономияда өшпес із қалдырған Ұлықбектің аты қандай?
- Дененің сапалық тектілігін сипаттайтын материя түрі қалай аталады?
- Аспан денелері туралы ғылым қалай аталады?
- Киімге жаққан әтір иісінің ауаға жайылуы қандай құбылыс?
- Табиғат туралы ғылым қалай аталады?
- Термометрдің өлшем бірлігі қандай?
Ескерту
Слайд материалын жүктеп, сөзжұмбақты сол бойынша толықтыруға болады.