Біріккен сөздермен, қос сөздерге байланысты тапсырмаларды орындау
Мақсат-міндеттер
Білімділік
Сөзжасам тақырыбы бойынша меңгерген білімді бекіту.
Дамытушылық
Түрлі шығармашылық тапсырмалар арқылы білімді жинақтау, сөздік қор мен ойлау қабілетін дамыту.
Тәрбиелік
Оқушыларды сауаттылыққа және әдемі, байланыстырып сөйлеуге тәрбиелеу.
Ұйымдастыру кезеңі
- I Оқушылармен амандасу, сыныптың назарын сабаққа аудару.
- II Сабақтың тақырыбы мен мақсат-міндеттерін таныстыру.
Өткенді қайталау
Бұл бөлімде оқушылар сөздің құрамы, түбір мен қосымша, дара және күрделі сөздер, біріккен сөздер, қос сөздер, қысқарған және тіркесті сөздер туралы білімін қайталайды. Жұмыс ойын элементтері мен диктант түрлері арқылы ұйымдастырылады.
1) «Жорға» ойыны (сұрақ-жауап)
Мақсаты — негізгі ұғымдарды еске түсіру және анықтамаларды нақты айтуға үйрету.
- Сөз неден тұрады?
- Түбір дегеніміз не? Мысал келтір.
- Қосымшаның екі түрін ата.
- Сөздер құрамы жағынан нешеге бөлінеді?
- Дара сөз дегеніміз не? Мысал келтір.
- Күрделі сөз дегеніміз не? Мысал келтір.
- Біріккен сөздер дегеніміз не?
- Қос сөз дегеніміз не? Мысал келтір.
- Қос сөздің неше түрі бар?
- Қайталама қос сөздер дегеніміз не? Мысал келтір.
- Қосарлама қос сөздер дегеніміз не? Мысал келтір.
- Қысқарған сөздер дегеніміз не?
- Тіркесті сөздер дегеніміз не? Мысал келтір.
2) «Кім жылдам?» ойыны (топтық жұмыс)
Берілген сөздерден 1-топ — дара сөздерді, 2-топ — күрделі сөздерді теріп жазады.
Сөздер тізімі
- Әке
- Ауыл
- Жолдас
- Аялдама
- Ауыл-аймақ
- Бозторғай
- Қара торы
- Көк ала
- Қараторғай
- Ағаш
- Гүл
- Отыз
- Отыз-қырық
Бағалау өлшемі
- Сөздерді дұрыс топтастыру.
- Уақытты тиімді пайдалану және дәлелді жауап беру.
3) Біріккен сөздер мен қос сөздерге арналған тапсырмалар
Оқушылар біріккен сөздер мен қос сөздердің жасалу жолдарын ажыратып, мысалдармен дәлелдейді. Қажет жағдайда оқулықпен жұмыс жүргізіледі.
4) Терме диктант
Мұғалім мәтіннен немесе сөйлемдерден үлгілер оқиды, оқушылар қажетті тілдік бірліктерді таңдап жазып отырады (мысалы, күрделі сөздер, қос сөздер, тіркесті сөздер).
5) Көру диктанты (Абай)
Арасында құлын-тай,
Айнала шауып бұлтылдап.
Жоғары-төмен үйрек-қаз
Ұшып тұрса сымпылдап,
Қыз-келіншек үй тігер
Бұрала басып былқылдап.
Мәтін алдымен көрсетіліп, кейін жабылады. Оқушылар есте сақтап, дәл әрі сауатты жазуға дағдыланады.
6) Тақтамен жұмыс
Берілген қысқарған сөздерді қатыстырып сөйлем құрап жазыңдар. Әр сөйлемнің тыныс белгілері мен грамматикалық құрылымына назар аударылады.
Сабақты бекіту
Қайталау көру диктанты
Оқушылар мәтінді қайта қарап, соңғы рет тексеріп жазады. Жұмыстың мақсаты — емле, тыныс белгі және күрделі сөздерді дұрыс қолдану дағдыларын нығайту.
Үй тапсырмасы және бағалау
Үй тапсырмасы
- Сөзжасам бойынша негізгі ұғымдарды қайталау (түбір, қосымша, дара және күрделі сөздер).
- Біріккен сөздер, қос сөздер, қысқарған және тіркесті сөздерге өз бетіңше мысалдар жазу.
Бағалау
Бағалау сабақ бойындағы белсенділікке, тапсырмаларды орындау сапасына, сауаттылыққа және топтық жұмысқа қатысуына қарай жүргізіледі.
- Назар
- Емле және тыныс белгілері
- Дағды
- Анықтама айту, мысал келтіру
- Жұмыс
- Топтық және жеке тапсырмалар
- Нәтиже
- Дұрыстық және дәлдік
Қолдануға ыңғайлы қысқа чек-парақ
Теория
Түбір, қосымша, сөз құрамы.
Сөз түрлері
Дара және күрделі сөздер.
Күрделі сөздер
Біріккен, қос, қысқарған, тіркесті.
Жаттығу
Ойын, терме диктант, көру диктанты.