Қазақша рефераттар

Оқушылардың етістіктің есімше категориясы жайлы білімдерін кеңейту

Сабақтың тақырыбы

Есімшенің сөйлемдегі қызметі

Сабақтың мақсаты

1) Білімділік

Оқушылардың етістіктің есімше категориясы туралы білімін кеңейту; есімшенің сөйлемдегі синтаксистік қызметін меңгерту.

2) Дамытушылық

Есімшенің сөйлемдегі қызметін анықтау барысында оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту; қызығушылығын арттыру; белсенділікке баулу.

3) Тәрбиелік

Мәтінмен жұмыс арқылы ойын еркін айтуға, сұраққа жүйелі жауап беруге, мәдениетті сөйлеуге және ана тілін қадірлеуге тәрбиелеу.

Сабақтың әдісі

Топтастыру, тірек-сызба.

Сабақтың түрі

Сын тұрғысынан ойлау.

Сабақтың типі

Жаңа сабақ.

Көрнекілігі

Тірек-сызба, плакат, кеспе қағаз.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Сәлемдесу.
  2. Оқушыларды түгендеу.
  3. Топқа бөлу.

II. Үй тапсырмасын пысықтау

188-жаттығу бойынша есімшелерді тауып, морфологиялық талдау жасаған жұмыстарын тексеру.

III. Үй тапсырмасын бекіту

Негізгі ұғымдарды қайталау үшін сұрақ-жауап жүргізіледі:

  1. Етістік деген не?
  2. Етістіктің түрлері қандай?
  3. Етістіктің шақтары мен райларының ерекшеліктері неде?
  4. Шақ түрлерінің бір-бірінен айырмашылығы қандай?
  5. Етістіктің райлары қандай түрлерден тұрады?

IV. Жаңа сабақты меңгерту

Қызығушылықты ояту

Ойтолғаныс: есімшенің сөйлемдегі қызметіне қатысты тірек сөздерді қолданып, әр оқушы бір сөйлем құрайды (тақтамен жұмыс).

V. Жаңа сабақты бекіту

  1. Есімшенің сөйлемдегі қызметі қандай?
  2. Мысалдар келтіріңдер (ауызша жауап арқылы бекіту).

VI. Жаттығулар орындау

I топ

191-жаттығу.

II топ

192-жаттығу.

III топ

194-жаттығу.

Оқулықтағы шығармашылық тапсырмалар

I топ — 1-тапсырма

Көп нүктенің орнына есімшенің жұрнағын қойыңдар:

Отанын сүй..... отқа жанбайды, суға батпайды.

Егілме айырыл.... ер — жетім.

Ынтымақ жүр.... жерде ырыс бірге жүреді.

Еменнің майыс......ы — сын....ы.

Жолдасын таста..... — жолда қал.....

II топ

Төмендегі етістіктерді есімшеге айналдырып, түрлендіріңдер. Есімше сын есімнің және зат есімнің қызметін атқаратындай етіп сөйлем құраңдар:

Сөйле..... Сайра..... Өс..... Ұял...... Ізде....... Өспе..... Ту....... Еңбектен Бол.....

III топ

Көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып, мәтінді толықтырыңдар:

Ұйтқып ұшқан қар.... көзінен ол қораны жасырып барады.

Қорлық, мазақ.... Ғазизаның көзінен дүниенің барлық қызығы кетті.

Міне, менің Жақыбым... екі ай болды.

Мен сорлы балам..... көрген қорлығымды айтайын.

Тірек сөздер:

  • өлгеннен бері
  • жүрген сайын
  • көрген
  • өлгеніне

VII. Бағалау

Оқушылардың жұмысы жауаптарының дәлдігіне, тапсырманы орындау сапасына және белсенділігіне қарай бағаланады.

Үй тапсырмасы

196-жаттығу: мақалалардан есімшелерді тауып, олардың сұрақтарын анықтаңдар.